Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Determination of Metoprolol and its potential biotransformation products in zebrafish (Danio rerio) embryos from exposure experiments under three different pH values, using LC-ESI-QTOF-MS

Abstract

dc:description

Τις τελευταίες δεκαετίες, η παρουσία των αναδυόμενων ρύπων στο υδάτινο περιβάλλον αποτελεί θέμα ανησυχίας μεταξύ των επιστημόνων. Οι φαρμακευτικές ενώσεις είναι μία από τις κύριες κατηγορίες αναδυόμενων ρύπων και η κατανάλωση τους έχει αυξηθεί ραγδαία τις τελευταίες δεκαετίες. Οι φαρμακευτικές ενώσεις συχνά καταλήγουν στα υδάτινα οικοσυστήματα εξαιτίας της αναποτελεσματικής απομάκρυνσής τους από τα κέντρα επεξεργασίας λυμάτων. Η απελευθέρωση των φαρμακευτικών ενώσεων στο υδάτινο περιβάλλον μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη βιοσυσσώρευση και την πρόκληση αρνητικών επιπτώσεων στους υδρόβιους οργανισμούς και ίσως τελικά στην υγεία των ανθρώπων. Η πλειοψηφία των φαρμακευτικών ενώσεων είναι ιονίζουσες οργανικές ενώσεις, και συνεπώς, η χημική τους μορφή (ουδέτερη ή ιονισμένη) καθορίζεται από την τιμή pH του περιβάλλοντος. Η πρόσληψη των ιονίζουσων οργανικών ενώσεων, και άρα και η τοξικότητά τους, επηρεάζεται σημαντικά από τη μορφή με την οποία βρίσκονται και συνεπώς από τις διαφορετικές τιμές pH. Η ουδέτερη μορφή μιας ιονίζουσας ένωσης λόγω της χαμηλής της πολικότητας μπορεί να διαπεράσει ευκολότερα μέσω των μεμβρανών και άρα η τοξικότητα της ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη. Μεταξύ των ιονίζουσων ενώσεων είναι και η Μετοπρολόλη, ένας εκλεκτικός β-αναστολέας που χρησιμοποιείται ευρέως για τη θεραπεία καρδιοαγγειακών παθήσεων. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για μια δευτεροταγής αμίνη με pKa= 9.68. Αυτό σημαίνει ότι το ποσοστό της ουδέτερης μορφή της αυξάνεται με την αύξηση του pH, και συνεπώς αναμένεται η πρόσληψη και η τοξικότητα της μετοπρολόλης να είναι αυξημένες σε αλκαλικές τιμές pH. Παρόλα αυτά, μέχρι στιγμής, δεν έχει μελετηθεί εκτενώς η επίδραση του pH στην τοξικότητα της μετοπρολόλης. Το zebrafish αποτελεί ένα ισχυρό εναλλακτικό μοντέλο-οργανισμός με ευρεία χρήση της οικοτοξικολογικές μελέτες για την αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων των ξενοβιοτικών της υδρόβιους οργανισμούς. Το zebrafish εμφανίζει πολλά πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων είναι η ικανότητα βιομετατροπής των ξενοβιοτικών μέσω αντιδράσεων της φάσης Ι και φάσης ΙΙ. Λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω, της από της κυριότερους στόχους της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της της επίδρασης του pH στην πρόσληψη, στην τοξικότητα και τη βιοσυσσώρευση της μετοπρολόλης σε έμβρυα zebrafish. Της ακόμα σημαντικός στόχος ήταν η μελέτη της ικανότητας βιομετατροπής της μετοπρολόλης των εμβρύων zebrafish και η ανίχνευση των πιθανών προϊόντων βιομετατροπής. Ο τελικός στόχος ήταν η πρόταση της πιθανού μεταβολικού μονοπατιού της μετοπρολόλης. Για το σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκε τεστ τοξικότητας με έμβρυα zebrafish σε τρεις τιμές pH 6, 8 και 9. Τα έμβρυα zebrafish εκτέθηκαν στη μετοπρολόλη σε ένα εύρος συγκεντρώσεων, με σκοπό να προσδιοριστούν οι τιμές LC50 της μετοπρολόλης σε κάθε τιμή pH. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε τοξικοκινητικό πείραμα όπου τα έμβρυα zebrafish εκτέθηκαν στη μετοπρολόλη σε συγκέντρωση που αντιστοιχούσε στην τιμή LC50 για κάθε τιμή pH. Τα δείγματα νερού από την αρχή (0 h) και από το τέλος (96h) του τοξικοκινητικού πειράματος, καθώς και τα δείγματα zebrafish αναλύθηκαν με LC-Q-TOF-MS κάνοντας χρήση δύο χρωματογραφικών τεχνικών (RPLC και HILIC) και δύο πολικοτήτων (θετική και αρνητική). Για την ταυτοποίηση της μετοπρολόλης, εφαρμόστηκε στοχευμένη σάρωση, ενώ για την ταυτοποίηση των προϊόντων βιομετατροπής, εφαρμόστηκε σάρωση ύποπτων ενώσεων. Προσδιορίζοντας τις τιμές LC50 της μετοπρολόλης στις τρεις τιμές pH, βρέθηκε ότι η μετοπρολόλη είναι πιο τοξική στο pH 9, καθώς η τιμή LC50 στο pH 9 ήταν περίπου 300 φορές χαμηλότερη από το στο pH 6. Τα αποτελέσματα αυτά συσχετίστηκαν με το αυξημένο ποσοστό ουδέτερης μορφής της μετοπρολόλης σε υψηλότερες τιμές pH. Αντίστοιχα, ο παράγοντας βιομετατροπής της μετοπρολόλης στο pH 9 ήταν 155 φορές μεγαλύτερος από τον παράγοντα βιομετατροπής στο pH 6. Από την άλλη πλευρά, οι εσωτερικές συγκεντρώσεις ήταν στο ίδιο εύρος τιμών σε όλες τις τιμές pH. Τα αποτελέσματα της μελέτης μας επιβεβαιώνουν την εξάρτηση της τοξικότητας και της βιοσυσσώρευσης της μετοπρολόλης από το pH, και της μη εξάρτησης της εσωτερικής συγκέντρωσης από το pH. Για το λόγο αυτό, οι εσωτερικές συγκεντρώσεις ακριβέστερο μέτρο της τοξικότητας μιας ένωσης. Επιπλέον, τονίζεται η σημασία της μελέτης του pH στις δοκιμές τοξικότητας των ιονίζουσων οργανικών ενώσεων καθώς σε αντίθετη περίπτωση, η τοξικότητά τους μπορεί να υπό/υπέρ-εκτιμηθεί. Όσων αφορά τη βιομετατροπή στα έμβρυα zebrafish, ανιχνεύθηκαν συνολικά δέκα (10) προϊόντα βιομετατροπής. Το κύριο μονοπάτι βιομετατροπής της μετοπρολόλης ήταν η υδροξυλίωση. Η συνδυαστική χρήση δύο χρωματογραφικών τεχνικών (RPLC και HILIC) συνέβαλε στην ορθογώνια ταυτοποίηση των περισσότερων προϊόντων βιομετατροπής. Βασιζόμενοι στα υπάρχοντα δεδομένα, αυτή είναι η πρώτη φορά που μελετάται η βιομετατροπή της μετοπρολόλης στα έμβρυα zebrafish. Το γεγονός ότι η μετοπρολόλη βιομετατρέπεται σε μεγάλο βαθμό στα έμβρυα zebrafish υπογραμμίζει την ανάγκη να συμπεριλαμβάνεται η μελέτη της βιομετατροπής στις μελέτες τοξικότητας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τζεπκινλή Βασιλική
  • Tzepkinli Vasiliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2964038

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τζεπκινλή Βασιλική; Tzepkinli Vasiliki. Determination of Metoprolol and its potential biotransformation products in zebrafish (Danio rerio) embryos from exposure experiments under three different pH values, using LC-ESI-QTOF-MS. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2964038