Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών μεθόδων ποσοτικού προσδιορισμού τριτερπενικών οξέων σε διαφορετικά υποστρώματα (Μαστίχα Χίου, εμπορικά προϊόντα και δείγματα κοπράνων)

Abstract

dc:description

Η μαστίχα Χίου αποτελεί την αρωματική ρητίνη που εκκρίνεται από τον κορμό και τα κλαδιά του αειθαλούς θάμνου Pistacia lentiscus L. var. Chia (Anacardiaceae), γνωστού και ως “Μαστιχόδεντρο”. Η ρητίνη παράγεται από την συγκεκριμένη ποικιλία, σε 24 χωριά της Νότιας Χίου, γεγονός που επικυρώνει την μοναδικότητά της. Η μαστίχα χαρακτηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 1997, ως προϊόν Προστατευμένης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), έχει μεγάλη οικονομική και εμπορική αξία και η ευεργετική δράση της είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως φυτοθεραπευτικό, ως καρύκευμα, σε συμπληρώματα διατροφής, αλλά και στην κοσμητολογία. Επιπροσθέτως, από το 2015 έχει αναγνωριστεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) ως παραδοσιακό φάρμακο φυτικής προέλευσης για την αντιμετώπιση προβλημάτων δυσπεψίας καθώς και για την επούλωση πληγών και δερματικών φλεγμονών. To πρώτο βήμα της παρούσας εργασίας ήταν η παραλαβή μίγματος MNA/IMNA με χρήση παρασκευαστικής χρωματογραφίας μέσης πίεσης, με στόχο την χρήση του ως πρότυπο αναφοράς στο μέλλον. Η ταυτοποίηση των ενώσεων επιτεύχθηκε με χρήση φασματοσκοπικών και φασματομετρικών τεχνικών. Στη συνέχεια, αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε αναλυτική μέθοδος ποσοτικού προσδιορισμού των τριτερπενικών οξέων: ολεανολικό (ΟLA), ολεανονικό (OA), μορονικό (MA), μαστιχαδιενονικό (MNA) και ισομαστιχαδιενονικό (ΙΜΝΑ) σε δείγματα μαστίχας Χίου, με υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης συνδεδεμένη με ανιχνευτή συστοιχίας φωτοδιόδων και ανιχνευτή σκέδασης φωτός (HPLC-PDA-ELSD). Παράλληλα, έγινε άμεση σύγκριση των δύο ανιχνευτών και διαπιστώθηκε πως πλέον κατάλληλος για την ποσοτικοποίηση τριτερπενίων είναι ο ανιχνευτής ELSD. Ταυτόχρονα, υπολογίστηκε η απόκλιση μεταξύ των παρτίδων διαφορετικής περιόδου συλλογής. Κατόπιν, η μέθοδος εφαρμόστηκε με επιτυχία σε συμπληρώματα διατροφής ποικίλων μορφών, στα οποία αξιολογήθηκε και η περιεχόμενη ρητίνη. Έπειτα από την επιτυχή ποσοτικοποίηση των ΜΝΑ/ΙΜΝΑ σε συμπληρώματα ακολούθησε ο προσδιορισμός τους σε σοκολάτα υγείας με μαστίχα Χίου (0.2 %). Αναπτύχθηκε κατάλληλο πρωτόκολλο εκχύλισης των οξέων και ακολούθησε σχετική ποσοτικοποίησή τους με χρήση μεθόδου UPLC-ESI-TripleTOF-HRMS. Tέλος, επικυρώθηκε μέθοδος αναλυτικού προσδιορισμού των ΜΝΑ/ΙΜΝΑ με UPLC-ESI-TripleTOF-HRMS σε δείγματα κοπράνων ασθενών, στους οποίους χορηγούνταν για διάστημα 6 μηνών κάψουλες μαστίχας. Παράλληλα, προσδιορίστηκαν με σχετική ποσοτικοποίηση τα οξέα ΟΑ και ΜΑ. Συνολικά, η τεχνική HPLC-ELSD, άμεσα συγκρινόμενη με την HPLC-UV, εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην ποσοτικοποίηση τριτερπενίων σε ρητίνη και ειδικότερα στη μαστίχα και η προτεινόμενη μέθοδος θα μπορούσε να αποτελέσει μέθοδο ελέγχου ποιότητας της μαστίχας και άλλων ρητινών, πλούσιων σε τριτερπένια. Καταληκτικά, επισημαίνεται πως η παρούσα εργασία προσφέρει, για πρώτη φορά, δυνατότητα ποσοτικοποίησης των βασικών τριτερπενίων της μαστίχας (συγκεκριμένα των ΜΝΑ και ΙΜΝΑ) στην ίδια τη ρητίνη, σε εμπορικά σκευάσματα (συμπληρώματα διατροφής), σε τρόφιμο (σοκολάτα υγείας με μαστίχα) και σε βιολογικό υπόστρωμα (κόπρανα έπειτα από χορήγηση συμπληρώματος μαστίχας).

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σβίγγου Δέσποινα
  • Svingou Despoina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2968033

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σβίγγου Δέσποινα; Svingou Despoina. Ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών μεθόδων ποσοτικού προσδιορισμού τριτερπενικών οξέων σε διαφορετικά υποστρώματα (Μαστίχα Χίου, εμπορικά προϊόντα και δείγματα κοπράνων). 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968033