Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αντιπαραβολική ανάλυση γραμματικών (Ιταλία 12ος-15ος αι.)

Abstract

dc:description

Αντικείμενο μελέτης της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας με τίτλο «Αντιπαραβολική ανάλυση Γραμματικών (Ιταλία 12ος - 15ος αι.)» αποτέλεσαν οι γραμματικές των Μανουήλ Χρυσολωρά, Κωνσταντίνου Λάσκαρη, Δημητρίου Χαλκοκονδύλη, Θεοδώρου Γαζή και Μανουήλ Μοσχόπουλου, που εκδόθηκαν στην Ιταλία της Αναγέννησης. Εξετάστηκαν συνολικά 34 διαφορετικές εκδόσεις προκειμένου να καταδειχθούν οι λόγοι που οδήγησαν στη σύνταξη ελληνικών γραμματικών, σ’ ένα περιβάλλον που καλλιέργησε το ενδιαφέρον για τη μελέτη της ελληνικής γραμματείας στη Δύση και την εκμάθηση της γλώσσας από Ιταλούς. Επιπλέον, αναδεικνύεται και η συμβολή της τυπογραφίας στην έκδοση αυτών των γραμματικών, μέσα από την εκδοτική δραστηριότητα Ελλήνων και Ιταλών τυπογράφων. Επιχειρείται η καταγραφή των χαρακτηριστικών τους, με βάση τον χρονισμό της συγγραφής και έκδοσης της κάθε γραμματικής και στη συνέχεια εξετάζονται συγκριτικά, προκειμένου να διαπιστωθούν συγκλίσεις, αποκλίσεις και πιθανές επιδράσεις από προγενέστερες γραμματικές Ελλήνων αλλά και Λατίνων συγγραφέων. Η μελέτη έχει ως στόχο την ανάδειξη της επιρροής που άσκησαν διαφορετικοί παράγοντες στη συγγραφή αυτών των βιβλίων Γραμματικής, αλλά και στην έκδοσή τους. Αναδεικνύεται η ομοιομορφία των εξεταζόμενων συγγραμμάτων καθώς ακολουθούν παλαιότερα πρότυπα των πρώτων γραμματικών εγχειριδίων και κυρίως στη Γραμματική Τέχνη του Διονυσίου του Θράκα και εμφανίζουν αναγνωρίσιμες ομοιότητες με το θεωρητικό λεξιλόγιο του συγκεκριμένου έργου. Κοινό χαρακτηριστικό των περισσοτέρων από τις γραμματικές που εξετάστηκαν είναι ότι υιοθετούν τη μέθοδο των ερωταποκρίσεων, ήδη διαδεδομένη στο Βυζάντιο, αλλά και σε παλαιότερες λατινικές γραμματικές, που υιοθετήθηκε και στην Ιταλία από τον Μανουήλ Χρυσολωρά για την δημιουργία ενός απλού και εύχρηστου διδακτικού εργαλείου. Μολονότι οι γραμματικές, διαθέτουν συγκεκριμένη δομή που δεν επιτρέπει εύκολα την αποτύπωση του προσωπικού ύφους του συγγραφέα, παρατηρήθηκαν υφολογικές διαφορές οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται περισσότερο με τις επιλογές του κάθε συγγραφέα. Μέσα από τη μελέτη του περιεχομένου των υπό εξέταση γραμματικών διακρίνονται εμφανείς διαφορές, κυρίως ως προς τον τρόπο γραφής και διατύπωσης, τον βαθμό της αναλυτικότητάς τους, καθώς και τη σειρά με την οποία τα διάφορα δεδομένα καταχωρούνται στην κάθε γραμματική. Διαφορές παρατηρούνται ακόμη και σε ίδιες γραμματικές διαφορετικών εκδόσεων. Οι γραμματικές αυτές, παρά τα ερωτηματικά που εγείρονται για την αποτελεσματικότητά τους, διευκόλυναν ένα ευρύ κύκλο λογίων στην Ιταλική χερσόνησο, συνέβαλαν στην επιβίωση και την διάδοση των κλασικών γραμμάτων και αποτέλεσαν πρόδρομο για την επόμενη γενιά νεοελληνικών γραμματικών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χανδόλια Χρηστίνα
  • Chandolia Christina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2969910

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χανδόλια Χρηστίνα; Chandolia Christina. Αντιπαραβολική ανάλυση γραμματικών (Ιταλία 12ος-15ος αι.). 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969910