National and Kapodistrian University of Athens
Σχέση της απολιποπρωτεΐνης Ε4 και της μεταφοράς λιπιδίων στον εγκέφαλο με τη νόσο του Alzheimer
Abstract
dc:descriptionΗ νόσος του Alzheimer (AD) είναι μια νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η παραγωγή και η εναπόθεση του αμυλοειδούς β πεπτιδίου (Αβ) σχετίζεται με την παθογένεση της AD. Η ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο επηρεάζει το μεταβολισμό του Αβ. Η βασική πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων που διατηρεί την ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο είναι η απολιποπρωτεΐνη Ε (ApoE). Η ApoE απαντάται σε τρεις κοινές ισομορφές (ApoE2, ApoE3, ApoE4) στο γενικό πληθυσμό, ενώ η ApoE4 είναι ο μεγαλύτερος γενετικός παράγοντας κινδύνου για την AD. Ο μεταφορέας λιπιδίων ABCA7 (ATP-binding cassette transporter A7) εκφράζεται σε υψηλά επίπεδα στον εγκέφαλο και από πολλαπλές μελέτες προκύπτει πως διάφορα αλληλόμορφα του ABCA7 αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της AD. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει γίνει σαφές αν η αλληλεπίδραση ApoE/ABCA7 στον εγκέφαλο μπορεί να επηρεάσει την ομοιόσταση των λιπιδίων καθώς και την παραγωγή και εναπόθεση του Αβ. Προηγούμενες μελέτες του εργαστηρίου μας έχουν δείξει πως ανασυγκροτημένα λιποπρωτεϊνικά σωματίδια ισομορφών της ApoE (Lp-ApoE) επάγουν την παραγωγή και τον ολιγομερισμό του Αβ σε ανθρώπινα κύτταρα νευροβλαστώματος SK – N – SH, με την εξής σειρά ApoE4 > ApoE3 > ApoE2 ενώ μορφές της ApoE4 ελλειμματικές στο καρβοξυτελικό τους άκρο μέχρι και το 166ο αμινοξύ δεν εμφανίζουν την ίδια ικανότητα αύξησης των επιπέδων του Αβ. Κατά την παρούσα μελέτη, εξετάσαμε κατά πόσο η ικανότητα των λιπιδιωμένων μορφών της ApoE και της ελλειμματικής στο καρβοξυτελικό της άκρο μέχρι και το 166ο αμινοξύ μορφή της ApoE4 (ApoE4-165) να επηρεάζουν διαφορετικά την παραγωγή του Αβ, σχετίζεται με την ικανότητα τους να επάγουν εκροή χοληστερόλης μέσω του μεταφορέα ABCA7. Επιπλέον, εξετάσαμε αν η έκφραση του μεταφορέα ABCA7 αγρίου τύπου (WT) επηρεάζει την παραγωγή του Αβ παρουσία ή απουσία της λιπιδιωμένης ApoE4 σε κύτταρα SK – N – SH. Παρατηρήσαμε πως και οι τρεις λιπιδιωμένες μορφές της ApoE επάγουν στον ίδιο βαθμό την εκροή χοληστερόλης από κύτταρα SK – N – SH μέσω του μεταφορέα ABCA7 αγρίου τύπου, ενώ η λιπιδιωμένη ApoE4-165 επάγει την αντίστοιχη εκροή μειωμένη κατά 50% σε σύγκριση με την ApoE4 πλήρους μήκους. Η έκφραση του μεταφορέα ABCA7 σε κύτταρα SK – N – SH που επωάστηκαν παρουσία ή απουσία της λιπιδιωμένης ApoE4 μείωσε την παραγωγή του εξωκυττάριου Αβ. Συνολικά, τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν πως ο μεταφορέας ABCA7 αγρίου τύπου επηρεάζει άμεσα την παραγωγή του Αβ και συνεπώς παθογενετικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην AD, ανεξάρτητα από την ικανότητά του να αλληλεπιδρά με τη λιπιδιωμένη ApoE και να επάγει εκροή χοληστερόλης. Χρειάζονται περαιτέρω έρευνες προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο μηχανισμός μέσω του οποίου ο ABCA7 αγρίου τύπου μειώνει τα νευρωνικά επίπεδα του Αβ, η επίδραση των παθογενών αλληλομόρφων του ABCA7 σε διαδικασίες που σχετίζονται με την AD και η αλληλεπίδραση των ισομορφών της ApoE με παθογενή αλληλόμορφα του ABCA7.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μίχα Ασημίνα
- Micha Asimina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, English, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973681