National and Kapodistrian University of Athens
Αναπτυσσόμενη επιχειρηματολογία σε σύγχρονα ζητήματα βιολογικού και κοινωνικοεπιστημονικού περιεχομένου από υποψήφιους ή εν ενεργεία Βιολόγους
Abstract
dc:descriptionΗ επιχειρηματολογία λαμβάνει όλο και μεγαλύτερη προσοχή από ερευνητές και εκπαιδευτικούς των Φυσικών Επιστημών ως θεμελιώδης πρακτική για την ενίσχυση της επιστημονικής παιδείας των μαθητών, καθώς μέσω αυτής οι μαθητές εξοικειώνονται με το να μιλούν και να γράφουν στη γλώσσα της επιστήμης. Ο άτυπος συλλογισμός συνδέεται άμεσα με την επιχειρηματολογία (καθώς το επιχείρημα είναι ουσιαστικά η έκφραση του άτυπου συλλογισμού) και περιλαμβάνει γνωστικές και συναισθηματικές διαδικασίες που συμβάλλουν στη διαπραγμάτευση σύνθετων αμφιλεγόμενων ζητημάτων όπως τα κοινωνικοεπιστημονικά ζητήματα. Τα κοινωνικοεπιστημονικά ζητήματα (ΚΕΖ) αποτελούν μεταξύ άλλων ιδανικά πλαίσια ανάπτυξης επιχειρημάτων και πολλοί είναι οι εκπαιδευτικοί που θεωρούν σημαντική την ένταξή τους στα πλαίσια της σχολικής τάξης Φυσικών Επιστημών. Ωστόσο πολλές έρευνες έχουν παρατηρήσει ότι τόσο οι μαθητές όσο και οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες όταν καλούνται να επιχειρηματολογήσουν πάνω σε ζητήματα επιστημονικού ή κοινωνικοεπιστημονικού περιεχομένου. Στην παρούσα διπλωματική εργασία έγινε προσπάθεια να διερευνηθεί η ικανότητα ή μη ανάπτυξης επιχειρημάτων από τους Έλληνες υποψήφιους και εν ενεργεία Βιολόγους αλλά και το είδος άτυπου συλλογισμού που επιστρατεύονται κατά την επιχειρηματολογία τους. Το δείγμα της παρούσας έρευνας δεν ήταν αντιπροσωπευτικό, συνεπώς σκοπός μας δεν ήταν η εξαγωγή γενικευμένων συμπερασμάτων αλλά μια περιγραφή, ερμηνεία και ανάλυση της ικανότητας επιχειρηματολογίας των Βιολόγων πάνω σε σύγχρονα ζητήματα βιολογικού ή/και κοινωνικοεπιστημονικού περιεχομένου, καθώς αυτοί είναι πιθανοί μελλοντικοί, εάν όχι ήδη ενεργοί, εκπαιδευτικοί. Μετά την ανάλυση του επιπέδου επιχειρηματολογίας των απαντήσεών τους σύμφωνα με το μοντέλο του Toulmin (TAP) διαπιστώσαμε πως οι Έλληνες - τόσο υποψήφιοι όσο και εν ενεργεία - Βιολόγοι παρουσιάζουν σχετικά καλές δεξιότητες επιχειρηματολογίας σε σύγχρονα ζητήματα βιολογικού και κοινωνικοεπιστημονικού περιεχομένου, με τους εν ενεργεία Βιολόγους να παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα συγκριτικά με τους προπτυχιακούς φοιτητές. Αυτή είναι μια πολύ αισιόδοξη παρατήρηση για τα ελληνικά δεδομένα καθώς τα αποτελέσματα αυτά παρουσιάζουν μια σαφώς καλύτερη εικόνα από αυτά παρόμοιων ερευνών σε άλλες χώρες. Ωστόσο έγινε εμφανές πως παράγοντες όπως η θεματολογία, το ενδιαφέρον, η βιωματική εμπειρία για το εκάστοτε θέμα, η επικαιρότητα κ.ά. επηρεάζουν τα επίπεδα επιχειρηματολογίας ακόμα και στο άτομο. Τόσο οι υποψήφιοι όσο και οι εν ενεργεία Έλληνες Βιολόγοι της παρούσας έρευνας παρουσιάζουν παρόμοια εικόνα ως προς το είδος και τους συνδυασμούς άτυπου συλλογισμού που επιστρατεύονται κατά τη διατύπωση των επιχειρημάτων τους, με την πλειοψηφία αυτών να χρησιμοποιεί ορθολογιστικό άτυπο συλλογισμό, δηλαδή να προσεγγίζει τα ζητήματα ορθολογικά και να προτείνει ορθολογικές λύσεις, εικόνα η οποία πρωταγωνίστησε στις περισσότερες θεματολογίες. Σημαντική ήταν και η παρουσία συνδυασμού ορθολογιστικού-συναισθηματικού τύπου άτυπου συλλογισμού, γεγονός το οποίο δεν υποβαθμίζει την εικόνα του επιχειρήματος αλλά μάλλον τη βελτιώνει αν το συγκρίνουμε με το καθαρά ορθολογιστικό άτυπο συλλογισμό. Τέλος, η ύπαρξη διαισθητικού ή ορθολογιστικού-διαισθητικού άτυπου συλλογισμού εντοπίστηκε σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά στις απαντήσεις των Ελλήνων Βιολόγων (υποψηφίων και εν ενεργεία). Συνεπώς αν και τα επίπεδα επιχειρηματολογίας και ο άτυπος συλλογισμός των Ελλήνων υποψήφιων και εν ενεργεία εκπαιδευτικών Βιολογίας της έρευνας αυτής φάνηκε να παρουσιάζουν μια σχετικά καλή εικόνα (σίγουρα παρόμοια ή και καλύτερη από αυτήν άλλων ερευνών), εντούτοις η ύπαρξη μιας ίσως και αναμενόμενης μεταβλητότητας αυτής της εικόνας από παράγοντες όπως η θεματολογία, το ενδιαφέρον και η βιωματική εμπειρία για το εκάστοτε θέμα, η επικαιρότητα, σε συνδυασμό με τα περιθώρια βελτίωσης που υπάρχουν, μάς οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κατά την προετοιμασία των μελλοντικών εκπαιδευτικών πρέπει να ενταχθεί και η προετοιμασία τους στα πλαίσια της επιχειρηματολογίας. Οι μελλοντικοί εκπαιδευτικοί θα πρέπει να βιώνουν ήδη κατά τη δική τους εκπαίδευση ευκαιρίες τέτοιες όπου να μπορούν να παράγουν επιχειρήματα κοινωνικοεπιστημονικού περιεχομένου από νωρίς έτσι ώστε να εφοδιαστούν με τις απαραίτητες δεξιότητες επιχειρηματολογίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αναστασοπούλου Βιολέττα
- Anastasopoulou Violetta
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973705