Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Νομική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής : η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως νομική βάση προσφυγής στη δικαιοσύνη

Abstract

dc:description

Η αλλαγή του κλίματος είναι πλέον μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Ακραία καιρικά φαινόμενα, ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, εμφανίζονται όλο και συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση τις τελευταίες δεκαετίες. Χιλιάδες άνθρωποι και ακτιβιστές, σε ολόκληρο τον κόσμο, διαδηλώνουν επιδιώκοντας να αναδείξουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε παγκόσμια κλίμακα και να κινητοποιήσουν τους πολιτικούς ηγέτες να αναλάβουν άμεση και αποτελεσματική δράση πριν να είναι αργά. Αποκορύφωμα των προσπαθειών κινητοποίησης της πολιτικής και νομοθετικής δράσης είναι η προσφυγή στα δικαστήρια. Σε πολλές χώρες του κόσμου, τόσο σε Ευρώπη, Αμερική, αλλά και σε Ασία και Αυστραλία, διαπιστώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, η τάση μεταφοράς του αγώνα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στις αίθουσες δικαστηρίων. Συνεπώς ο αριθμός των αντιδικιών που εγείρουν νομικά ζητήματα σχετικά με την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής αυξάνεται συνεχώς. Οι κλιματικές αυτές υποθέσεις μπορούν να διακριθούν σε εκείνες που διαδραματίζονται σε επίπεδο εθνικό, ήτοι υποβάλλονται ενώπιον εθνικών δικαστηρίων και σε εκείνες που διαδραματίζονται σε επίπεδο υπερεθνικό και υποβάλλονται σε διεθνή ή περιφερειακά δικαστικά όργανα, συμπεριλαμβανομένου του ΔΕΕ και του ΕΔΔΑ. Διακρίνονται, ακόμα, με βάση τους αντιδίκους εναντίον των οποίων στρέφονται, ενώ και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν οι ενάγοντες ποικίλουν με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για τάσεις κλιματικών υποθέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία έχει σκοπό να επισημάνει τις προσπάθειες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση του φαινομένου και να αναδείξει αυτή την μεταφορά της κλιματικής κρίσης στις δικαστικές αίθουσες. Επικεντρώνεται δε στις υποθέσεις που έχουν στο επίκεντρό τους την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, λοιπόν, γίνεται μια ιστορική αναδρομή στις προσπάθειες που έχει κάνει η πολιτική και νομική διεθνής κοινότητα για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής και τον ρόλο που έχει διαδραματίσει, ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως ένθερμος υποστηρικτής της προστασίας τους κλίματος. Έπειτα, γίνεται αναφορά στην αναγνώριση της σύνδεσης και αλληλεπίδρασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κλιματικής αλλαγής και στη συνέχεια, γίνεται σχολιασμός κλιματικών υποθέσεων (ενώπιον εθνικών δικαστηρίων ευρωπαϊκών κρατών, καθώς και ενώπιον του ΕΔΔΑ και του ΔΕΕ) που χρησιμοποιούν τα ανθρώπινα δικαιώματα ως βάση των αιτημάτων τους. Οι υποθέσεις που θα σχολιάζονται περιορίζονται στο ευρωπαϊκό έδαφος και θέτουν όλες το ζήτημα της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής στο επίκεντρο των αξιώσεών τους και όχι δευτερευόντως. Όλες οι υποθέσεις απευθύνονται εναντίον κυβερνήσεων ή κρατικών οργάνων, ενώ μία υπόθεση στρέφεται εναντίον της ΕΕ, και επιδιώκουν να αυξήσουν τις φιλοδοξίες των κυβερνήσεων για μετριασμό της κλιματικής απειλής ή να τις καταστήσουν υπόλογες για τις ήδη υπάρχουσες δεσμεύσεις τους, ενώ οι ενάγοντες χρησιμοποιούν τα υπάρχοντα ανθρώπινα δικαιώματα ως μέρος των επιχειρημάτων τους. Μέσα από την παρουσίαση των υποθέσεων και την ανάλυση των επιχειρημάτων τους, επιδιώκεται να αναδειχθεί η τάση χρήσης, στην Ευρώπη, όλο και περισσότερο, αξιώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε αγωγές για την κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη δεκτικότητα που έχουν δείξει τα δικαστήρια σε αυτό το πλαίσιο, αλλά και οι νομικές δυσκολίες με τις οποίες, συνήθως, έρχονται αντιμέτωποι οι ενάγοντες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πιτσώνη Εμμανουέλα
  • Pitsoni Emmanouela

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2973715

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πιτσώνη Εμμανουέλα; Pitsoni Emmanouela. Νομική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής : η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως νομική βάση προσφυγής στη δικαιοσύνη. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973715