Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το οργανικό κριτήριο στην νομολογία για την οργάνωση και την λειτουργία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας

Abstract

dc:description

Στην ελληνική έννομη τάξη ισχύει σύστημα χωριστών δικαιοδοσιών και οι διαφορές που διέπονται από το διοικητικό δίκαιο υπάγονται στην οργανικά και λειτουργικά διακεκριμένη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων. Ενόψει δε της συνταγματικής κατοχύρωσης του συστήματος των χωριστών δικαιοδοσιών και της κατοχύρωσης της γενικής αρχής ότι η δικαιοδοσία ακολουθεί την ουσία της διαφοράς, ανακύπτουν διάφορα ερμηνευτικά ζητήματα, με κυριότερο την οριοθέτηση της πολιτικής από την διοικητική δικαιοδοσία και την κατανομή των διαφορών μεταξύ των δικαιοδοτικών κλάδων. Η δυσχέρεια αυτή συναρτάται άμεσα με την ασυμφωνία ως προς τα κριτήρια κατανομής των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου μεταξύ των δύο υποσυστημάτων της έννομης τάξης, ενώ θα πρέπει επιπλέον να ληφθεί υπόψιν πόσο έχει σχετικοποιηθεί με το πέρας των χρόνων η ίδια η θεμελιώδης διάκριση μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ενόψει και της αλλαγής των αντιλήψεων για τον ρόλο του κράτους. Σε γενικές γραμμές για τον διαχωρισμό των υποθέσεων μεταξύ των δικαιοδοτικών κλάδων και την «ανίχνευση» μιας διοικητικής διαφοράς δύο κριτήρια διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο. Το οργανικό, το οποίο αναφέρεται στην ταυτότητα των εμπλεκομένων σε μια διαφορά μερών και το λειτουργικό κριτήριο, το οποίο συντρέχει εφόσον σε μια έννομη σχέση διαγνωστεί η άσκηση δημόσιας εξουσίας ή εξυπηρέτηση ενός άμεσου δημόσιου σκοπού. Τα δύο αυτά κριτήρια είναι κατά κανόνα συμπληρωματικά, ωστόσο εν αντιθέσει με το λειτουργικό κριτήριο, το οποίο πρέπει επίσης να συντρέχει για την διάγνωση της φύσης μιας διαφοράς ως διοικητικής, αυτό που καταρχήν καθορίζει την αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων είναι το οργανικό κριτήριο, ήτοι η φύση των δρώντων υποκειμένων ως φορέων διοικητικής αρμοδιότητας. Έτσι στην δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων υπάγονται μόνο διαφορές που προέρχονται από την δραστηριότητα μιας διοικητικής αρχής, ενταγμένης στο νομικό πρόσωπο του Κράτους ή στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ειδικών σκοπών (ΝΠΔΔ). Εξαίρεση, αλλά και ταυτόχρονα επιβεβαίωση του ως άνω κανόνα αποτελεί η θεωρία περί διφυών προσώπων, μέσω της οποίας η νομολογία σχετικοποιεί, αλλά δεν εγκαταλείπει το οργανικό κριτήριο. Η σχετικοποίηση του οργανικού κριτηρίου, δικαιολογείται ιστορικά λόγω της «εισόδου» της δημόσιας διοίκησης σε χώρο που παραδοσιακά ήταν ιδιωτικός και της συνακόλουθης διείσδυσης του ιδιωτικού δικαίου στην οργάνωση και διαχείριση των δημοσίων υπηρεσιών. Λογική δε απόρροια είναι και η, πάντοτε στο μέτρο του απολύτως αναγκαίου, διεύρυνση της διοικητικής δικαιοδοσίας και σε ορισμένα νομικά μορφώματα του ιδιωτικού δικαίου, τα οποία υπάγονται στην "Διοίκηση", θεωρούμενη με την ευρεία του όρου έννοια. Σύμφωνα με την εν λόγω θεωρία, εφόσον διαπιστωθεί ότι όργανο ενός (δημόσιου) νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) λειτούργησε στο πλαίσιο της σχετιζόμενης με την διαφορά έννομης σχέσης ως φορέας δημόσιας εξουσίας και προκειμένου για την εξυπηρέτηση ενός άμεσου δημόσιου σκοπού, το τελευταίο λογίζεται ως διοικητική αρχή και κατ΄αυτόν τον τρόπο διευρύνεται η διοικητική δικαιοδοσία, ενώ παράλληλα διασώζεται το οργανικό κριτήριο, το οποίο στην ελληνική έννομη τάξη έχει συνταγματική κατοχύρωση. Η παρούσα διπλωματική εργασία με αφορμή πρόσφατη νομολογία, η οποία κατέφυγε στην θεωρία περί διφυών προσώπων όσον αφορά όχι μόνον ορισμένες από τις αρμοδιότητες των Ανεξάρτητων Διαχειριστών της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε, ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε, ΑΔΜΗΕ Α.Ε), αλλά ακόμη και την συμβατική δράση των τελευταίων, εξετάζει τα εξής ερωτήματα: α) εάν και σε ποιόν βαθμό μπορεί να δικαιολογηθεί με βάση τα παγίως γενόμενα δεκτά από την νομολογία για τα διφυή νομικά πρόσωπα και το οργανικό κριτήριο, η επέκταση της διοικητικής δικαιοδοσίας και επί των διαφορών που ανακύπτουν από την δραστηριότητα (μονομερή και συμβατική) των συγκεκριμένων μορφωμάτων του ιδιωτικού δικαίου και β) εάν η κατανομή των υποθέσεων μεταξύ των δικαιοδοτικών κλάδων με βάση το οργανικό κριτήριο και την θεωρία περί διφυών προσώπων μπορεί να ανταποκριθεί στις ιδιαιτερότητες του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Η προσέγγιση των εν λόγω ερωτημάτων, καθιστά αναγκαία την ανάλυση των νομικών εξελίξεων που έχουν επισυμβεί στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της εφαρμογής τις τελευταίες δεκαετίες πολιτικών απελευθέρωσης και ιδιωτικοποίησης σε αυτόν και την σκιαγράφηση του ρόλου των Ανεξάρτητων Διαχειριστών στην ανοικτή αλλά ρυθμιζόμενη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λεονάρδου Χριστίνα
  • Leonardou Christina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2973825

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λεονάρδου Χριστίνα; Leonardou Christina. Το οργανικό κριτήριο στην νομολογία για την οργάνωση και την λειτουργία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973825