National and Kapodistrian University of Athens
Η επίδραση του COVID-19 στην ψυχική υγεία χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών που απευθύνονται στον Συμβουλευτικό Σταθμό Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ του ΨΝΑ
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η χρήση ψυχοδραστικών ουσιών αποτελεί ένα μεγάλο, αλλά υπαρκτό πρόβλημα, το οποίο εντοπίζεται τόσο στη χώρα μας όσο και παγκοσμίως. Πολύ συχνά η ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το άτομο, σε συνδυασμό με διάφορους οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες μπορούν να τον ωθήσουν στη χρήση ουσιών. Την ίδια στιγμή, οι συνθήκες που βιώνουμε όλοι από τις αρχές του 2020 και το ξέσπασμα, στα τέλη του 2019, της πανδημίας του ιού Covid-19, είναι πρωτόγνωρες. Ο φόβος λόγω της μεταδοτικότητας του ιού, η επικινδυνότητά του και οι περίοδοι εγκλεισμού, στους οποίους έχουμε αναγκαστεί να ζούμε, αποτελούν επιπλέον ισχυρούς παράγοντες επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας των ατόμων, πολλώ δε μάλλον των χρηστών. Σκοπός: Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό να αναδείξει την επίδραση της πανδημίας Covid-19 στην ψυχική υγεία ατόμων, χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών, που προσέρχονται με αίτημα θεραπείας στο θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης 18ΑΝΩ του ΨΝΑ. Όσον αφορά την αξιολόγηση της ψυχικής υγείας θα γίνει διερεύνηση των επιπέδων άγχους στα εξαρτημένα άτομα εν μέσο πανδημίας Covid-19 σε συνάρτηση με την αύξηση ή μείωση ή αποχής από την χρήση ψυχοδραστικών ουσιών. Πιο συγκεκριμένα, στόχοι της έρευνας είναι: Πρώτον, η διερεύνηση των επιπέδων άγχους των εξαρτημένων ατόμων από ουσίες, όταν προσέρχονται για θεραπεία, εν μέσω της πανδημίας από τον Covid-19. Δεύτερον, η διερεύνηση της αύξησης ή μείωσης ή διατήρησης αποχής των ατόμων από εξαρτησιογόνες ουσίες, σε συνάρτηση με τα επίπεδα άγχους τα οποία διαπιστώθηκαν σε αυτούς. Τρίτον, η επιρροή των μέτρων προστασίας καθώς και των σχετικών απαγορεύσεων στις συνθήκες διαβίωσης τους, στον τρόπο και στην συχνότητα χρήσης της εκάστοτε ουσίας. Τέλος, θα διερευνηθεί το μέγεθος της ανταπόκρισης που υπήρξε στην φαρμακευτική αγωγή, εξαιτίας των συγκεκριμένων συνθηκών. Μεθοδολογία: Συγχρονική έρευνα η οποία διεξήχθη από τον Σεπτέμβριο έως και τον Δεκέμβριο του 2020 στη Μονάδα Απεξάρτησης 18ΑΝΩ, του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής. Στην έρευνα συμμετείχαν 70 άντρες, μέσης ηλικίας 35 ετών, εξαρτημένοι από ουσίες, οι οποίοι απευθύνθηκαν με αίτημα θεραπείας στους δύο Συμβουλευτικούς Σταθμούς ενηλίκων αντρών του 18ΑΝΩ. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα μέτρησης άγχους του Spielberger, η οποία στηρίζεται σε μία τετράβαθμη κλίμακα, που παρουσιάζει το άγχος ως κατάσταση και ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. Συγκεκριμένα, η κλίμακα μέτρησης άγχους του Spielberger είναι ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς που αποτελείται από 40 συνολικά θέματα. Τα πρώτα 20 θέματα αφορούν στο πως αισθάνεται κάποιος τη στιγμή που απαντά στο ερωτηματολόγιο (το άγχος ως κατάσταση), ενώ τα υπόλοιπα 20 θέματα απαντώνται με βάση το πως αισθάνεται γενικά(το άγχος ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας). Έτσι, στο ερωτηματολόγιο άγχους του Spielberger (STAI) διαχωρίζεται το άγχος ως κατάσταση (state) από το άγχος ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας (trait). Επίσης, χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο The Treatment Demand Indicator (TDI), το οποίο είναι ο Δείκτης Αίτησης Θεραπευτικής Βοήθειας σε Χρήστες Ναρκωτικών (ΔΑΘ). Το ερωτηματολόγιο συμπεριλαμβάνει πληροφορίες για την κατάσταση του εξαρτημένου ατόμου, όταν αυτό προσεγγίζει τα θεραπευτικά προγράμματα. Οι βασικές ενότητες που συμπεριλαμβάνει είναι οι εξής: στοιχεία επαφής/ιστορικό θεραπείας, κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά, χρήση ουσιών και συμπεριφορά υψηλού κινδύνου. Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε αύξηση του ποσοστού ανεργίας των συμμετεχόντων, καθώς πριν την εκδήλωση της πανδημίας ισούταν με 54,3%, κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας αυξήθηκε στο 67,1% και κατά τον τελευταίο μήνα έφτασε στο77,1%. Όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης των συμμετεχόντων, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση του ποσοστού των ατόμων που διέμεναν με τους γονείς τους πριν την εκδήλωση της πανδημίας (38,6%) με αυτό που σημειώθηκε κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα (54,3%) (p=0,001). Όσον αφορά την χρήση ουσιών παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση του ποσοστού των ατόμων που έπιναν αλκοόλ κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας (11,4%), σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό που σημειώθηκε κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα(2,9%)(p=0,031). Στατιστικά σημαντική ήταν και η μείωση του ποσοστού των ατόμων που έκαναν χρήση κοκαίνης πριν την εκδήλωση της πανδημίας (28,6%) , συγκριτικά με το ποσοστό των ατόμων που έκαναν χρήση κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα (20%)(p=0,031). Εξίσου σημαντική ήταν και η μείωση του ποσοστού των ατόμων που έκαναν χρήση και κάποιας άλλης ουσίας εκτός της κύριας ουσίας χρήσης, μεταξύ των περιόδων, πριν την εκδήλωση της πανδημίας (71,2%) με αυτό που σημειώθηκε κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας (58,1%) (p=0,012). Αναφορικά με την συχνότητα χρήσης, παρατηρήθηκε ότι το ποσοστό των ατόμων που έκανε καθημερινή χρήση ουσιών πριν την εκδήλωση της πανδημίας (62,1%) μειώθηκε σημαντικά συγκριτικά με το ποσοστό που παρατηρήθηκε κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας (47,8%) (p=0,049). Το ποσοστό των συμμετεχόντων που είχαν επισκεφθεί κάποιον ψυχίατρο πριν την εκδήλωση της πανδημίας ήταν ίσο με 74,3%, μειώθηκε στο 52,9% κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας και αυξήθηκε πάλι στο 65,7% κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα. Το ποσοστό των ατόμων που χρησιμοποιούσε την φαρμακευτική του αγωγή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, πάρα πολύ, πριν την εκδήλωση της πανδημίας ισούταν με (44,7%), αυξήθηκε σημαντικά συγκριτικά με το ποσοστό που παρατηρήθηκε κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα (70,5%) (p=0,008). Όσον αφορά την κλίμακα «State Anxiety Scale», το άγχος ως κατάσταση, προέκυψε ότι τα άτομα που αύξησαν την χρήση ουσιών μεταξύ των δύο χρονικών στιγμών, κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας και κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα, παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερες τιμές στην κλίμακα, τόσο συγκριτικά με τα άτομα που μείωσαν τη χρήση ( p=0,025), όσο και σε σύγκριση με τα άτομα που δεν μετέβαλαν τη χρήση ουσιών ( p=0,043). Συμπεράσματα: Η παρούσα έρευνα αποτελεί μια προσπάθεια αποτύπωσης της επίδρασης της πανδημίας Covid-19 στην ψυχική υγεία και καθημερινότητα των χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών, όταν αυτοί προσέρχονται με αίτημα θεραπείας σε ένα οργανωμένο θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης. Τα ευρήματα που προκύπτουν καταδεικνύουν πως στην δύσκολη περίοδο που διανύουμε, περίοδο πανδημίας, άνθρωποι εξαρτημένοι από ουσίες, αποφασίζουν και απευθύνονται σε ένα θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης και κατορθώνουν παρά τις δύσκολες για τους ίδιους συνθήκες να μην ακολουθήσουν τη γενικότερη τάση αύξησης της χρήσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Πετράκη Μαρίνα
- Petraki Marina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973960