National and Kapodistrian University of Athens
H επίδραση της ενασχόλησης με την τέχνη στην ψυχική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση στρεσογόνων γεγονότων ωφελούμενων στα Προγράμματα Υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Στο πλαίσιο της πολυπλοκότητας του φαινομένου της εξάρτησης από ψυχοδραστικές ουσίες, γίνεται φανερή η ανάγκη πολύπλευρης μελέτης των παραγόντων εκείνων που δύνανται να ενισχύσουν ή να δυσχεράνουν την προοπτική επιτυχημένης απεξάρτησης, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της θεραπευτικής παρέμβασης στα προγράμματα απεξάρτησης. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν τα επίπεδα ψυχικής ανθεκτικότητας, αλλά και η στρατηγική που υιοθετείται ως ανταπόκριση σε καταστάσεις στρες. Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι ενισχυτικά προς την προσπάθεια για απεξάρτηση δρουν και συγκεκριμένες μορφές θεραπείας που επιτρέπουν τη δημιουργική έκφραση των ωφελούμενων, όπως η θεραπεία μέσω της τέχνης, η οποία στα προγράμματα θεραπείας του ΟΚΑΝΑ προσφέρεται υπό την εποπτεία του ΕΚΚΕΕ. Σκοπός: Επιδιώχθηκε η μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ του επιπέδου ψυχικής ανθεκτικότητας και των προτιμώμενων στρατηγικών αντιμετώπισης του στρες, της επίδρασης της θεραπευτικής ενασχόλησης με την τέχνη στους δύο προαναφερόμενους παράγοντες, αλλά και η συσχέτιση των δημογραφικών παραγόντων με την ενεργό συμμετοχή στα εργαστήρια τέχνης. Μέθοδος: Στην ερευνητική διαδικασία συμμετείχαν 67 άτομα, θεραπευόμενοι σε Προγράμματα Υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ. Από αυτά, το 70,1% ήταν άνδρες (n=47) και το 29,9% γυναίκες (n=20), με μέσο όρο ηλικίας τα 43,94 έτη και διάμεσο τα 43 έτη. Τα εργαστήρια τέχνης που προσφέρονται στο ΕΚΚΕΕ τα είχαν παρακολουθήσει 34 άτομα εξ αυτών, ενώ 33 όχι. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα δημογραφικό ερωτηματολόγιο, την κλίμακα ανθεκτικότητας CD-RISC και την κλίμακα BRIEF-COPE για τους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων. Για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPSS 24. Αποτελέσματα: Προέκυψε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των συμμετεχόντων στα εργαστήρια τέχνης και των μη συμμετεχόντων, με τους πρώτους να παρουσιάζουν συστηματικά υψηλότερους μέσους όρους στην κλίμακα ψυχικής ανθεκτικότητας (p=0,02) και στις υποκλίμακες «Χιούμορ» (p=0,004), «Αυτομομφή», «Ενεργή Αντιμετώπιση» (p=0,001) και «Απόσπαση Προσοχής» (p<0,001) του εργαλείου BRIEF-COPE. Διαφορές εντοπίστηκαν και μεταξύ των συμμετεχόντων σε κάθε εργαστήριο στην προτιμώμενη στρατηγική αντιμετώπισης του στρες. Από τους δημογραφικούς παράγοντες που μελετήθηκαν, το εκπαιδευτικό (p=0,05) και επαγγελματικό επίπεδο (p=0,05), η παράλληλη χρήση βενζοδιαζεπινών (p=0,02) και η σοβαρή ψυχιατρική συννοσηρότητα (p<0,001) φάνηκε να σχετίζονται με την επιλογή για συμμετοχή σε εργαστήρια τέχνης. Οι υποκλίμακες του BRIEF-COPE εκτός της «Αυτομομφής» σημείωσαν στατιστικώς σημαντική συνάφεια με το δείκτη ψυχικής ανθεκτικότητας (δείκτης στατιστικής σημαντικότητας μεταξύ 1% και 5%). Συμπεράσματα: Η θεραπευτική επίδραση της ενασχόλησης με την τέχνη φαίνεται να αντικατοπτρίζεται τόσο στα επίπεδα ψυχικής ανθεκτικότητας των ατόμων που συμμετέχουν σε προγράμματα απεξάρτησης με χρήση υποκατάστατων, αλλά και στην επιλογή πιο ενεργητικών στρατηγικών διαχείρισης του στρες, γεγονός που επιβεβαιώνει παλαιότερα ερευνητικά δεδομένα. Η συμμετοχή των θεραπευόμενων στα προσφερόμενα εργαστήρια εξαρτάται από χαρακτηριστικά που αφορούν το μοτίβο χρήσης και το δημογραφικό τους προφίλ, γεγονός που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά το σχεδιασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καπριτσάνη Ανθή
- Kapritsani Anthi
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2975005