National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου μεταξύ εφήβων μαθητών λυκείου: μια επιδημιολογική σχολική μελέτη στην Αττική
Abstract
dc:descriptionΤα τελευταία χρόνια τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα έχει παρατηρηθεί αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου σε εφήβους, πολλές μελέτες έχουν αναδείξει χαρακτηριστικά τα οποία σχετίζονται με αυτήν όμως η σχετικά πρόσφατη εμφάνισή τους στην αγορά και η περιορισμένη γνώση πάνω στις ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση τους, δημιουργεί την ανάγκη κάλυψης ενός βιβλιογραφικού κενού που αφορά σε μεγάλο βαθμό τη δημόσια υγεία. Στην παρούσα εργασία έγινε μία προσπάθεια εύρεσης χαρακτηριστικών που σχετίζονται με τη χρήση του ηλεκτρονικού τσιγάρου από εφήβους. Το ενδιαφέρον μας εστιάστηκε στην εύρεση των παραγόντων εκείνων που σχετίζονται με τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου από μαθητές λυκείου και των τριών τάξεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε βάση αποτελούμενη από δεδομένα που συλλέχτηκαν την άνοιξη του 2019 από μαθητές επτά λυκείων του νομού Αττικής. Η μεθοδολογία της εργασίας αυτής στηρίζεται στη δημιουργία τριών ερευνητικών ερωτημάτων τα οποία μελετούν τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στους εφήβους με τρείς διαφορετικούς τρόπους (“Χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου σε 2 επίπεδα”, “Χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου σε 3 επίπεδα”, “Συχνότητα χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου μεταξύ των χρηστών την τρέχουσα περίοδο”). Αρχικά, παρουσιάζεται ο μονοπαραγοντικός στατιστικός έλεγχος υποθέσεων και ο έλεγχος χι – τετράγωνο (χ2) μεταξύ της κάθε έκβασης και των εκθέσεων. Για την ανάπτυξη των τριών μοντέλων λογιστικής παλινδρόμησης χρησιμοποιήθηκαν 43 μεταβλητές πρόβλεψης (οι οποίες εξήχθησαν από τα δεδομένα που έδωσαν οι μαθητές στα αντίστοιχα ερωτήματα του ερωτηματολογίου) και από αυτές επιλέχθηκαν οι πιο αντιπροσωπευτικές βάσει του μονοπαραγοντικού ελέγχου. Για το ερωτηματολόγιο GHQ-12, πραγματοποιήθηκε έλεγχος συνοχής και συνέπειας (αξιολογώντας το Cronbach Alpha) μεταξύ των στοιχείων του ερωτηματολογίου GHQ-12 και παραγοντική ανάλυση τόσο στο σύνολο των μαθητών, όσο και στο δείγμα με τους 140 μαθητές που χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικό τσιγάρο την περίοδο της δειγματοληψίας. Τέλος, μελετήθηκε η επίδραση του δείκτη ψυχικής υγείας (“GHQ-12 score”) ξεχωριστά σε κάθε ένα από τα τρία μοντέλα χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου. Από τα αποτελέσματα της εργασίας φαίνεται ότι οι μισοί περίπου μαθητές είχαν χρησιμοποιήσει έστω και μία φορά ηλεκτρονικό τσιγάρο και από αυτούς μόνο το ένα τρίτο ήταν χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου την τρέχουσα περίοδο. Ως κυριότερες μεταβλητές πρόβλεψης που ως επί το πλείστον συμπεριλαμβάνονται στα μοντέλα πρόβλεψης είναι η χρήση συμβατικού τσιγάρου, η κατανάλωση αλκοόλ, οι επιδόσεις στα σχολικά μαθήματα και η χρήση προϊόντων καπνού από το φιλικό και το οικογενειακό περιβάλλον. Όσον αφορά την επίδραση του δείκτη ψυχικής υγείας που προέκυψε από το ερωτηματολόγιο GHQ-12 στην συχνότητα χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου, φάνηκε να αυξάνεται ο κίνδυνος τακτικότερης χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου μεταξύ των χρηστών την τρέχουσα περίοδο, για κάθε μονάδα αύξησης του δείκτη (επιδείνωση ψυχικής υγείας), αποτέλεσμα που δεν είναι στατιστικά σημαντικό. Από την άλλη η αύξηση της τιμής του δείκτη ψυχικής υγείας GHQ-12 (επιδείνωση ψυχικής υγείας) ελάττωνε τις πιθανότητες ο μαθητής να είναι πρώην χρήσης (αποτέλεσμα στατιστικά σημαντικό, p<0,05) και τις πιθανότητες ο μαθητής να μην έχει κάνει ποτέ χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου έναντι της χρήσης την περίοδο της μελέτης (αποτέλεσμα ενδεικτικό στατιστικής σημαντικότητας στο επίπεδο 10%, p<0,067). Συμπερασματικά, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου παρουσιάζει μια αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια, βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος σε νέους εφηβικής ηλικίας, οι οποίοι σε ένα πλαίσιο αναζήτησης κοινωνικής αποδοχής και αναγνώρισης αποδέχεται μια στάση ζωής συνιστώσα της οποίας αποτελεί η χρήση προϊόντων καπνού και συγκεκριμένα ηλεκτρονικού τσιγάρου. Ρόλο-κλειδί φαίνεται να έχει η ψυχική υγεία η οποία ενδέχεται να τροφοδοτεί συνήθειες που δυνητικά επιβλαβείς.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Βερυκάκης Εμμανουήλ
- Verykakis Emmanouil
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2975887