National and Kapodistrian University of Athens
Μεσοβυζαντινή Μεταλλοτεχνία: Η περίπτωση των πολυτελών επιτραπέζιων σκευών
Abstract
dc:descriptionΣτην διπλωματική εργασία μελετώνται τα σωζόμενα πολυτελή επιτραπέζια σκεύη της μεσοβυζαντινής μεταλλοτεχνίας (9ος-12ος αιώνας) ως μία ξεχωριστή κατηγορία επιτραπέζιων αντικειμένων. Πιο αναλυτικά, επιχειρείται η καταγραφή των πολυτελών σκευών και η ανάλυσή τους με σκοπό την ανίχνευση τεχνικών και εικονογραφικών χαρακτηριστικών, συνθέτοντας μία ολοκληρωμένη εικόνα. Ο αριθμός των σωζόμενων αντικειμένων, αν και περιορισμένος, παρέχει πλούσιες πληροφορίες αναφορικά με την μεταλλοτεχνία της περιόδου, τις σχέσεις του Βυζαντίου με τους βόρειους γείτονές του, την καλλιτεχνική συνομιλία μεταξύ Βυζαντίου και Ισλάμ, τις συνήθειες των κατόχων τους στις τράπεζες βρωμάτων και τα μηνύματα ισχύος που εμπεριέχουν. Η μελέτη εκκινεί με τις αργυρεπίχρυσες μεσοβυζαντινές κούπες, συζητώντας ζητήματα τυπολογίας, τεχνικής και εικονογραφίας. Ομοίως εξετάζονται και οι μεσοβυζαντινοί ασημένιοι δίσκοι, οι οποίοι ανήκουν στην πλειονότητά τους στον θησαυρό του Κωνσταντίνου Προέδρου Αλανού. Πρόκειται για τους δίσκους που παρουσιάστηκαν προς πώληση το 2003 στο Μουσείο Μπενάκη, ενώ στον ίδιο θησαυρό ανήκουν οι δίσκοι του θησαυρού του Ιζγκιρλί στο Παρίσι και οι δίσκοι της συλλογής Wyvern στο Λονδίνο. Τα αντικείμενα παρουσιάζουν ενδιαφέρουσα τυπολογία, τεχνική κατασκευής και διάκοσμο με αναφορές στην σασσανιδική τέχνη και στην τέχνη του ανατολικού Ιράν. Παράλληλα των μεσοβυζαντινών πολυτελών επιτραπέζιων σκευών εντοπίζονται στην βυζαντινή εφυαλωμένη κεραμική του 11ου και 12 ου αιώνα, η οποία μοιράζεται ένα κοινό καλλιτεχνικό λεξιλόγιο με τη μεταλλοτεχνία. Επιπλέον, μελετώνται και τα υπόλοιπα επιτραπέζια σκεύη που χρησιμοποιούνταν στις τράπεζες, όπως είναι τα μαχαιροπίρουνα, τα κοχλιάρια τα σαλτσάρια, τα κανάτια και ο αυθέψης. Αν και ο αριθμός τους είναι περιορισμένος, δίνουν σημαντικές πληροφορίες, όπως είναι η επιβίωση του αυθέψη από την αρχαιότητα μέχρι την μεσοβυζαντινή περίοδο. Η μελέτη των πολυτελών σκευών παρουσιάζει επίσης και στοιχεία για τον αυλικό βίο και τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, ενώ μέσω της πολυτέλειας και του εικονογραφικού διακόσμου των σκευών εκφράζεται η κυρίαρχη ιδεολογία της περιόδου προς τους συμμάχους και τους αντιπάλους της αυτοκρατορικής αυλής. Η η κουζίνα με τα εύγευστα και εντυπωσιακά εδέσματα, οι αυτοκρατορικές προσφορές προς τους συνδαιτυμόνες, τους συμμάχους και τους εχθρούς, η επίδειξη των πολυτελών σκευών και η πολυτέλεια των αυτοκρατορικών συμποσίων είναι στοιχεία που ανιχνεύονται μέσα από τα πολυτελή σκεύη και τη συνδυαστική μελέτη των πηγών. Η συγκεντρωτική εξέταση των μεσοβυζαντινών πολυτελών σκευών επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων για την μεσοβυζαντινή μεταλλοτεχνία, την τεχνική και τον διάκοσμο και παράλληλα αποτελεί ένα ακόμη τεκμήριο για τις συνήθειες των βυζαντινών, τον αυλικό βίο και την προβολή και πρόσληψη της αυτοκρατορικής ισχύος της εποχής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σταματέλλου Ελένη
- Stamatellou Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2976005