Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η μουσική εκπαίδευση στο πλαίσιο της ειδικής εκπαίδευσης ανάπηρων μαθητών/τριών: διερεύνηση των εκπαιδευτικών πρακτικών σε δομές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας ειδικής εκπαίδευσης

Abstract

dc:description

Η παρούσα έρευνα μελετά τη μουσική εκπαίδευση, όπως αυτή πραγματοποιείται στο πλαίσιο της ειδικής εκπαίδευσης ανάπηρων μαθητών/τριών στο χώρο της Ελλάδας. Η μουσική δύναται να προσφέρει ποικίλα οφέλη στους ανθρώπους. Έτσι, πλέον έχει ενταχθεί στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών που εφαρμόζεται στα σχολεία, τόσο στον χώρο της γενικής, όσο και της ειδικής αγωγής στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμη η περαιτέρω διερεύνηση του συγκεκριμένου θέματος. Αρχικά, λοιπόν, εξετάζεται, μέσα από την ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, η μουσική εκπαίδευση, όπως αυτή εφαρμόζεται στον χώρο της ειδικής εκπαίδευσης, και γίνεται λόγος για τις εκπαιδευτικές πρακτικές των εκπαιδευτικών της μουσικής στο πλαίσιο αυτό. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε προηγούμενη ερευνητική δραστηριότητα που σχετίζεται με τις απόψεις και τις εμπειρίες εκπαιδευτικών της μουσικής αναφορικά με την μουσική εκπαίδευση μαθητών/τριών με αναπηρία. Όσον αφορά το ερευνητικό τμήμα της εργασίας, πρόκειται για μία ποιοτική έρευνα, στα πλαίσια της ερμηνευτικής προσέγγισης που πραγματοποιείται μέσα από διεξαγωγή συνεντεύξεων. Η ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων πραγματοποιείται μέσω ανάλυσης περιεχομένου. Το δείγμα της έρευνας αποτελεί από εκπαιδευτικούς μουσικής με προϋπηρεσία σε δομές Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει πως βασικός σκοπός του μαθήματος της μουσικής είναι η ψυχολογική και συναισθηματική τόνωση των μαθητών/τριών με αναπηρία. Οι εκπαιδευτικοί, λοιπόν, υιοθετούν έναν υποστηρικτικό και ενδυναμωτικό ρόλο προκειμένου να οδηγήσουν τους/τις μαθητές/τριες στην ψυχολογική ενδυνάμωση. Μεγάλη σημασία δίνουν στις δυνατότητες, στις εμπειρίες και στις γνώσεις των μαθητών/τριών τους. Αναπροσαρμόζουν τους στόχους με γνώμονα την εξατομίκευση, δίνοντας πρωτίστως έμφαση στον συναισθηματικό τομέα, και δευτερευόντως στον γνωστικό. Στηρίζονται στην επικοινωνία και στη συνεργασία, διαφοροποιούν τον τρόπο και την ταχύτητα διδασκαλίας, τα εποπτικά υλικά που χρησιμοποιούν και τον τρόπο αξιολόγησης που εφαρμόζουν. Όσον αφορά τις παιδαγωγικές και διδακτικές προσεγγίσεις, οι εκπαιδευτικοί αναφέρονται κυρίως στην ομαδοσυνεργατική προσέγγιση, αλλά και στη βιωματική προσέγγιση, στην εξατομικευμένη διδασκαλία και στη διαφοροποιημένη διδασκαλία. Όσον αφορά το αναλυτικό πρόγραμμα, μέσα από την έρευνα φάνηκε πως οι εκπαιδευτικοί της μουσικής που διδάσκουν στο πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής δεν έχουν μια ολοκληρωμένη και σαφή εικόνα του αναλυτικού προγράμματος που προβλέπεται προς εφαρμογή για το μάθημά τους. Ως προς το υλικό που αξιοποιείται, η πλειονότητα των εκπαιδευτικών κάνει λόγο για χρήση μουσικών οργάνων. Άλλα στοιχεία που αξιοποιούνται είναι τα οπτικά βοηθήματα, οι νέες τεχνολογίες, cd, κασέτες, μουσικά παιχνίδια, παζλ, παρτιτούρες, φωτοτυπίες και χειροτεχνίες.. Η αξιολόγηση των μαθητών/τριών, συνήθως γίνεται βάσει μαθησιακών στόχων που τίθενται, και μπορεί να πραγματοποιηθεί με παρατήρηση, περιγραφική ποιοτική αξιολόγηση, βαθμολογίες, με χρήση ειδικών φορμών αξιολόγησης, μέσα από παιχνίδια, μέσα από τεστ, βάσει της διδακτέας ύλης ή βάσει του μαθησιακού και συναισθηματικού ρυθμού των μαθητών/τριών. Όσον αφορά την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, ελάχιστοι/ες εκπαιδευτικοί έκαναν λόγο για αυτή. Αυτοί/ες δήλωσαν ότι αυτή γίνεται βάσει της προόδου και της απόδοσης των μαθητών/τριών ή βάσει του ενδιαφέροντός τους για το μάθημα της μουσικής. Όσον αφορά τις προκλήσεις που συναντούν οι εκπαιδευτικοί κατά την άσκηση του εκπαιδευτικού τους έργου, βασικά προβλήματα που εντοπίζονται είναι οι ελλείψεις σε υλικοτεχνικό επίπεδο και η ανεπάρκεια σε επίπεδο υποδομών, ενώ οι αναγκαίες αλλαγές που προτείνονται περισσότερο από τους/τις εκπαιδευτικούς είναι πρωτίστως οι βελτιώσεις στον υλικοτεχνικό τομέα, και δευτερευόντως η βελτίωση των κτιριακών υποδομών, αλλά και η αύξηση των ωρών διδασκαλίας του μαθήματος της μουσικής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κατρακάζας Γεώργιος
  • Katrakazas Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3085466

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κατρακάζας Γεώργιος; Katrakazas Georgios. Η μουσική εκπαίδευση στο πλαίσιο της ειδικής εκπαίδευσης ανάπηρων μαθητών/τριών: διερεύνηση των εκπαιδευτικών πρακτικών σε δομές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας ειδικής εκπαίδευσης. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3085466