National and Kapodistrian University of Athens
Τρομοκρατία και Όπλα Μαζικής Καταστροφής
Abstract
dc:descriptionΠέρα από την ανησυχία που προκαλεί η απόκτηση ΟΜΚ (Οπλών Μαζικής Καταστροφής) από τα κράτη αντίστοιχη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο απόκτησης ΟΜΚ από τρομοκρατικές ομάδες. Τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου και οι οδυνηρές συνέπειες τους προβλημάτισαν την διεθνή κοινότητα για τις προθέσεις των τρομοκρατών και την τυχόν επιδίωξη τους να προκαλέσουν μεγαλύτερο αριθμό απωλειών σε επόμενες τρομοκρατικές ενέργειες. Τα τελευταία χρόνια ο κίνδυνος επιδίωξης απόκτησης ΟΜΚ από τρομοκρατικές ομάδες με σκοπό την χρήση τους είναι μεγάλος και ως εκ τούτου απαιτείται η ανάληψη κατάλληλων μέτρων προκειμένου να εξαλειφθεί. Σκοπός του πονήματος είναι μέσω της ανάλυσης του φαινόμενού της τρομοκρατίας και των χαρακτηριστικών των ΟΜΚ, και ειδικότερα των ΧΒΡΠ, να διερευνηθεί η δυνατότητα απόκτησης ΟΜΚ από τρομοκράτες και να εξαχθούν συμπεράσματα για την υφιστάμενη κατάσταση στην Ελλάδα και διεθνώς καθώς και προτάσεις αναφορικά με τις ενέργειες που θα πρέπει να αναληφθούν από την διεθνή κοινότητα για να αποφευχθούν μελλοντικά σενάρια τρομοκρατικών ενεργειών με χρήση ΟΜΚ. Προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός σε πρώτο χρόνο στα δύο πρώτα κεφάλαια αναλύονται ξεχωριστά τόσο το φαινόμενο της τρομοκρατίας όσο και τα ΧΒΡΠ όπλα. Κατά την ανάλυση του φαινομένου της τρομοκρατίας στο πρώτο κεφάλαιο διαπιστώθηκε η μη ύπαρξη κοινά αποδεκτού ορισμού της ενώ από την παράθεση των τύπων, των χαρακτηριστικών της, των μεθόδων επίθεσης των τρομοκρατών και της εξέλιξης των τρομοκρατικών επιθέσεων επισημάνθηκε η επικινδυνότητα του φαινομένου και η τάση των «σύγχρονων» τρομοκρατικών ομάδων να διερευνήσουν τις επιλογές επιθέσεων με ΧΒΡΠ όπλα. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύθηκαν το εν ισχύ νομικό πλαίσιο των ΟΜΚ, έκαστος τύπος όπλων (Χημικά, Βιολογικά ,Ραδιολογικά, Πυρηνικά) με τα χαρακτηριστικά του και τονίστηκε η ιδιαιτερότητα που παρουσιάζουν λόγω της διπλής χρήσης (ειρηνικής και μη) και των ειδικών υλικών κατασκευής τους. Επιπρόσθετα και στα δύο κεφάλαια περιγράφεται η κατάσταση στην Ελλάδα και το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο καθώς επίσης και αναλύεται η θετική επίδραση της πανδημίας του COVID τόσο στην τρομοκρατία, λόγω των ευκαιριών που δημιουργούνται, όσο και στην δράση των βιολογικών όπλων λόγω των αδυναμιών των κρατών που διαπιστώνονται. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύθηκε ο συνδυασμός της τρομοκρατίας με χρήση ΟΜΚ όπου μέσω της παράθεσης των σημαντικότερων τρομοκρατικών επιθέσεων η απόπειρών όπου χρησιμοποιήθηκαν υλικά ΧΒΡΠ και την ανάλυση των τεσσάρων τύπων τρομοκρατίας (Χημική, Πυρηνική, Ραδιολογική, Βιοτρομοκρατία) διαφάνηκε ότι ο πιθανότερος τύπος είναι η χημική και η λιγότερο πιθανή η πυρηνική ενώ λόγω των συνεπειών της τρέχουσας πανδημίας η βιοτρομοκρατία άρχισε να κερδίζει έδαφος. Επιπλέον με ανάλυση των κριτήριων επιλογής των όπλων, των κίνητρων και τα αντικινήτρων των τρομοκρατών προέκυψε ότι επιθέσεις με όπλα ΧΒΡΠ θα επιδιώξουν τρομοκρατικές ομάδες που είναι ενσωματωμένες σε καλά αναπτυγμένες δομές, έχουν μεγάλο αριθμό μελών, ισχυρές οικονομικές διασυνδέσεις και εμφανίζουν ύποπτα σημάδια και συμπεριφορές. Στο ίδιο κεφάλαιο προκείμενου να εκτιμηθεί η επικινδυνότητα εκτέλεσης τρομοκρατικής επίθεσης με χρήση ΟΜΚ στην Ελλάδα έγινε αναφορά στην ευρύτερη κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση οπού εξάχθηκε το συμπέρασμα ότι υπάρχει η πιθανότητα τρομοκρατικού χτυπήματος με χρήση ΟΜΚ αλλά σε επίπεδο ενός δράστη ή πολύ μικρής ομάδας ατόμων. Στο τέταρτο κεφάλαιο καταγράφονται τα προβλήματα στην διατύπωση και εφαρμογή διεθνών συμφωνιών που προκαλεί η μη κοινή αποδοχή και νομική ισχύ του ορισμού της τρομοκρατίας και αναλύεται ο τρόπος λειτουργίας των δικτύων διάδοσης ΟΜΚ και ο κίνδυνός σύγκλισης ενός υφιστάμενου «πετυχημένου» δικτύου αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IED-Improvised Explosive Device) με ένα απόκτησης ΟΜΚ. Επιπλέον στο ίδιο κεφάλαιο αναφέρονται οι πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις και τεχνολογίες που αναμένετε να επηρεάσουν την χρήση ΟΜΚ στην τρομοκρατία. Τέλος στο πέμπτο κεφαλαίο αναφέρονται τα συμπεράσματα και οι προτάσεις αναφορικά με τις ενέργειες που θα πρέπει να αναληφθούν από την διεθνή κοινότητα. Συγκεκριμένα η ανάληψη ενεργειών αφορά στην αντιμετώπιση αρχικά των φαινόμενων της τρομοκρατίας και διάδοσης των ΟΜΚ ανεξάρτητα και μετέπειτα το ενδεχόμενο του καταστροφικού συνδυασμού αυτών των δύο. Η λήψη μέτρων που προτείνονται αφορούν την διακρατική αντιμετώπιση του ενδεχομένου απόκτησης ΟΜΚ από τρομοκράτες με καθορισμό ενός κοινού νομικά αποδεκτού όρου της τρομοκρατίας, καταπολέμηση των δικτύων διάδοσης μαύρου χρήματος και διάδοσης ΟΜΚ, αποστέρηση του λαϊκού ερείσματος της τρομοκρατίας και στοχευμένη εκτίμηση επικινδυνότητας/δυνατότητας έκαστης διεθνώς αναγνωρισμένης τρομοκρατικής ομάδας να αποκτήσει ΟΜΚ. Επιπλέον επισημαίνονται η διπλωματική προσέγγιση προκειμένου να αποθαρρυνθεί η συνεργασία των κρατών με περιθωριακά καθεστώτα και οργανώσεις και να καταπολεμηθεί η σύγκλιση των δικτύων διάδοσης IED με τα δίκτυα διάδοσης ΟΜΚ. Στο ίδιο κεφάλαιο προτείνεται επιπρόσθετα η αποτελεσματική αξιοποίηση των επιστημονικών ανακαλύψεων και τεχνολογιών στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ΟΜΚ και η απαίτηση ανάληψης ενεργειών, σε διακρατικό και εθνικό επίπεδο, ώστε να υπάρχει ετοιμότητα αντιμετώπισης σεναρίων εκτέλεσης τρομοκρατικών ενεργειών με χρήση ΟΜΚ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΚΟΥΜΠΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ
- KOYMPIS KYRIAKOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3156114