Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση της ενταξιακής διάστασης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο πλαίσιο του αναλυτικού προγράμματος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Abstract

dc:description

Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρείται η μελέτη και η διερεύνηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (στο εξής Π.Ε./Ε.Α.Α.) ως προς την ενταξιακή του διάσταση. Παράλληλα, διερευνάται αν γίνεται αντιληπτή η διαφορετικότητα όσον αφορά τον/την ανάπηρο μαθητή/τρια ή αν αυτή αποσιωπάται και δεν προωθείται ο ενταξιακός ρόλος των Περιβαλλοντικών Επιστημών. Πέραν τούτου, διερευνώνται οι απόψεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τα παραπάνω ζητήματα. Οι βασικοί άξονες, επομένως, της έρευνας πραγματεύονται το βασικό σκοπό και τους στόχους της Π.Ε./Ε.Α.Α. όπως αποτυπώνονται στα ανάλογα ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ, την ενταξιακή διάστασή τους αλλά και τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις που ακολουθούνται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και τέλος, την προώθηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω των ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, εξετάζεται μέσω της έρευνας ο ενταξιακός προσανατολισμός του θεσμικού πλαισίου της Π.Ε./Ε.Α.Α. (ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ) και ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιείται στην εκπαιδευτική πράξη, όπως αποτυπώνεται από τους/τις εκπαιδευτικούς που εφαρμόζουν περιβαλλοντικά προγράμματα. Τα ερωτήματα, λοιπόν, που τίθενται αφορούν ακριβώς τους παραπάνω τομείς και για την ανάλυση αυτών, διενεργήθηκε μικτή μεθοδολογική ποιοτική προσέγγιση. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, ώστε να μελετηθεί και να αξιολογηθεί το περιεχόμενο του ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ και να εξαχθούν ανάλογα συμπεράσματα. Στη συνέχεια, διενεργήθηκαν ημι-δομημένες συνεντεύξεις από εκπαιδευτικούς που είχαν/έχουν στην τάξη τους μαθητές/τριες με αναπηρία και υλοποιούν Προγράμματα Π.Ε./Ε.Α.Α.. Για την επιλογή του δείγματος των συνεντεύξεων χρησιμοποιήθηκε στοχευμένη δειγματοληψία, καθώς οι συνεντεύξεις που ηχογραφήθηκαν προϋπέθεταν οι εκπαιδευτικοί να είναι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και να έχουν υλοποιήσει προγράμματα Π.Ε./Ε.Α.Α.. Τα δεδομένα, αφού αναλύθηκαν με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης οδήγησαν σε ανάλογα συμπεράσματα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τα προγράμματα Π.Ε./Ε.Α.Α. συμβάλλουν στην απόκτηση της Παγκόσμιας Ιδιότητας του Πολίτη για τους/τις μαθητές/τριες, που οδηγεί στην δημιουργία κοινωνικά υπεύθυνων μαθητών/τριών, οι οποίοι/ες θα διακρίνουν ζητήματα κοινωνικής αδικίας και ανισότητα και θα συμβάλλουν στο σεβασμό της διαφορετικότητας. Παράλληλα, η διαφορετικότητα στην εν λόγω έρευνα, συνεπάγεται με την αποδοχή του «Άλλου» και στο πλαίσιο αυτό, η Π.Ε./Ε.Α.Α. αποκτά μία διαπολιτισμική χροιά που έχει σχέση με τον σεβασμό κάθε κουλτούρας και πολιτισμικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, η Π.Ε./Ε.Α.Α. συμβάλλει όχι μόνο στην διαμόρφωση ενεργών πολιτών αλλά και ταυτόχρονα συνειδητοποιημένων. Εκτός αυτού, η Π.Ε./Ε.Α.Α. διαπιστώνεται ότι προωθεί την σύνδεση της απόκτησης της γνώσης με την καθημερινή ζωή και κατ’ αυτόν τον τρόπο αντιτάσσεται στην καθιερωμένη πρακτική της παροχής και της κατάκτησης έτοιμης γνώσης. Στο πλαίσιο αυτό, ο ρόλος του εκπαιδευτικού φάνηκε να είναι συμβουλευτικός-καθοδηγητικός και μέσω της βιωματικής φύσης της προσέγγισης προβάλλεται ο μαθητοκεντρισμός, καθώς τα προγράμματα εκκινούν από τα ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις των μαθητών/τριών. Οι μαθητές/τριες και ειδικότερα με αναπηρία, λοιπόν, δεν είναι παθητικοί δέκτες και μπορούν να συμβάλλουν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Βέβαια, ενώ ο ρόλος του/της εκπαιδευτικού είναι συμβουλευτικός φαίνεται να είναι υπεύθυνος/η για την επικράτηση της διαφορετικότητας και της ένταξης, γεγονός που δίνει μία αρνητική χροιά στη συμμετοχή και δηλώνει χαμηλές προσδοκίες προς τους/τις μαθητές/τριες με αναπηρία. Επιπλέον, φάνηκε να επικρατεί η διαθεματική προσέγγιση στα ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ της Π.Ε./Ε.Α.Α. και στις απόψεις των εκπαιδευτικών, τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην υλοποίηση προγραμμάτων, ωστόσο το γεγονός ότι δεν συμμετέχουν οι εκπαιδευτικοί στον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πράξης φανερώνει έναν συγκεντρωτισμό και ένα χάσμα ανάμεσα σε θεωρία και πράξη. Τέλος, ενώ φάνηκε πως οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν τα ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ για την καθοδήγησή τους στα προγράμματα Π.Ε./Ε.Α.Α., τονίζεται η ανάγκη αναπροσαρμογής τους, ώστε να αντιμετωπιστούν ζητήματα ένταξης και διαφορετικότητας στην καθημερινή πράξη. Συνολικά, οι περιορισμοί της παρούσας ερευνητικής έρευνας μπορεί να δημιουργήσουν τις συνθήκες για μελλοντικές έρευνες που θα επεκτείνουν το εν λόγω ζήτημα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πάτρας Παναγιώτης
  • Patras Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3198010

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πάτρας Παναγιώτης; Patras Panagiotis. Διερεύνηση της ενταξιακής διάστασης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο πλαίσιο του αναλυτικού προγράμματος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3198010