Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Investigation of the role of exosomal proteases in alpha-synuclein degradation and cell homeostasis

Abstract

dc:description

Οι συνουκλεϊνοπάθειες, όπως η νόσος του Πάρκινσον (PD), η άνοια με σωμάτια Lewy (DLB) και η ατροφία πολλαπλών συστημάτων (MSA), είναι μια ομάδα νευροεκφυλιστικών διαταραχών που επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Το κοινό παθολογικό χαρακτηριστικό τους είναι οι εναποθέσεις μιας ανώμαλα αναδιπλωμένης πρωτεΐνης που ονομάζεται α-συνουκλεΐνη (α-syn). Η α-συνουκλεΐνη είναι μια προσυναπτική πρωτεΐνη αμφιλεγόμενης λειτουργίας η οποία συνδέεται γενετικά και βιοχημικά με την παθογένεση των συνουκλεϊνοπαθειών. Η ικανότητά της να σχηματίζει πρωτεϊνικά ολιγομερή και συσσωματώματα, καθώς και η μεταφορά της από κύτταρο σε κύτταρο με τρόπο "prion-like" επηρεάζει την ομοιόσταση των κυττάρων-δεκτών και επιδεινώνει την παθολογία τους. Η α-συνουκλεΐνη απομακρύνεται από το κύτταρο κυρίως μέσω του πρωτεασώματος και του λυσοσώματος, αλλά ελάχιστα στοιχεία είναι γνωστά για τους μηχανισμούς εξωκυτταρικής κάθαρσής της. Προηγούμενα ευρήματα από το εργαστήριό μας έδειξαν ότι η α-συνουκλεΐνη εκκρίνεται στον εξωκυττάριο χώρο εν μέρει μέσω των εξωσωμάτων. Τα εξωσώματα είναι νανοκυστίδια ενδοσωματικής προέλευσης που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διακυτταρική επικοινωνία μέσω της μεταφοράς του βιοχημικού και μοριακού φορτίου τους στα κύτταρα-δέκτες. Αν και έχει βρεθεί ότι τα εξωσώματα μεσολαβούν στη μεταφορά μορφών α-συνουκλεΐνης σε γειτονικά κύτταρα, ο πιθανός ρόλος τους στην αποικοδόμηση της α-συνουκλεΐνης δεν έχει ακόμη διασαφηνιστεί. Στην παρούσα εργασία, στοχεύσαμε να διερευνήσουμε τον ρόλο των πρωτεασών των εξωσωμάτων στην αποικοδόμηση της α-συνουκλεΐνης και στην κυτταρική ομοιόσταση. Για τον σκοπό αυτό, αξιολογήσαμε αρχικά την in vitro ικανότητα των εξωσωμάτων να αποικοδομούν την α-συνουκλεΐνη. Συγκεκριμένα, απομονώσαμε εξωσώματα που προήλθαν από τον εγκέφαλο ποντικού που δεν εξέφραζε την α-συνουκλεΐνη (α-syn knockout) και πραγματοποιήσαμε in vitro αντιδράσεις επωάζοντας τα εξωσώματα με προσχηματισμένα ινίδια (PFFs) και μονομερή της α-συνουκλεΐνης, παρουσία και απουσία αναστολέων πρωτεασών. Χρησιμοποιήσαμε πρωτεομική ανάλυση για τη διερεύνηση του πρωτεϊνικού περιεχομένου των εξωσωμάτων και την ταυτοποίηση των πρωτεασών τους, καθώς και για την εύρεση των πρωτεολυτικών οδών που εμπλέκονται στην εξωκυτταρική αποικοδόμηση της α-συνουκλεΐνης. Προκειμένου να αξιολογήσουμε τη βιολογική επίδραση της πρωτεόλυσης της α-συνουκλεΐνης από τα εξωσώματα, εξετάσαμε τα είδη α-συνουκλεΐνης που προέκυψαν από τις προαναφερθείσες in vitro αντιδράσεις σε πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων του φλοιού και σε κύτταρα νευροβλαστώματος (SH-SY5Y). Η επίδραση των εξωσωμάτων στην πρόσληψη των ινιδίων και τη συνακόλουθη συσσωμάτωση ή/και αποικοδόμηση της ενδογενούς α-συνουκλεΐνης στα κύτταρα-δέκτες εξετάστηκε με ανοσοαποτύπωση και μικροσκοπία ανοσοφθορισμού. Παρατηρήσαμε ότι η πρωτεόλυση των PFFs από τα εξωσώματα παράγει θραύσματα τα οποία στερούνται της δυνατότητας πολυμερισμού της α-συνουκλεΐνης. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα μας υποδηλώνουν ότι τα εξωσώματα, εκτός από φορείς α-συνουκλεΐνης, μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως προστατευτικά οχήματα για τα κύτταρα-δέκτες μέσω των πρωτεασών που συνδέονται με αυτά. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας ενδέχεται να έχουν θεραπευτικές προεκτάσεις στη μάχη κατά των συνουκλεϊνοπαθειών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κοκόλη Μαριάννα
  • Kokoli Marianna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3217084

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κοκόλη Μαριάννα; Kokoli Marianna. Investigation of the role of exosomal proteases in alpha-synuclein degradation and cell homeostasis. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217084