National and Kapodistrian University of Athens
Σχεδιασμός ογκομετρικά διαμορφούμενης τοξοειδούς ακτινοθεραπείας (VMAT) κεφαλής-τραχήλου: σύγκριση βελτιστοποίησης μέσω βιολογικών και φυσικών παραμέτρων για τους σιελογόνους αδένες
Abstract
dc:descriptionΗ ακτινοθεραπεία αποτελεί μια θεραπευτική μέθοδο για την καταπολέμηση του καρκίνου όπως η χημειοθεραπεία, η ορμονοθεραπεία και οι χειρουργικές μέθοδοι οι οποίες μπορεί κατά περίπτωση να χρησιμοποιούνται είτε ανεξάρτητα, είτε συνδυαστικά ώστε να οδηγούμαστε στα βέλτιστα αποτελέσματα όσων αφορά την επιβίωση, αλλά και την ποιότητα ζωής του ασθενή. Η ακτινοβολία είναι μια ενδεδειγμένη μέθοδος θεραπείας με πολλά οφέλη συνοδευόμενα όμως συνήθως από ορισμένες παρενέργειες. Με την χρήση εξελιγμένων τεχνικών ακτινοβόλησης και τη διαρκή βελτίωσή τους μέσα από έρευνες που πραγματοποιούνται μεγιστοποιείται η προστασία των υγιών δομών και ελαχιστοποιούνται οι επιπλοκές, όπως οι παρενέργειες κατά τη θεραπεία ή η εμφάνιση δευτερογενών νεοπλασιών. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η αξιολόγηση και σύγκριση δύο διαφορετικών μεθόδων βελτιστοποίησης που χρησιμοποιεί η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) τεχνική ακτινοθεραπείας μέσω βιολογικών και φυσικών παραμέτρων για καρκίνο κεφαλής-τραχήλου, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης κάθε συνάρτησης έναντι της άλλης, όσον αφορά την κάλυψη του όγκου ενδιαφέροντος και την ταυτόχρονη προστασία των παρωτίδων. Για την διεξαγωγή της έρευνας επιλέχθηκαν είκοσι περιστατικά καρκίνου κεφαλής-τραχήλου, τυχαία ως προς τη σταδιοποίηση της νόσου, το είδος του καρκίνου, την ηλικία και το φύλο του ασθενούς κ.λπ. Για την πραγματοποίηση των πλάνων χρησιμοποιήθηκε το σύστημα σχεδιασμού θεραπείας Monaco® V.5.11.03 της εταιρίας ELEKTA, του Τμήματος Ιατρικής Φυσικής του Α.Ν.Θ. ‘’ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ‘’. Μέσω διαδικασίας αξονικής εξομοίωσης, έγινε εισαγωγή των ανατομικών δομών στο πρόγραμμα στις οποίες εφαρμόστηκαν οι δύο μέθοδοι βελτιστοποίησης (Biological και Physical) με την τεχνική VMAT. Η δημιουργία των πλάνων θεραπείας υπακούει στην βασική αρχή της ακτινοθεραπείας που επιβάλει η δόση ακτινοβολίας να παραμένει σε τέτοια επίπεδα ώστε τα επιβλαβή αποτελέσματα από αυτήν να μην υπερβαίνουν τα οφέλη. Επομένως, επιτεύχθηκε μια ισορροπία μεταξύ της βέλτιστης δυνατής κάλυψης του ακτινοβολούμενου όγκου-στόχου (PTV) με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση της δόσης στις κρίσιμες δομές οι οποίες στη μελέτη αυτή είναι οι παρωτίδες. Όμως στη δημιουργία ενός κλινικού πλάνου λήφθηκε υπόψη και η προστασία των παρακείμενων υγειών δομών όπως η σπονδυλική στήλη, το στέλεχος του εγκεφάλου, η γνάθος, η στοματική κοιλότητα, η γλωττίδα κ.α. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε Εξατομικευμένη Επιβεβαίωση Πλάνου Θεραπείας (patient specific QA) για την εξακρίβωση της παράδοσης των πλάνων θεραπείας, που σχεδιάστηκαν στο Monaco, εξετάζοντας ως κριτήριο αποδοχής το 3%/2mm, η οποία έδειξε πως όλα τα πλάνα ικανοποιούν το κριτήριο αποδοχής 95% (γ-index). Έπειτα με τη βοήθεια του λογισμικού IMB SPSS Statistics 26, έγινε σύγκριση ορισμένων χαρακτηριστικών για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Έτσι, εξήχθησαν συμπεράσματα σχετικά με την κάλυψη του στόχου, τη δόση στους υγιείς ιστούς, τα Monitor Units του κάθε πλάνου θεραπείας και τον χρόνο ακτινοβόλησης. Τα πλάνα που χρησιμοποιούν τις βιολογικές παραμέτρους για την προστασία των παρωτίδων παρότι αποδείχθηκαν λιγότερο ομοιογενή στην κάλυψη του στόχου, διατηρούν το πλεονέκτημα της αποτελεσματικότερης προστασίας των υγιών δομών, με ταυτόχρονη επαρκή κάλυψη του PTV ώστε να θεωρούνται κλινικά αποδεκτά.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καραγιαννίδου Δήμητρα
- Karagiannidou Dimitra
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3217902