Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Λειτουργική ανάλυση μεταλλαγών στο γονίδιο της νευροϊνωμίνης 1 (NF1) σε σχέση με τη μαθησιακή ικανότητα στη Δροσόφιλα

Abstract

dc:description

Το σηματοδοτικό μονοπάτι MAPK/ERK (Mitogen Activated Protein Kinase/Extracellular-Regulated Kinase) επικοινωνεί σήματα από έναν υποδοχέα στην επιφάνεια του κυττάρου στο DNA μέσα στον πυρήνα και είναι απαραίτητο για τη ρύθμιση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, της κυτταρικής διαφοροποίησης και αύξησης όπως επίσης της μνήμης και της μάθησης. Είναι ένα από τα πιο καλά συντηρημένα μονοπάτια στους πολυκύτταρους οργανισμούς συμπεριλαμβανομένης της Drosophila melanogaster. Το μονοπάτι ενεργοποιείται από έναν προσδέτη σε έναν υποδοχέα, συνήθως του υποδοχέα κινάσης τυροσίνης (Receptor Tyrosine Kinase) που οδηγεί σε σχηματισμό συμπλόκου και προκαλεί χρονικά περιορισμένη ενεργοποίηση της πρωτεΐνης GTPase RAS. Η νευροϊνωμίνη (Nf1) απενεργοποιεί γρήγορα τη RAS προωθώντας την υδρόλυση του GTP. Οι RASopathies προκαλούνται από μεταλλάξεις σε γονίδια που υπερενεργοποιούν το MAPK/Ras μονοπάτι. Η Νευροϊνωμάτωση τύπου 1 (NF1) είναι μια από τις πιο κοινές RASopathies. Πρόκειται για αυτοσωμική επικρατή γενετική ασθένεια με συχνότητα εμφάνισης 1/3500 γεννήσεις και προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο της Nf1 που περιορίζουν τη δραστηριότητα της GTPase. Οι ασθενείς με NF1 παρουσιάζουν διάφορες εκδηλώσεις με χαρακτηριστικές τη μεγαλύτερη προδιάθεση για ανάπτυξη όγκων και ένα μεγάλο εύρος γνωστικών δυσλειτουργιών όπως τα μαθησιακά προβλήματα κ.α. Ένας σημαντικός αριθμός δεδομένων περιγράφει λεπτομερώς το ρόλο της RAS στη μνήμη και στη μάθηση τόσο στα Θηλαστικά όσο και στη Drosophila. Η Drosophila melanogaster αποτελεί ένα εδραιωμένο πειραματικό μοντέλο για τη μελέτη του εγκεφάλου. Προηγούμενες μελέτες του εργαστηρίου μας, με τη χρήση αυτού του μοντέλου, απέδειξαν ότι αν εκφραστεί η υπερενεργοποιημένη RAS στον εγκέφαλο της μύγας, προκαλούνται προβλήματα στη μάθηση. Επίσης το μηδενικό αλληλόμορφο (Ε2) της NF1 παρουσιάζει μαθησιακά προβλήματα, τα οποία εξαλείφονται εάν απενεργοποιήσουμε τη RAS στα Μισχοειδή Σωμάτια και τους GABA-εργικούς νευρώνες που σημαίνονται με τον ΟΚ72-Gal4 οδηγό. Τα μισχοειδή σωμάτια αποτελούν το κέντρο οσφρητικής μνήμης και μάθησης και αποτελούνται από περίπου 4500 νευρώνες στον ενήλικο εγκέφαλο της μύγας. Οι ΟΚ72 νευρώνες δεν είναι πλήρως μελετημένοι, αλλά μέσω στελέχους οδηγού αποκαλύψαμε την τοποθεσία τους τόσο στα Μισχοειδή Σωμάτια αλλά και σε άλλα μέρη του εγκεφάλου της Drosophila, ενώ φαίνεται να εμπλέκονται και στη μάθηση. Οι νευρώνες που σημαίνονται από τον ΟΚ72 Gal4 οδηγό (ΟΚ72 νευρώνες) διανέμονται σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου και περιλαμβάνουν GABA-εργικούς, ντοπαμινεργικούς αλλά και ΜΣ νευρώνες μεταξύ άλλων. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ρόλου του υπερενεργοποιημένου RAS μονοπατιού στα Μισχοειδή σωμάτια και στους ΟΚ72 νευρώνες στη μάθηση με τη χρήση διαγονιδιακών μυγών που εκφράζουν συνεχώς την υπερενεργοποιημένη RAS1. Η Ras1, το ομόλογο της Δροσόφιλα, N-, K-, και H-Ras, μπορεί να ενεργοποιήσει τρία διαφορετικά καθοδικά μονοπάτια, ενεργοποιεί την 3-κινάση της φωσφοϊνοσιτόλης (PI3-K) (p110), το Ral διεγέρτη διάστασης νουκλεοτιδίων γουανίνης (Ral guanine nucleotide dissociation stimulator) και το τυπικό Raf-MAPK σηματοδοτικό μονοπάτι. Χρησιμοποιήσαμε το σύστημα GAL-UAS για να περιορίσουμε χωρικά και χρονικά την έκφραση των διαγονιδίων και αξιολογήσαμε τη μάθηση στο αρνητικά ενισχυμένο παράδειγμα που συνδέει τις απωθητικές οσμές ως εξαρτημένα ερεθίσματα (CS+ και CS-) με το ηλεκτρικό σοκ, ερέθισμα χωρίς όρους (US). Ο δεύτερος στόχος αυτής της εργασίας ήταν να διερευνηθούν οι συσχετίσεις γονοτύπου-φαινοτύπου γνωστών και νέων dNF1 αλληλομόρφων. Σε πρώτη φάση, οι επιδράσεις αυτών των μεταλλάξεων στη βιωσιμότητα, τη θνησιμότητα και την ενεργοποίηση του Ras/MAPK μονοπατιού χαρακτηρίστηκαν ποσοτικά και αποκαλύφθηκαν αξιοσημείωτες διαφορές.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ατσόνιου Καλλιόπη
  • Atsoniou Kalliopi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3218944

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ατσόνιου Καλλιόπη; Atsoniou Kalliopi. Λειτουργική ανάλυση μεταλλαγών στο γονίδιο της νευροϊνωμίνης 1 (NF1) σε σχέση με τη μαθησιακή ικανότητα στη Δροσόφιλα. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3218944