Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάλυση των έργων πρόσθεσης και αφαίρεσης με φυσικούς αριθμούς, στα σχολικά εγχειρίδια «Βιβλίο Μαθητή» των Μαθηματικών του Δημοτικού Σχολείου

Abstract

dc:description

Τα σχολικά εγχειρίδια κατέχουν εξέχουσα θέση στη διδασκαλία των μαθηματικών στο δημοτικό σχολείο. Αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της διδακτικής πράξης και δομικό στοιχείο της παιδαγωγικής πρακτικής (Μπονίδης, 2004). Ένα σημαντικό μέρος τους είναι τα έργα που περιέχονται σε αυτά, τα οποία επηρεάζουν την εμπλοκή των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Έτσι, καθίσταται αναγκαία η ανάλυση έργων των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηματικών, γι΄ αυτό και αναπτύχθηκαν σχετικές έρευνες τόσο από μεμονωμένους ερευνητές διεθνώς ή μεμονωμένους ερευνητές στην Ελλάδα, όσο και από διεθνείς οργανισμούς. Ωστόσο, οι έρευνες που εστιάζουν στην ανάλυση έργων των σχολικών εγχειριδίων σε συγκεκριμένα θέματα, καθώς και συγκριτικές μελέτες τους από τάξη σε τάξη, ώστε να φαίνεται η εξέλιξη της ανάπτυξης ενός μαθηματικού θέματος σε αυτά, απουσιάζουν από την ελληνική πραγματικότητα. Έτσι, σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η ανάλυση έργων των σχολικών εγχειρίδιων διαφορετικών τάξεων για την πρόσθεση και την αφαίρεση με φυσικούς αριθμούς στο δημοτικό σχολείο, καθώς και η συγκριτική μελέτη αυτών. Στην παρούσα εργασία αξιολογήθηκαν 276 έργα που περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια «Βιβλίο Μαθητή» Μαθηματικών των τάξεων Α΄ - ΣΤ΄ Δημοτικού με βάση την οριζόντια ανάλυση και την κάθετη ανάλυση, όπως προτείνουν οι Charalambous et al. (2010). Ειδικότερα, τα παραπάνω έργα αξιολογήθηκαν με βάση τον αριθμό ενοτήτων, έργων, σελίδων και θεμάτων (οριζόντια ανάλυση) και με βάση το μαθηματικό περιεχόμενο, τις κατηγορίες προβλημάτων, τις γνωστικές απαιτήσεις, τις μαθηματικές πρακτικές, τους τύπους πλαισίων και τη θεματολογία που περιλαμβάνουν. Με βάση την οριζόντια ανάλυση προέκυψε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός ενοτήτων, έργων και σελίδων πρόσθεσης και αφαίρεσης με φυσικούς αριθμούς, αξιοποιείται στα σχολικά εγχειρίδια των μικρών τάξεων του Δημοτικού, όπως επίσης και ότι τα θέματα που καλύπτονται στα σχολικά εγχειρίδια, στις μικρές τάξεις (Α΄-Β΄), εισάγουν τους μαθητές στις αριθμητικές πράξεις της πρόσθεσης και της αφαίρεσης κι έπειτα στις επόμενες τάξεις (Γ΄ - ΣΤ΄) εστιάζουν στην ανάπτυξη ποικίλων στρατηγικών για τις δύο πράξεις με τη χρήση μεγαλύτερων φυσικών αριθμών. Με βάση την κάθετη ανάλυση των έργων των σχολικών εγχειριδίων προέκυψε ότι, στο μαθηματικό περιεχόμενο κυριαρχούν τα «προβλήματα με αναπαραστάσεις», στις κατηγορίες προβλημάτων κυριαρχούν τα «Προβλήματα μετασχηματισμού (ή αλλαγής)», στις γνωστικές απαιτήσεις κυριαρχούν τα «έργα σύνδεσης», στις μαθηματικές πρακτικές κυριαρχούν τα «έργα διατύπωσης και λύσης προβλήματος», στους τύπους πλαισίων κυριαρχούν τα έργα με «πλαίσιο καμουφλάζ» και τέλος στη θεματολογία κυριαρχούν τα έργα με θέμα την «κοινωνική ζωή». Η παρούσα μελέτη είναι πολύ σημαντική, καθώς τα αποτελέσματά της θα μπορούσαν αφενός να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για τους συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων των μαθηματικών του δημοτικού σε περίπτωση μελλοντικών τροποποιήσεων και αφετέρου θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην καλύτερη αξιοποίησή τους προς όφελος των εκπαιδευτικών, των μαθητών και της εκπαιδευτικής διαδικασίας γενικότερα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπανδρέου Μαρία
  • Papandreou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3221484

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπανδρέου Μαρία; Papandreou Maria. Ανάλυση των έργων πρόσθεσης και αφαίρεσης με φυσικούς αριθμούς, στα σχολικά εγχειρίδια «Βιβλίο Μαθητή» των Μαθηματικών του Δημοτικού Σχολείου. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3221484