National and Kapodistrian University of Athens
Παράγοντες κινδύνου εμφάνισης γνωσιακών διαταραχών μετά την έξοδο από τη ΜΕΘ
Abstract
dc:descriptionΣΚΟΠΟΣ: Το Σύνδρομο μετά την Μονάδα Εντατικής Θεραπεία (Post Intensive Care Syndrome-PICS) αποτελεί ένα σύνολο σωματικών, γνωστικών και ψυχοσυναισθηματικών συμπτωμάτων το οποίο επιμένει και μετά την έξοδο του ασθενή από την ΜΕΘ. Το PICS χωρίζεται σε τρείς μείζονες διαταραχές, σε σωματικές με έκπτωση στην κινητικότητα και στην ομαλή φυσική λειτουργικότητα, σε ψυχολογικές, με εκδηλώσεις ψυχολογικών διαταραχών, καθώς και σε γνωσιακές, οι οποίες χαρακτηρίζεται από έκπτωση στις γνωστικές λειτουργίες. Οι γνωσιακές διαταραχές εμφανίζονται σε ένα ποσοστό 4%-78% των ατόμων που έχουν νοσηλευτεί σε ΜΕΘ. Η παθοφυσιολογία του φαινομένου βρίσκεται ακόμα υπο διερεύνηση, ωστόσο διάφορες μελέτες έχουν εντοπίσει διάφορους παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης των γνωσιακών διαταραχών . Η παρούσα βιβλιογραφική ανασκόπηση είχε ως στόχο την συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση των μελετών που διερεύνησαν τους παράγοντες κινδύνου εμφάνισης γνωσιακών διαταραχών μετά την έξοδο από τη ΜΕΘ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Η αναζήτηση των μελετών διεξήχθη στην διαδικτυακή βάση δεδομένων επιστημών υγείας “PubΜed-NCBI”, “Medline Plus” και “PsychInfo”. Οι φράσεις κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν στην αναζήτηση των μελετών ήταν οι ακόλουθες: Cognition OR Cognitive OR Cognitive Function OR Neuropsychological OR Deficit OR Cognitive Deficit OR Neuropsychological Deficit OR Neuropsychological Function AND Critical OR Critical Care OR PICS. Η διαδικασία ακολούθησε τις διαδικασίες του πρωτοκόλλου PRISMA. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών αξιολογήθηκε με την κλίμακα PEDro. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Ένα σύνολο 33 μελετών συμπεριλήφθηκαν τελικά στην παρούσα συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Σύμφωνα με την εφαρμογή των κριτηρίων της κλίμακας PEDro, 19 μελέτες κρίθηκαν ως χαμηλής ποιότητας και 14 ως μέτριας ποιότητας. Οι περισσότερες μελέτες είχαν τουλάχιστον δύο χρονικά σημεία αξιολόγησης της γνωστικής λειτουργίας μετά την έξοδο από την ΜΕΘ, με τα συχνότερα σημεία να σημειώνονται στο χρονικό διάστημα αμέσως μετά την έξοδο από την ΜΕΘ, καθώς και στους 12 μήνες μετά την έξοδο από την ΜΕΘ. Οι παράγοντες κινδύνου ταξινομήθηκαν σε α) Προδιαθεσικούς, β)Παθολογικούς και γ)Ιατρογενείς. Πρώτον, όσον αφορά τους προδιαθεσικούς παράγοντες, το μορφωτικό επίπεδο και το επίπεδο γνωστικής λειτουργίας πριν από την νοσηλεία στην ΜΕΘ είχαν την υψηλότερη συμβολή στην εμφάνιση γνωσιακών διαταραχών . Δεύτερον, από την κατηγορία των παθολογικών παραγόντων, οι παράγοντες με την υψηλότερη στήριξη βρέθηκαν να είναι διάφορες νοσολογικές οντότητες που οδήγησαν τον ασθενή στην ΜΕΘ (η έκαναν την εμφάνισή τους κατά την νοσηλεία του), όπως το ντελίριο και η διάρκεια του ντελίριου, το ARDS, η σήψη, οι ακραίες τιμές στα επίπεδα γλυκόζης και οι δείκτες φλεγμονής, με κάποια μέτρια στήριξη για τα επίπεδα οξυγόνου και την συννοσηρότητα. Τρίτον, οι σημαντικότεροι ιατρογενείς παράγοντες βρέθηκαν να είναι η χρήση κατασταλτικών ουσιών, ιδιαίτερα των βενζοδιαζεπίνων και των αντιψυχωτικών πρώτης γενιάς, με κάποια μέτρια στήριξη για τον χρόνο μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα παραπάνω δεδομένα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι συγκεκριμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες αλληλοεπιδρούν με παθολογικούς και ιατρογενείς παράγοντες, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα της εμφάνισης γνωσιακών διαταραχών. Το χαμηλότερο «γνωστικό αποθεματικό» του ασθενή πριν από την νοσηλεία του στην ΜΕΘ, σε συνδυασμό με το σωματικό στρες κατά την νοσηλεία του στην ΜΕΘ (παθολογικές καταστάσεις όπως η νευροφλεγμονή), οδηγούν σε έναν διάχυτο φλοιϊκό νευροεκφυλισμό. Λόγω των διάφορων μεθοδολογικών περιορισμών πολλών μελετών, προτείνονται κάποιοι ερευνητικοί σχεδιασμοί για την περαιτέρω διερεύνηση της παραπάνω υπόθεσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ψυχογιού Λουκία
- Psychogiou Loukia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3221951