National and Kapodistrian University of Athens
Ψυχικές διαταραχές και χρήση ουσιών σε ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Τα τελευταία έτη παρατηρείται μεγάλη αύξηση των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων στην Ελλάδα. Οι ανήλικοι πρόσφυγες βιώνουν μία σειρά τραυματικών εμπειριών κατά τη μεταναστευτική διαδικασία που έχουν σοβαρό αντίκτυπο στη ψυχική τους υγεία. Είναι συχνή η εμφάνιση της διαταραχής μετατραυματικού στρες, της κατάθλιψης και του άγχους καθώς και η χρήση ψυχοδραστικών ουσιών. Σκοπός: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της ψυχικής υγείας και της πιθανότητας χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών στους ασυνόδευτους ανηλίκους πρόσφυγες ηλικίας 11-18 ετών που διαμένουν σε δομές φιλοξενίας προσφύγων στην Ελλάδα. Επιπλέον, στόχος είναι να διερευνηθούν οι δυνατότητες και οι δυσκολίες των ανηλίκων και η ποιότητα ζωής σχετιζόμενη με την υγεία σε σύγκριση με νόρμες των Ελλήνων εφήβων. Τέλος, ένας ακόμη στόχος είναι να διερευνηθεί η έκθεση των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων σε τραυματικές εμπειρίες και να εξεταστεί η εμφάνιση της διαταραχής μετατραυματικού στρες. Μεθοδολογία: Στην παρούσα έρευνα συμμετείχαν 41 ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες (αγόρια με μέσο όρο ηλικίας τα 15,95 έτη) που διέμεναν σε ανοιχτές δομές φιλοξενίας στην Αθήνα. Επίσης, συμμετείχαν και οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας των δομών. Για τη διεξαγωγή της έρευνας, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες συμπλήρωσαν τρία ερωτηματολόγια: το ερωτηματολόγιο δυνατοτήτων και δυσκολιών (Strengths and Difficulties Questionnaires), το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης της Ποιότητας ζωής σχετιζόμενο με την Υγεία (Kidscreen-52) και το ερωτηματολόγιο ανίχνευσης της συμπεριφοράς της χρήσης ουσιών (Crafft), το οποίο χορηγείται σε νέους και εφήβους μέχρι 21 ετών. Τα ερευνητικά εργαλεία ήταν μεταφρασμένα στα Αγγλικά, Αραβικά, Φάρσι και στα Γαλλικά. Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας των δομών φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο για τα κοινωνικά – δημογραφικά – ιατρικά στοιχεία των ανηλίκων και το ερωτηματολόγιο διερεύνησης παιδικού και εφηβικού τραύματος - φροντιστή για την καταγραφή των τραυματικών εμπειριών και των συμπτωμάτων της διαταραχής μετατραυματικού στρες. Αποτελέσματα: Το 57,1% του δείγματος χρήζει βοήθεια κλινικής φύσεως ως προς τα συμπτώματα της διαταραχής μετατραυματικού στρες. Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες έχουν αρκετές δυσκολίες στις σχέσεις με τους συνομήλικους, προβλήματα συμπεριφοράς, όπως και υπερκινητικότητας. Επίσης, το 19,5% (Ν=8) των συμμετεχόντων εμφάνισε διαταραχή από τη χρήση ουσιών. Στα αποτελέσματα φάνηκε ότι η κλίμακα χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών συσχετίζεται σημαντικά με την παραμονή του ανηλίκου στην οργάνωση φιλοξενίας στην Ελλάδα άνω των 6 μηνών (p=0,001). Επιπροσθέτως, όσο πιο έντονα είναι τα συμπτώματα της αναβίωσης και των εξεγέρσεων της διαταραχής μετατραυματικού στρες τόσο περισσότερο αυξάνονται και τα προβλήματα από τη χρήση ουσιών/αλκοόλ (p=0,027), (p=0,050). Η αύξηση των τραυματικών εμπειριών φαίνεται ότι σχετίζεται σημαντικά με την αύξηση της βαθμολογίας της κλίμακας της χρήσης ουσιών. Τα προβλήματα συμπεριφοράς (p=0,049) και τα προβλήματα με τους συνομήλικους (p=0,050) σχετίζονται σημαντικά με τη κλίμακα χρήσης ουσιών. Τα παιδιά που ήταν άνω των 16 ετών είχαν καλύτερη ποιότητα ζωής στο τομέα «σχολείο και μάθηση» σε σχέση με τα παιδιά που ήταν μικρότερα των 16 ετών (p=0,002). Τα παιδιά που ήταν μεγαλύτερα των 16 ετών είχαν καλύτερη προκοινωνική συμπεριφορά σε σύγκριση με τα παιδιά που ήταν μέχρι 16 ετών (p=0,014). Συγκρίνοντας το δείγμα των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων σε σχέση με τις νόρμες του ελληνικού πληθυσμού εφήβων φάνηκε διαφορά στην ποιότητα ζωής και στο ερωτηματολόγιο δυνατοτήτων και δυσκολιών. Οι πρόσφυγες είχαν χαμηλότερη ποιότητα ζωής και αντιμετώπιζαν περισσότερες δυσκολίες. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη αποτελεί μία προσπάθεια διερεύνησης των τραυματικών εμπειριών και των συμπτωμάτων διαταραχής μετατραυματικού στρες στους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες. Έπειτα διερευνήθηκε η ποιότητα ζωής σχετιζόμενη με την υγεία, οι δυσκολίες και οι δυνατότητες και η εμφάνιση της διαταραχής χρήσης ουσιών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι υπάρχει υψηλό ποσοστό έκθεσης των ανηλίκων σε τραυματικές εμπειρίες. Ακολούθως, η έκθεση σε τραυματικά γεγονότα συνδέεται σημαντικά με την εμφάνιση χρήσης ουσιών. Η ποιότητα ζωής σχετιζόμενη με την υγεία είναι σε χαμηλότερα ποσοστά σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Παρατηρείται ότι οι ανήλικοι πρόσφυγες παρουσιάζουν δυσκολίες στην συναισθηματική ζωή, στην συμπεριφοράς και με τους συνομήλικους. Η παρουσία των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων άνω των 6 μηνών στην χώρα υποδοχής συνδέεται σημαντικά με την εμπλοκή του εφήβου στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Στρατάκη Ειρήνη
- Strataki Eirini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3223107