National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη επιδράσεων μικροβιοκτόνου UV-C ακτινοβολίας στο δέρμα.
Abstract
dc:descriptionΗ υπεριώδης ακτινοβολία είναι μέρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, που εκπέμπεται από τον ήλιο. Χωρίζεται σε 3 υποπεριοχές: τη UV-A (400-315 nm), τη UV-B (315-280 nm) και τη UV-C (280-100 nm). Οι ακτίνες UV-C απορροφώνται από το όζον της ατμόσφαιρας, τους υδρατμούς, το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα, σε αντίθεση με τις ακτίνες UV-Α και το 10% των UV-Β που φθάνουν στην επιφάνεια της γης, άρα και στον άνθρωπο. Ο βαθμός διείσδυσης της υπεριώδους ακτινοβολίας στο δέρμα διαφέρει ανά μήκη κύματος. Το 5% στα 254 nm (UV-C) φθάνει στην κεράτινη στιβάδα, σε σύγκριση με το 50% των 365 nm (UV-Α) και το 15% των 297 nm (UV-B). Η UV-A προκαλεί άμεσο μαύρισμα (24h ώρες μετά την έκθεση), φωτογήρανση, ρυτίδες, έμμεση καρκινογένεση, φωτοεπιπεφυκίτιδα, πτερύγιο. Η UV-B προκαλεί ενεργοποίηση της βιοσύνθεσης της βιταμίνης D, καθυστερημένο μαύρισμα (3-5 μέρες μετά την έκθεση), ερύθημα, ηλιακό έγκαυμα, καρκίνους του δέρματος, καταρράκτη. Η UV-C έχει την ικανότητα να εξουδετερώνει παθογόνους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα) στον αέρα, το νερό και τα τρόφιμα. Κάθε μικροοργανισμός έχει διαφορετική κυτταρική δομή κι εξουδετερώνεται με συγκεκριμένη δόση ενέργειας UV-C ακτινοβολίας. Από τις αρχές του περασμένου αιώνα γίνεται χρήση λαμπτήρων εκπομπής UV-C ακτινοβολίας για την απολύμανση χώρων και επιφανειών. Πρόσφατα, λόγω της πανδημίας που προκλήθηκε από τον ιό SARS-CoV-2, αυξήθηκε η χρήση αυτών των λαμπτήρων. Άρχισαν να διατίθενται στην αγορά φορητοί λαμπτήρες ακτινοβολίας UV-C για απολύμανση οικιακής χρήσης, με χαμηλό κόστος. Η έκθεση είναι διαφορετική σε σχέση με τα συνήθη συστήματα απολύμανσης UV-C ακτινοβολίας. Ο εκτιθέμενος κρατάει τη λάμπα στο χέρι και η έκθεση γίνεται από πολύ κοντινή απόσταση. Η χρήση των φορητών λαμπτήρων δε γίνεται με ορθό τρόπο από πολλούς καταναλωτές και συχνά οι οδηγίες του κατασκευαστή δεν ακολουθούνται. Επιπλέον, η γνώση σχετικά με το τι προκαλεί η UV-C στο δέρμα είναι περιορισμένη. Υπάρχουν πολύ λίγες πρόσφατες μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις της μικροβιοκτόνου υπεριώδους ακτινοβολίας μέσω αυτών των λαμπτήρων. Τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από περιπτώσεις ατυχημάτων ή τυχαία έκθεση σε UV-C ακτινοβολία. Στις μελέτες αναφέρεται ότι η UV-C μπορεί να προκαλέσει ερύθημα, φωτοδερματίτιδα, καρκίνους του δέρματος, φωτοκερατίτιδα. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μελετηθούν οι επιδράσεις της UV-C ακτινοβολίας από εμπορικά διαθέσιμους φορητούς λαμπτήρες UV-C στο δέρμα. Η UV-C ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στο DNA, στις πρωτεΐνες, στα λιπίδια, σε ορμόνες κλπ. Οι μικροοργανισμοί είναι κυρίως ευαίσθητοι σε μήκος κύματος περίπου 260 nm, καθώς οι βάσεις του DNA, θυμίνη και κυτοσίνη, έχουν ισχυρές κορυφές κοντά στα 265 nm στο φάσμα απορρόφησης υπεριώδους ακτινοβολίας. Το μήκος κύματος στην περιοχή 260-265 nm είναι το πιο αποτελεσματικό για αποστείρωση και απολύμανση. Η υπεριώδης ακτινοβολία έχει πολυάριθμους μηχανισμούς δράσης στα ζωντανά κύτταρα, όπως είναι ο σχηματισμός διμερών θυμίνης, πυριμιδίνης, κυκλοβουτυλ-πυριμιδίνης, διασυνδέσεις μεταξύ μη γειτονικών θυμινών, διασυνδέσεις μεταξύ θυμινών και πρωτεΐνών εντός του κλώνου στο DNA. Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα την αναστολή της αντιγραφής και μεταγραφής του DNA, μεταλλάξεις. Το κύτταρο δεν μπορεί ν’ αναπαραχθεί και ο μικροοργανισμός αδρανοποιείται. Στο RNA η ουρακίλη παίρνει τη θέση της θυμίνης. Υπάρχουν πολλές πηγές UV-C ακτινοβολίας όπως είναι οι λαμπτήρες υδραγύρου. Για τη διεξαγωγή του πειράματος αγοράστηκε φορητός λαμπτήρας UV-C LED. Έγινε μέτρηση του φάσματος του και της πυκνότητας ισχύος του. Χρησιμοποιήθηκαν τα κύτταρα NCTC 2544, μια εμπορικά διαθέσιμη κυτταρική σειρά που προέρχεται από φυσιολογικό ανθρώπινο δέρμα. Η καλλιέργεια των κυττάρων έγινε σε πλακίδια, για να ταιριάζει με τη γεωμετρία της λάμπας. Τα κύτταρα εκτέθηκαν στη UV-C ακτινοβολία στους χρόνους: 0, 5, 10, 15, 20, 30, 35, 45, 60, 75, 90, 105, 120, 135, 150, 180, 210, 240, 300, 360, 420, 480, 540, 600 s. Μετά από 24 h αξιολογήθηκαν οπτικά. Πραγματοποιήθηκε το πείραμα μέτρησης της βιωσιμότητας των κυττάρων συναρτήσει με το χρόνο. Η διεξαγωγή αυτού του πειράματος πραγματοποιήθηκε για να διαπιστωθεί αν η συνολική ζωτικότητα του κυτταρικού πληθυσμού έπειτα από την έκθεση του στη UV-C ακτινοβολία επηρεάζεται. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε, βασίζεται στην ανίχνευση της χρωστικής Neutral Red (NR) και τη μέτρηση της απορρόφησης της από τα ζωντανά κύτταρα, που προσλαμβάνουν τη χρωστική. Πραγματοποιήθηκε το πείραμα μέτρησης ελευθέρων ριζών μέσω ιχνηθέτη φθορισμού. Έγινε χρήση της CM-H2DCFDA που είναι μη φθορίζον χλωρομεθυλο-παράγωγο της φλουορεσκεΐνης. Όταν η CM-H2DCFDA εισέλθει στο κύτταρο οι εστερομάδες και οι οξεϊκές της ομάδες λύονται από ενδοκυττάριες εστεράσες. Έτσι, προκύπτει το αντίστοιχο παράγωγο που αντιδρά με τις ελεύθερες ρίζες και δίνει το αντίστοιχο φθορίζον μόριο. Τέλος, πραγματοποιήθηκε το πείραμα λιπιδικής υπεροξείδωσης, για να διαπιστωθεί σε τι ποσοστό έχουν υποστεί οξείδωση τα λιπαρά οξέα σε σχέση με τα κύτταρα που δεν εκτέθηκαν σε UV-C ακτινοβολία. Μετρήθηκε η απορρόφηση των κυττάρων και κατασκευάστηκε καμπύλη αναφοράς, μέσω της οποίας υπολογίστηκε η συγκέντρωση της μηλονικής διαλδεΰδης στα κύτταρα που εκτέθηκαν. Η μηλονική διαλδεΰδη σχηματίζεται κατά τα τελευταία στάδια της οξείδωσης ενός πολυακόρεστου λιπαρού οξέος και είναι σημαντικός δείκτης λιπιδικής υπεροξείδωσης. Στην επεξεργασία αποτελεσμάτων παρατηρήθηκε σταδιακή μείωση του ποσοστού βιωσιμότητας των κυττάρων συναρτήσει με το χρόνο με τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη μείωση (75-59% βιωσιμότητα) στατιστικά να συμβαίνει στους χρόνους 180, 210, 240, 300, 360, 420, 480, 540 και 600 s. Επιπλέον, παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση του οξειδωτικού στρες έως και 150% σε σύγκριση με το control (t=0 s), με μεγαλύτερη στατιστική σημαντικότητα στους χρόνους έκθεσης 35, 75, 105, 135, 150, 180, 240, 300, 360, 420, 480, 540 και 600 s. Τέλος, διαπιστώθηκε αύξηση της μηλονικής διαλδεΰδης, άρα αύξηση της υπεροξείδωσης των λιπιδίων με στατιστικά πιο σημαντικά αποτελέσματα να δίνουν οι χρόνοι έκθεσης 480, 540 και 600 s. Είναι αναγκαίο να συνεχιστεί η έρευνα σχετικά με τις επιδράσεις της UV-C ακτινοβολίας από φορητούς λαμπτήρες σε κύτταρα δέρματος. Θα μπορούσαν να γίνουν πειράματα χρησιμοποιώντας κι άλλους φορητούς λαμπτήρες του εμπορίου. Θα μπορούσε να δοκιμαστούν άλλες συνθήκες ακτινοβόλησης, όπως η απόσταση, οι χρόνοι. Τέλος, θα μπορούσε να γίνει έρευνα σχετικά με τις βλάβες που προκαλεί στο DNA (μέθοδος Κομήτη) και την οξείδωση πρωτεϊνών, με αποτέλεσμα να σχηματιστεί μια πλήρης εικόνα για να μπορεί να γίνει μια συνολική περιγραφή επί του θέματος.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χαρταλαμάκη Σπυριδούλα
- Chartalamaki Spyridoula
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3223112