National and Kapodistrian University of Athens
Αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων δυαδικής αντιμετώπισης σε ζευγάρια με ένα σύντροφο με καρκίνο
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Ο καρκίνος είναι μία νόσος που επηρεάζει πολλαπλές πτυχές της ζωής τόσο των ογκολογικών ασθενών αλλά και των συντρόφων τους. Η οικειότητα και η σεξουαλική σχέση του ζευγαριού πλήττονται σημαντικά και ο άρρωστος βιώνει σημαντικές ανεκπλήρωτες ψυχικές, συμπεριφορικές και σωματικές ανάγκες. Η εμπειρία του καρκίνου αν και σημαντικά προσωπική, δεν βιώνεται μόνο από τον ασθενή αλλά και από τον σύντροφο του, που παρέχει τη φροντίδα και συχνά βιώνει παρόμοια αισθήματα. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας παρεμβάσεων δυαδικής αντιμετώπισης, σε ζευγάρια που τουλάχιστον ο ένας σύντροφος βιώνει καρκίνο. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της βιβλιογραφίας κατά τον Φεβρουάριο του 2021, στις βάσεις δεδομένων Pubmed και Scopus με βάση τα κριτήρια PRISMA, και συνδυασμό των λέξεων κλειδιών “dyadic intervention”, “cancer”, “couple”,“partner” και “intimate relationship(s)”. Τα κριτήρια επιλογής και αποκλεισμού περιλαμβάναν: μελέτες πρωτογενούς έρευνας, στην οποία πραγματοποιήθηκε η εφαρμογή δυαδικής παρέμβασης σε ζευγάρια με έναν ασθενή με καρκίνο. Μόνο ο ένας από τους δύο συντρόφους να πάσχει από καρκίνο, οι μελέτες να ήταν δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα, να αφορούν ενήλικο πληθυσμό, να έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία 20 χρόνια. Μελέτες οι οποίες αναφέρθηκαν σε φροντιστές μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν σύντροφοι σε μεγάλο ποσοστό, επιλέχθηκαν. Απορριφθήκαν μελέτες που αναφέρθηκαν σε εφαρμογή δυαδικών παρεμβάσεων σε άλλα χρόνια νοσήματα, ή σε δυάδες γονέα - παιδί. Αποτελέσματα: Από την αρχική αναζήτησή προέκυψαν 575 καταγραφές. Στην ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν 21 πρωτογενείς μελέτες, οι οποίες στην πλειοψηφία τους αποτελούσαν τυχαιοποιημένες δοκιμές. Δεκατρείς παρεμβάσεις χρησιμοποιήσαν αμιγή δείγματα συντρόφων και ασθενών όσον αφορά τη δυάδα και οχτώ παρεμβάσεις χρησιμοποίησαν μεικτά δείγματα ασθενών και φροντιστών στη δυάδα όμως σε όλες αυτές τις παρεμβάσεις, ο/η σύζυγός ή ο/η σύντροφος αποτελούσε το μεγαλύτερο ποσοστό του κύριου φροντιστή του αρρώστου. Από τις μελέτες που χρησιμοποίησαν αμιγή δείγματα τέσσερις αναφέρθηκαν σε ασθενείς με καρκίνο μαστού, πέντε σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη και τέσσερις σε ασθενείς με καρκίνο εντέρου. Από τις μελέτες που χρησιμοποίησαν μεικτά δείγματα, τρεις αναφερθήκαν σε ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα, δύο σε ασθενείς με καρκίνο μαστού, μία σε ασθενείς με καρκίνο εντέρου και δύο δεν ανέφεραν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου. Συχνότερα οι ανασκοπηθείσες μελέτες είχαν περισσότερους από έναν κύριους ερευνητικούς σκοπούς: διερεύνηση της αποτελεσματικότητας, της εφαρμοσιμότητας και της αποδοχής της παρέμβασης από την δυάδα (4 μελέτες) καθώς και όλους τους συνδυασμούς τους ανά δυο ή μόνο τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας (4 μελέτες). Από τις 21 μελέτες, 11 ανέφεραν ότι η παρέμβαση ήταν αποτελεσματική,13 μελέτες ότι η παρέμβαση ήταν εφαρμόσιμη και 11 ότι ήταν αποδεκτή. Συνολικά σε 9 μελέτες βρέθηκε θετική επίδραση της δυαδικής παρέμβασης στην ψυχική ευεξία και υγεία του ζευγαριού, σε 5 θετική επίδραση στη σεξουαλικότητα του ζευγαριού, σε 6 θετική επίδραση στη δυαδική σχέση του ζευγαριού και της οικειότητας, σε 4 βελτιώθηκε η ποιότητα ζωής και η συντροφική σχέση, σε 4 η αυτοαποτελεσματικότητα, σε 3 η κοινωνική διάσταση της ζωής και η συναισθηματική ευεξία. Οι περισσότεροι ασθενείς στις δυάδες που μελετήθηκαν βρισκόταν σε προχωρημένα στάδια της νόσου, III ή IV και ελάμβαναν κάποια μορφή θεραπείας κατά τη διάρκεια της παρέμβασης. Συμπεράσματα: Εξαιτίας των αρκετών περιορισμών των μελετών δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα τα οποία μπορούν να γενικευθούν στον πληθυσμό των ασθενών με καρκίνο και των συντρόφων τους. Παρόλα αυτά αξίζει να αναφερθεί ότι η εφαρμογή των δυαδικών παρεμβάσεων είχε θετική επίδραση σε αρκετές πτυχές της ζωής, ιδιαίτερα την ψυχική υγεία των ζευγαριών και τη βελτίωση της σχέσης τους. Μελλοντικά θα ήταν χρήσιμο να μελετηθούν παρεμβάσεις οι οποίες χρησιμοποιούν κοινό θεωρητικό πλαίσιο για την ανάπτυξη δυαδικών παρεμβάσεων, κοινά εργαλεία για την αξιολόγηση των παρεμβάσεων, και οι δυάδες στην ομάδα ελέγχου να λαμβάνουν την συνηθισμένη φροντίδα για την ασφαλέστερη αξιολόγηση της δυαδικής παρέμβασης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Πίτης Αθανάσιος
- Pitis Athanasios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3223171