Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Οι απόψεις των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία».

Abstract

dc:description

Σύμφωνα με τη διακήρυξη της Σαλαμάνκας, η συμπερίληψη αναφέρεται στην κοινή φοίτηση όλων των μαθητών, μεταξύ άλλων και των μαθητών με αναπηρία και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία. Η συμπεριληπτική εκπαίδευση σέβεται και προσπαθεί να προωθήσει τη διαφορετικότητα του κάθε παιδιού. Σκοπός της συμπερίληψης είναι η δημιουργία ενός σχολείου για όλους, στο οποίο όλοι οι μαθητές θα έχουν ίσες εκπαιδευτικές ευκαιρίες. Μέσω της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, επιχειρείται η οικοδόμηση μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας, μέσα στην οποία θα γίνεται αποδεκτή κάθε μορφή διαφορετικότητας και θα κυριαρχεί η ισότητα. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία διερευνά τις απόψεις που φέρουν οι Έλληνες εκπαιδευτικοί σχετικά με τη συμπερίληψη των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη: το θεωρητικό και το ερευνητικό. Το θεωρητικό μέρος περιλαμβάνει την εννοιολογική προσέγγιση της αναπηρίας, την ιστορική και κοινωνική εξέλιξη της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Ακόμη, επισημαίνονται οι παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριληπτική προοπτική της εκπαίδευσης. Μελετώντας λοιπόν την ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία για το θέμα αυτό, αναδείχθηκε η σημαντικότητα των απόψεων των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία. Έτσι, λοιπόν, καθώς η χώρα μας προσπαθεί να μετατρέψει το εκπαιδευτικό της σύστημα σε συμπεριληπτικό, έπειτα και από την επικύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αποφασίστηκε να διεξαχθεί έρευνα για να διαπιστωθούν οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία. Στην έρευνα συμμετέχουν 173 εκπαιδευτικοί. Για την διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών χρησιμοποιείται ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο είναι χωρισμέ-νο σε δύο ενότητες. Η πρώτη ενότητα, περιλαμβάνει ερωτήσεις σχετικά με τα ατομικά και δημογραφικά στοιχεία του δείγματος. Η δεύτερη ενότητα, περιλαμβάνει την κλίμακα “My thinking about inclusion scale” (Stoiber et al., 1998). Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων είναι γυναίκες, ηλικίας 51 ως 60 χρονών και με χρόνια υπηρεσίας άνω των 20 ετών. Επίσης, οι περισσότεροι συμμετέχοντες στην έρευνα είναι δάσκαλοι, δασκάλες. Φέτος, στην τάξη των περισσότερων φοιτούν ένας έως τρείς μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Εκτός από αυτά, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων έχουν προηγούμενη διδακτική εμπειρία με μαθητή με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ακόμη, η πλειονότητα των εκπαιδευτικών γνωρίζει το νομικό πλαίσιο αναφορικά με την Ειδική Αγωγή, έχουν παρακολουθήσει κάποια σχετική επιμόρφωση, αλλά ελάχιστοι έχουν μεταπτυχιακό ή διδακτορικό δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Στη συνέχεια, η συγκεκριμένη έρευνα καταλήγει στα εξής συμπεράσματα: Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί εμφανίζουν θετική στάση απέναντι στη συμπερίληψη και θεωρούν πως κάθε παιδί με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες έχει δικαίωμα στη συνεκπαίδευση. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν πως η συμπερίληψη είναι μια κοινωνικά ωφέλιμη διαδικασία, που συμβάλει στην αποδοχή της διαφορετικότητας του παιδιού με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Επιπλέον, όσοι εκπαιδευτικοί διαθέτουν ανάλογη προηγούμενη διδακτική εμπειρία και έχουν παρακολουθήσει κάποια επιμόρφωση σχετική με την Ειδική Αγωγή, έχουν θετικότερες αντιλήψεις για τη συμπερίληψη συγκριτικά με όσους δεν έχουν. Αντιθέτως, ο παράγοντας «ηλικία» και «ειδικότητα» των εκπαιδευτικών δεν φαίνεται να επηρεάζει τις απόψεις των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη, όπως επίσης και η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην οποία υπηρετούν. Αξίζει να σημειωθεί ακόμη, πως οι συμμετέχοντες στην έρευνα τείνουν να είναι ουδέτεροι και αναποφάσιστοι σχετικά με το γεγονός αν η συμπερίληψη εκτός από οφέλη, προκαλεί και δυσκολίες στις διδακτικές πρακτικές. Οι εκπαιδευτικοί που συμμετέχουν στην έρευνα πιστεύουν πως οι ιδιαίτερες ανάγκες ενός μαθητή με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δεν μπορούν να ικανοποιηθούν από έναν δάσκαλο γενικής εκπαίδευσης. Ακόμη, θεωρούν πως η καλή προσέγγιση της διαχείρισης μιας τάξης συμπερίληψης είναι η ύπαρξη ενός ειδικού παιδαγωγού. Στο τέλος της εργασίας, κατατίθενται προτάσεις για μελλοντική έρευνα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βάρρας Κωνσταντίνος-Παντελής
  • Varras Konstantinos-Pantelis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3223428

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βάρρας Κωνσταντίνος-Παντελής; Varras Konstantinos-Pantelis. «Οι απόψεις των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία».. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223428