Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η επιρροή της γεωγραφικής θέσης ενός αμπελώνα στις χημικές αναλύσεις του οίνου

Abstract

dc:description

Το terroir είναι μια πολύπλοκη έννοια σύμφωνα με την οποία τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρασιού σχετίζονται με τη γεωγραφική του προέλευση. Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, και κατ’ επέκταση το terroir ενός κρασιού, καθορίζονται από τη διακριτική ικανότητα των καταναλωτών, είτε αυτοί είναι έμπειροι γευσιγνώστες είτε είναι άτομα που δεν ενδιαφέρονται για την καταγωγή ενός κρασιού και το καταναλώνουν για προσωπική τους ευχαρίστηση. Το terroir εξαρτάται από: τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία του εδάφους, το διαθέσιμο νερό, τη θερμοκρασία καθόλη τη διάρκεια του έτους, Όσον αφορά το νερό έχει αποδειχθεί ότι μέτρια ελλείματα νερού στο έδαφος εξασφαλίζουν την παραγωγή κρασιών υψηλής ποιότητας, ειδικά για τις ερυθρές ποικιλίες. Για το άζωτο συγκεκριμένα θεωρείται ότι η μέτρια ποσότητα σχετίζεται με τον περιορισμό της υπερβολικής αύξησης του φυτού της αμπέλου, αλλά ταυτόχρονα εξασφαλίζει και την παρουσία αζώτου στους καρπούς έτσι ώστε να παραχθούν οι χημικές ενώσεις που θα προσδώσουν στο κρασί τα επιθυμητά αρώματα ιδιαίτερα όσον αφορά τις λευκές ποικιλίες. Σχετικά με τη θερμοκρασία του εδάφους οι συγγραφείς αναφέρουν ότι αποτελεί έναν καθοριστικό παράγοντα στη διαδικασία ωρίμανσης των σταφυλιών ιδιαίτερα προς το τέλος της σεζόν. Βέβαια ο καλύτερος συνδυασμός τιμών νερού, αζώτου και θερμοκρασίας εξαρτάται από την ποικιλία της αμπέλου και την παλαιότητα του φυτού, τη διαχείριση του σκίαστρου και τον τύπο του εδάφους, οπότε είναι διαφορετικός για κάθε περιοχή. Γνωρίζουμε ότι οι διαδικασίες διάλυσης, απορρόφησης διάχυσης καθώς και οι μικροβιακοί μετασχηματισμοί που συντελούνται από το φυτό καθορίζονται από τη βιοδιαθεσιμότητα των θρεπτικών συστατικών του εδάφους. Ένα συχνό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι διακυμάνσεις των απαιτήσεων για ένα θρεπτικό συστατικό που δημιουργούνται κατά την καλλιέργεια της αμπέλου και η επιλεκτικότητα που πρέπει να χαρακτηρίζει το ριζικό σύστημα του φυτού για συγκεκριμένα χημικά στοιχεία. Το μικροβιακό terroir είναι μια πρόσφατη ιδέα που βασίζεται στην άποψη ότι υπάρχει μια μοναδική σύνθεση του μικροβιακού πληθυσμού σε κάθε τοποθεσία. Η πιθανή επίδραση συγκεκριμένων μικροβιακών πληθυσμών στην ποιότητα του κρασιού 9 έχει ήδη μελετηθεί, ενώ έχει γίνει γνωστή η ύπαρξη διαφορετικών πληθυσμών μικροοργανισμών τόσο στις ρίζες όσο και ως ενδόφυτα και επίφυτα. Μελέτες έχουν δείξει ότι το μικροβιακό «δαχτυλικό αποτύπωμα» που προέρχεται από τον αμπελώνα και το οινοποιείο αποτυπώνεται στις ζυμώσεις και συσχετίζεται με τη χημική σύνθεση των τελικών κρασιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι για καλύτερη ποιότητα κρασιού είναι σημαντικός ο σωστός συνδυασμός ηλιοφάνειας με υγρασία και θερμοκρασία. Το ηλιακό φως αποτελείται από μια σειρά ακτινοβολιών που διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το μήκος κύματος. Καθώς το φως πέφτει πάνω στα φύλλα, αυτά απορροφούν ένα τμήμα της ακτινοβολίας, αφήνοντας το υπόλοιπο διαθέσιμο για τα υπόλοιπα μέρη των φυλλωμάτων. Άρα γίνεται αντιληπτό ότι όλα τα μέρη του φυλλώματος δεν δέχονται το ίδιο είδος ακτινοβολίας, γεγονός που επιδρά στην ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος. Ο παράγοντας αυτός που είναι γνωστός με τον όρο «ποιότητα της ηλιακής ακτινοβολίας-μήκος κύματος φωτός», έχει αναφερθεί πρόσφατα και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Όσον αφορά τις βροχοπτώσεις ισχύει ότι: α) την άνοιξη βοηθούν το ρυθμό ανάπτυξης των βλαστών και το μέγεθος των φύλλων, αλλά μπορεί να κάνουν ευκολότερη την εκδήλωση ασθενειών β) το καλοκαίρι σε γενικές γραμμές ευνοούν την άμπελο, αλλά χρειάζεται προσοχή μιας και μπορεί να προκαλέσουν ασφυξία ή και σάπισμα στις ρίζες γ) οι φθινοπωρινές βροχές πριν τη συγκομιδή αυξάνουν τον όγκο των ραγών, αλλά μειώνουν τις συγκεντρώσεις σε αρωματικές και γευστικές ουσίες ε) κατά τη διάρκεια της συγκομιδής οι βροχοπτώσεις δημιουργούν πρακτικά προβλήματα στους εργαζομένους με αποτέλεσμα την οικονομική επιβάρυνση της διαδικασίας. Αν και τα οινοποιήσιμα σταφύλια μπορούν να προσαρμοστούν σε πολλούς τύπους εδάφους, η σύνθεση του σταφυλιού και του κρασιού επηρεάζεται σημαντικά από τους τύπους εδάφους, γεγονός που επηρεάζει τη γεύση του τελικού προϊόντος. Οι τύποι εδάφους μπορούν να προκαλέσουν διακυμάνσεις στη σύνθεση του κρασιού, ακόμη και κάτω από το ίδιο κλίμα. Η σύνθεση του κρασιού εξαρτάται κυρίως από τη σύνθεση των σταφυλιών, η οποία ποικίλλει ανάλογα με την τεχνική οινοποίησης . Η περιεκτικότητα των σταφυλιών σε ζάχαρη, οξύ, τανίνες, ανθοκυανίνες και αρωματικές 10 ενώσεις και οι αλληλεπιδράσεις τους παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σύνθεση του κρασιού . Οι συνθήκες του νερού έχουν αναγνωριστεί από καιρό ως σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την ποιότητα του αμπελιού, επηρεάζοντας τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρασιού. Μεγάλη υδατική διαθεσιμότητα μπορεί να επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην παραγωγή των σταφυλιών μιας και ευνοούνται οι γειτονικές βλαστήσεις ανταγωνιστικών φυτών με αποτέλεσμα τη δημιουργία δυσμενούς μικροκλίματος Πολλές έρευνες αναφέρουν εκτενώς τις επιπτώσεις του ελλείμματος νερού στη συγκέντρωση διαφόρων μεταβολιτών των σταφυλιών. Οι επιπτώσεις των υδάτινων συνθηκών των αμπελώνων στα συστατικά των μούρων ποικίλουν, λόγω των διαφορετικών δοσολογιών άρδευσης που προκύπτουν από τα διαφορετικά επίπεδα πίεσης του νερού. Επιπλέον, η απόκριση των σταφυλιών σε μέτρια άρδευση φαίνεται ότι εξαρτάται από την ποικιλία. Η συγκέντρωση των χημικών στοιχείων καθορίζει τη σταθερότητα, τα οργανοληπτικά και διατροφικά συστατικά του κρασιού. Ορισμένα μέταλλα, όπως ο χαλκός, ο σίδηρος, το μαγγάνιο, το νικέλιο και ο ψευδάργυρος επηρεάζουν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρασιού, όπως τη γεύση, τη φρεσκάδα, το άρωμα, το χρώμα και τη γεύση. Ωστόσο η παρουσία άλλων στοιχείων όπως του αρσενικού, του καδμίου, του χαλκού, του μολύβδου και του ψευδαργύρου, προκαλούν μεγάλη ανησυχία λόγω της τοξικότητάς τους. Αρκετές δημοσιεύσεις έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το είδος των στοιχείων που περιέχονται μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον προσδιορισμό της γεωγραφικής προέλευσης του κρασιού

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κοντούδη Μαρία
  • Kontoudi Μαρια

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3223792

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κοντούδη Μαρία; Kontoudi Μαρια. Η επιρροή της γεωγραφικής θέσης ενός αμπελώνα στις χημικές αναλύσεις του οίνου. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223792