Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η αποτελεσματικότητα των αποστολών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ)

Abstract

dc:description

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει ιεραρχήσει ψηλά στην πολιτική ατζέντα της, τη φιλοδοξία να αναβαθμίσει το ρόλο της ως παγκόσμιος πάροχος ασφάλειας. Το σημαντικότερο εργαλείο για την υλοποίηση της φιλοδοξίας της είναι η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) και οι διάφορες αποστολές που αναλαμβάνει η ΕΕ στα πλαίσια αυτής της πολιτικής με σκοπό να διαχειριστεί αποτελεσματικά διάφορες κρίσεις στο ευρύτερο γεωστρατηγικό της περιβάλλον. Η παρούσα διατριβή διερευνά την αποτελεσματικότητα των αποστολών ΚΠΑΑ της ΕΕ επιλέγοντας τρεις αποστολές που είναι εν εξελίξει και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα. Αυτές οι αποστολές είναι η EUFOR Althea στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η ΕULEX στο Κοσσυφοπέδιο και η EUTM στο Μάλι. Πριν την ανάλυση των αποστολών, κρίθηκε σκόπιμο να παρουσιαστούν τα βασικά είδη των επιχειρήσεων υποστηρίξεως ειρήνης καθώς και οι βασικές αρχές με τις οποίες αυτές λειτουργούν. Έπειτα γίνεται μια περιληπτική αναφορά της εξέλιξης της ιδέας της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας (ΕΑΚ) μέχρι την ΚΠΑΑ με την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας το 2007. Επίσης η διατριβή εστιάζει στις επιχειρησιακές ικανότητες της ΕΕ να διεξάγει αποστολές διαχείρισης κρίσεων αναλύοντας τις δομές της ΚΠΑΑ και τις διαδικασίες σχεδίασης και ανάπτυξης μιας αποστολής. Συνοπτικά, παρουσιάζονται οι αποστολές της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ και γίνεται μια περιορισμένης κλίμακας ανάλυση του ιστορικού πλαισίου και των στόχων των τριών αποστολών που εξετάζει η διατριβή καθώς και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν . Για να μπορέσει η εργασία να απαντήσει στο ερευνητικό ερώτημα «Ποια είναι η αποτελεσματικότητα των αποστολών της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ» χρησιμοποιεί το μεθοδολογικό εργαλείο της ποιοτικής μετα-ανάλυσης διάφορων περιπτωσιολογικών μελετών που αναλύουν τις τρεις αποστολές. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται το μοντέλο της υβριδικής ποιοτικής μετα-ανάλυσης με μία πρωτογενής μελέτη να αποτελεί το πρότυπο με το οποίο συγκρίνονται όλες οι υπόλοιπες. Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας γίνεται μέσω των κριτηρίων της Rodt (2017) τα οποία χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, στα κριτήρια της εσωτερικής αποτελεσματικότητας και στα κριτήρια της εξωτερικής αποτελεσματικότητας. Η εσωτερική αποτελεσματικότητα εξετάζει την αποστολή από την οπτική της ΕΕ, δηλαδή αν η αποστολή πέτυχε τους στόχους που είχε θέσει η ΕΕ. Η εξωτερική αποτελεσματικότητα εξετάζει την αποστολή από την οπτική γωνία των τοπικών παραγόντων της χώρας υποδοχής καθώς και της διεθνούς κοινότητας. Κάθε κριτήριο εμπεριέχει ενδείκτες επιτυχίας ώστε να είναι δυνατή η καταγραφή της απόδοσης της κάθε αποστολής σε κάθε έναν από αυτούς. Στη συνέχεια επιχειρείται μια ανάλυση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των αποστολών παρουσιάζοντας τα σημαντικότερα ευρήματα. Σκιαγραφείται η απόδοση της κάθε αποστολής σε κάθε έναν από τους ενδείκτες αποτελεσματικότητας και επισημαίνονται επιτυχημένες πρακτικές, παραλείψεις και σφάλματα στη σχεδίαση και εκτέλεση των τριών αποστολών. Έπειτα επιχειρείται μια ερμηνεία των αποτελεσμάτων κάνοντας συσχετισμούς και με τα ευρήματα άλλων ερευνών που είχαν παρόμοιο ερευνητικό σκοπό. Επίσης τονίζεται η αξία του ερευνητικού ερωτήματος για την αποτελεσματικότητα των αποστολών της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ που πραγματεύεται η διατριβή και επισημαίνονται αναπάντητα ερωτήματα της έρευνας που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης για άλλους ερευνητές στο μέλλον. Στο τελευταίο μέρος της διατριβής παρουσιάζονται περιληπτικά τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας και γίνονται προτάσεις για την αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των αποστολών της ΕΕ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βάμβας Πανάρετος
  • Vamvas Panaretos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3228422

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βάμβας Πανάρετος; Vamvas Panaretos. Η αποτελεσματικότητα των αποστολών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ). 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3228422