Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Πρόβλεψη δόσης ακτινοβολίας ασθενών που υποβλήθηκαν σε υπολογιστική τομογραφία κωνικής δέσμης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Abstract

dc:description

Η Υπολογιστική Τομογραφία Κωνικής Δέσμης (CBCT) αναπτύχθηκε σύντομα μετά την Υπολογι στική Τομογραφία ώστε να επιφέρει τη λήψη τομογραφικών προβολών μέσω υπολογιστικής τομογραφίας μέσω μίας μόνο περιστροφής του ικριώματος (gantry). Οι πρώτες προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός συστήματος CBCT ξεκίνησαν την δεκαετία του 1970. Σήμερα η χρήση του είναι ευρέως διαδεδομένη, κυρίως για οδοντιατρικές εξετάσεις και στην ακτινοθεραπεία. Σε συμβατικά συστήματα ακτινοθεραπείας, η τοποθέτηση του ασθενή γίνεται κυρίως με χρήση laser pointers και η παρακολούθηση της θέσης του γίνεται με σύστημα υπολογιστικής τομογραφίας fan beam, το οποίο, όμως, δεν παρέχει σε πραγματικό χρόνο, παρακολούθηση της θεραπείας και βελτίωση της τοποθέτησης του ασθενή. Tα προβλήματα αυτά ήρθε να λύσει η ενσωμάτωση του CBCT στον γραμμικό επιταχυντή. Το μειονέκτημα της τεχνικής αυτής είναι η αύξηση της δόσης στον ασθενή, κάτι το οποίο κάνει την ανάγκη για δοσιμετρία μάλλον επιτακτική. Ένας αριθμός μεθόδων έχει αναπτυχθεί με σκοπό τον προσδιορισμό της δόσης βάση μετρήσεων ή υπολογισμών, με επικρατέστερη τον υπολογισμό του Computed Tomography Dose Index (CTDI), η οποία βασίζεται σε σταθερά πρωτόκολλα και ομοιογενή κυλινδρικά ομοιώματα ώστε να παράγει μια εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης. Η μέθοδος αυτή οδηγεί σε απόκλιση μεταξύ της πραγματικής δόσης και της υπολογιζόμενης, λόγω ανατομικών διαφορών και διαφορών στη στοιχειακή σύσταση μεταξύ του ανθρώπινου σώματος και του ομοιώματος. Μια ακόμα μέθοδος δοσιμετρίας είναι οι προσομοιώσεις Monte Carlo, η οποία επιτρέπει πιο εξατομικευμένες εκτιμήσεις της δόσης. Οι εικόνες της εξέτασης εισάγονται σε λογισμικό και εισάγοντας τα στοιχεία με τα οποία πραγματοποιήθηκε η εξέταση, υπολογίζεται η δόση pixel προς pixel. Από τους παραπάνω λόγους προκύπτει η ανάγκη για προσωποποιημένη και σε πραγματικό χρόνο δοσιμετρία, η οποία να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά του σώματος του συγκεκριμένου εξεταζόμενου, τις ρυθμίσεις της έκθεσης και τα χαρακτηριστικά του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται. Η εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της ιατρικής φυσικής θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί για την κάλυψη της ανάγκης αυτής. Στην παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκαν Monte Carlo προσομοιώσεις ακτινογραφικών και CBCT εξετάσεων θώρακα και άνω κοιλίας, όπως οι τελευταίες γίνονται στην ακτινοθεραπεία, ώστε να υπολογιστούν οι δόσεις ακτινοβολίας των οργάνων ενδιαφέροντος του εκάστοτε ασθενή. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν για τις εξετάσεις CBCT θώρακα χρησιμοποιήθηκαν, μαζί με τους παράγοντες που συμβάλλουν στον προσδιορισμό της δόσης, για την ανάπτυξη και εκπαίδευση ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης. Οι Monte Carlo προσομοιώσεις έγιναν με χρήση του λογισμικού Impact MC σε εξετάσεις ασθενών που υποβλήθηκαν σε υπολογιστική τομογραφία διάγνωσης και ακτινοθεραπείας στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (Πα.Γ.Ν.Η.) κατά το έτος 2020. Στόχος ήταν ο αλγόριθμος αυτός να κάνει μια ικανοποιητική πρόβλεψη της δόσης που θα λάβει ο εκάστοτε ασθενής σε συγκεκριμένα όργανα ενδιαφέροντος, σε πραγματικό χρόνο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσιρώνη Φερενίκη
  • Tsironi Fereniki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3229544

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσιρώνη Φερενίκη; Tsironi Fereniki. Πρόβλεψη δόσης ακτινοβολίας ασθενών που υποβλήθηκαν σε υπολογιστική τομογραφία κωνικής δέσμης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3229544