Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ένσταση ηθικής συνείδησης : γνώσεις και στάσεις επαγγελματιών υγείας

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η ένσταση ηθικής συνείδησης στον χώρο της υγείας είναι η άρνηση άσκησης καθηκόντων ή λήψης ευθυνών σχετικά με την παρεχόμενη φροντίδα για λόγους ηθικής και προσωπικών πεποιθήσεων. Σκοπός: Η διερεύνηση των γνώσεων, των στάσεων και της συμπεριφοράς του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού στην Ελλάδα, αναφορικά με το δικαίωμα της ένστασης ηθικής συνείδησης κατά την άσκηση των επαγγελματικών τους καθηκόντων. Υλικό και μέθοδος: Η παρούσα αποτελεί συγχρονική μελέτη (cross-sectional study) με δείγμα ευκολίας τους ιατρούς και νοσηλευτές ενός γενικού νοσοκομείου της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα S.P.S.S. Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμμετείχαν 200 επαγγελματίες υγείας: 100 συμμετέχοντες από το ιατρικό και 100 από το νοσηλευτικό προσωπικό. Το 50% των συμμετεχόντων γνώριζαν την έννοια της ένστασης ηθικής συνείδησης, με κυριότερο μέσο πληροφόρησης τις σπουδές και τα επιστημονικά περιοδικά. Οι επαγγελματίες υγείας, σε ποσοστό 29,6% θεωρούσαν ότι, αν αρνηθούν να συμμετάσχουν σε νόμιμη ιατρική ή νοσηλευτική πράξη, θα προκαλούνταν σημαντικά προβλήματα στον εργασιακό τους χώρο. Την υποχρέωσή τους να παρουσιάζουν όλες τις επιστημονικά ενδεδειγμένες θεραπείες, ακόμα κι αυτές που έρχονται σε αντίθεση με την ηθική τους, γνώριζε η πλειονότητα των συμμετεχόντων (58,5% ) και ενεργούσε σύμφωνα με αυτή την υποχρέωση το 49,7% αυτών. Το 40% των συμμετεχόντων είχε αποφύγει στο παρελθόν την εκτέλεση καθηκόντων για ηθικούς λόγους, ενώ ο 45.5% δεν είχε παραπέμψει ποτέ ασθενή σε άλλον ιατρό ή , που δεν είχε αντίρρηση να εκτελέσει πράξεις για ηθικούς λόγους. Με τη γνώση της έννοιας της ένστασης ηθικής συνείδησης βρέθηκαν να σχετίζονται η ηλικία (p=0,011), το εκπαιδευτικό επίπεδο (p=0,009), η παρακολούθηση μαθημάτων Βιοηθικής ή Δικαίου στον χώρο της υγείας (p<0,001), η πληροφόρηση επί θεμάτων Βιοηθικής ή Δικαίου στον χώρο της υγείας (p<0,001) και ο βαθμός σημαντικότητας της θρησκείας στη ζωή τους (p=0,003). Η άσκηση ένστασης ηθικής συνείδησης βρέθηκε να σχετίζεται με το φύλο (p=0,011), την επαγγελματική ιδιότητα των συμμετεχότων (p=0,011), το θρήσκευμα (p=0,001), την εκπαίδευση σε θέματα Βιοηθικής ή Δικαίου στον χώρο της υγείας (p=0,034), το βαθμό σημαντικότητας της θρησκείας στη ζωή τους (p=0,011) και τη γνώση για το δικαίωμα (p=0,013). Συμπεράσματα: Αποτελεί την πρώτη έρευνα στην Ελλάδα που διερευνά τις γνώσεις, τις στάσεις και τη συμπεριφορά των επαγγελματιών υγείας, αναφορικά με το δικαίωμα της ένστασης ηθικής συνείδησης. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για το πως βλέπουν οι επαγγελματίες υγείας το δικαίωμα, την καταγραφή των παραγόντων που επηρεάζουν τη γνώση και στάση τους απέναντι σε αυτό, καθώς και τις παρεμβάσεις, που μπορεί να αλλάξουν τη συμπεριφορά αναφορικά με την άσκηση του δικαιώματος ένστασης ηθικής συνείδησης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πλαστάρα Δήμητρα
  • Plastara Dimitra

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3232209

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πλαστάρα Δήμητρα; Plastara Dimitra. Ένσταση ηθικής συνείδησης : γνώσεις και στάσεις επαγγελματιών υγείας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232209