Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Development of guidelines for meaningful descriptions of STEM digital images

Abstract

dc:description

Για την επίτευξη της αρχής Αντιληπτό Περιεχόμενο για αποτελεσματικότερη ψηφιακή προσβασιμότητα των εικόνων, το ISO/IEC 40500:2012 (W3C - WCAG 2.0) περιλαμβάνει την οδηγία του Εναλλακτικού Κειμένου, χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες υλοποίησης του σε χαμηλότερο επίπεδο. Ως αποτέλεσμα, η περιγραφή που παρέχεται ως ισοδύναμο του περιεχομένου των εικόνων είναι συχνά ανεπαρκής. Ιδιαίτερα όσον αφορά περίπλοκες εικόνες θετικών επιστημών, όπου το περιεχόμενο τους συμβάλει ιδιαίτερα στην κατανόηση του αντικειμένου, η ύπαρξη ποιοτικής περιγραφής είναι απαραίτητη. Αυτή η εργασία αποσκοπεί στο να αναπτύξει κατευθυντήριες οδηγίες για περιγραφές περίπλοκων εικόνων θετικών επιστημών σε χαμηλότερο επίπεδο με σκοπό την αποτελεσματικότερη πρόσβασή τους από άτομα με απώλεια όρασης. Η εργασία έγινε σε δύο στάδια: αρχικά συλλέχθηκε ένα μεγάλο πλήθος εικόνων θετικών επιστημών, το οποίο οργανώθηκε ιεραρχικά σε κατηγορίες. Έπειτα έγινε η συγγραφή πρότασης οδηγιών. Σε πρώτη φάση έπρεπε να αναζητηθεί η μεθοδολογία συλλογής εικόνων θετικών επιστημών με τον σκοπό την προσβασιμότητα. Συλλογές από εικόνες αναζητήθηκαν σε επιστημονικές δημοσιεύσεις που αφορούν την προσβασιμότητα, αλλά και συναφείς κλάδους όπως η αυτόματη περιγραφή εικόνων. Έπειτα, επιλέχθηκαν οι βασικοί επιστημονικοί κλάδοι, για τους οποίους συλλέχθηκαν εικόνες από πανεπιστημιακά συγγράμματα και ψηφιοποιήθηκαν. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η δημιουργία ενός corpus από περίπου 3000 εικόνες, οι οποίες ποικίλουν σε περιεχόμενο και δομή. Το corpus αυτό έπειτα οργανώθηκε σε 5 γενικές κατηγορίες και 24 συγκεκριμένες υπο-κατηγορίες, οι οποίες επιλέχθηκαν με βάση κυρίως τα οπτικά και δομικά τους χαρακτηριστικά. Επιπλέον οι κατηγορίες περιεγράφηκαν με βάση τα οπτικά δομικά τους χαρακτηριστικά, τις σχέσεις που αυτές απεικονίζουν και τις λεζάντες που φέρουν στα συγγράμματα στα οποία ανήκουν. Σε δεύτερη φάση, έγινε η ανάπτυξη των κατευθυντήριων οδηγιών, για την οποία ακολουθήθηκε η εξής διαδικασία: από το corpus επιλέχθηκαν χαρακτηριστικές εικόνες, οι οποίες περιεγράφηκαν με βάση προυπάρχουσες οδηγίες και μεθοδολογία. Αυτό οδήγησε στην ανακάλυψη αδυναμιών υπαρχουσών οδηγιών και στη συγγραφή οδηγιών εκεί όπου δεν υπήρχαν οδηγίες προηγουμένως. Παράλληλα, η διαδικασία υποστηρίχθηκε από την προαναφερθείσα ανάλυση των κατηγοριών, η οποία επέτρεψε στοχασμό σχετικά με τις ιδιαιτερότητες κάθε τύπου εικόνας. Αυτή η διαδικασία ακολουθήθηκε για κάθε ειδικό τύπο εικόνας ξεχωριστά και τελικά προτάθηκαν οδηγίες σε δύο επίπεδα, ένα γενικό που αφορά τους γενικούς τύπους εικόνων κι ένα ειδικό που αφορά τους ειδικούς τύπους εικόνων. Η διαδικασία της συγγραφής στηρίχθηκε επιπλέον σε πρότερη εμπειρία στην περιγραφή εικόνων με σκοπό την προσβασιμότητα καθώς και ανεπίσημες πρακτικές που ακολουθούνται από ειδικούς στον τομέα της προσβασιμότητας του εκπαιδευτικού υλικού. Τα τελικά αποτελέσματα επομένως της εργασίας είναι δύο: ένα ιεραρχικά οργανωμένο corpus περίπου 3000 περίπλοκων εικόνων θετικών επιστημών και η ανάπτυξη πρότασης ενός συνόλου κατευθυντήριων οδηγιών για την περιγραφή εικόνων θετικών επιστημών σε δύο επίπεδα, που περιέχουν και παραδείγματα περιγραφών περίπλοκων εικόνων. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ωστόσο ότι μία έλλειψη της συγκεκριμένης εργασίας είναι η εμπλοκή χρηστών για την λήψη ανατροφοδότησης. Γι΄ αυτόν τον λόγο οι συγκεκριμένες οδηγίες πρέπει να θεωρηθούν ως πρόταση. με μελλοντική πρόθεση την εμπλοκή χρηστών για την αξιολόγησή τους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αντωνακοπούλου Θεοδώρα
  • Antonakopoulou Theodora

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3237756

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αντωνακοπούλου Θεοδώρα; Antonakopoulou Theodora. Development of guidelines for meaningful descriptions of STEM digital images. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3237756