National and Kapodistrian University of Athens
«Ανάπτυξη Μαθηματικών Δεξιοτήτων μέσω Ψηφιακών Παιχνιδιών σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας μέσω βιβλιογραφικής επισκόπησης»
Abstract
dc:descriptionΗ προσχολική εκπαίδευση θέτει τις βάσεις ενός παιδιού στην μετέπειτα πορεία του. Έχει σοβαρό αντίκτυπο στην προσωπικότητα, την ανατροφή, την εκπαίδευση, την κοινωνικοποίηση, την ανάπτυξη και την ακαδημαϊκή επιτυχία του από την προσχολική περίοδο έως το πανεπιστήμιο και όχι μόνο (Κορνηλάκη, 2000). Σε γενικές γραμμές, οι παραδοσιακές μέθοδοι διδασκαλίας έχουν συνήθως μια σταθερή δομή μάθησης η οποία δυσκολεύει το παιδί στο να έχει κίνητρα και να είναι δημιουργικό (Zimmer, 2007). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την θεωρία του συμπεριφορισμού η γνώση είναι προϊόν συσχετισμών που ενθαρρύνονται με την ενίσχυση και εξετάζουν τα παιδιά μάλλον παθητικά σε αυτή την διαδικασία (Ντολιοπούλου, 1999). Οι μαθητές λαμβάνουν θεωρητικές και όχι πρακτικές οδηγίες, οι οποίες τους αποθαρρύνουν να διατηρούν και να ανακαλούν ταχύτερα έννοιες και πληροφορίες (Zimmer, 2007). Επιπλέον, η παραδοσιακή διδασκαλία συνήθως δεν προσελκύει την πλήρη προσοχή των μαθητών, γεγονός που μειώνει την αλληλεπίδραση, τη συμμετοχή και την δόμηση νέων γνώσεων. Πιο συγκεκριμένα η ενεργή συμμετοχή των παιδιών στην εκπαιδευτική διαδικασία και όχι η απλή λεκτική μεταβίβαση των πληροφοριών προσδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στην εκπαιδευτική διαδικασία (Zimmer, 2007). Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας των υπολογιστών και η εμπλοκή τους στις ανθρώπινες δραστηριότητες τους κατέστησε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας τους. Η εισαγωγή και η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε) στο χώρο του σχολείου αποτελεί στις μέρες μας μια πραγματικότητα και κρίνεται από τα περισσότερα εκπαιδευτικά συστήματα ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης (Ζαράνης, Οικονομίδης, 2009). Σύμφωνα με το Νέο Αναμορφωμένο Πρόγραμμα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2014) τα παιδιά του νηπιαγωγείου είναι σημαντικό, να εξοικειωθούν και σταδιακά να αυτονομηθούν στην εκτέλεση απλών βασικών λειτουργιών στις διάφορες ψηφιακές συσκευές και να κατανοήσουν πως λειτουργούν βάσει εντολών από τον άνθρωπο. Τέσσερις βασικοί παράγοντες επιτυχίας για τη μάθηση έχουν εντοπιστεί για την ενίσχυση των δεξιοτήτων των παιδιών, συγκεκριμένα η προσοχή, η ενεργή συμμετοχή, η ανατροφοδότηση και η εμπέδωση (Κρασανάκης, 2003). Σύμφωνα με τον Vygotsky και τον Piaget τα παιδιά «οικοδομούν» τη γνώση με ενεργητικό τρόπο, η ανάπτυξη των παιδιών αποτελεί μια σειρά ποιοτικών αλλαγών και το παιχνίδι είναι ένα μέσο που συμβάλει σε αυτή την διαδικασία (Κρασανάκης, 2003). Στο κέντρο του προβληματισμού της διδακτικής των μαθηματικών είναι το θέμα της γνώσης, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο η μαθηματική γνώση προσφέρεται στο παιδί καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αποκτάται και εκδηλώνεται (Nunes et al., 1993). Ο κύριος στόχος της διδασκαλίας των μαθηματικών θα πρέπει να είναι να καταστήσει το παιδί ικανό να χρησιμοποιεί δημιουργικά τις μαθηματικές του γνώσεις τόσο στο πλαίσιο του σχολείου όσο και στο πλαίσιο των απαιτήσεων της καθημερινής ζωής. Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε για να εντοπιστούν οι τάσεις στην αξιοποίηση των ψηφιακών παιχνιδιών για την ανάπτυξη των μαθηματικών ικανοτήτων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Η διάρκεια της έρευνας ήταν 2 εξάμηνα και συγκεκριμένα από τον Οκτώβριο 2021 έως και τον Μάιο 2022. Όσον αφορά τη σημασία της έρευνας, αρχικά να αναφερθεί πως τα μαθηματικά αποτελούν ένα δύσκολο μάθημα, ιδιαίτερα για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας. Όμως, τα ψηφιακά παιχνίδια προσφέρουν πολλά οφέλη στους μαθητές και τους βοηθούν στο να κατανοήσουν καλύτερα τους μαθηματικούς όρους (Moyer-Packenham et al., 2019 ; Llorente et al., 2015 ; Pila et al., 2020). Για αυτό και κρίθηκε σημαντικό να γίνει μια προσπάθεια συγκέντρωσης των άρθρων τα οποία αναφέρουν έρευνες που έχουν γίνει για την αξιοποίηση των ψηφιακών μαθηματικών παιχνιδιών στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Να σημειωθεί ότι κατά καιρούς έχουν πραγματοποιηθεί διάφορες παρόμοιες έρευνες (Verbruggen et al., 2021 ; Tokac et al., 2019 ; Miller et al., 2017), οι οποίες εξετάζουν κυρίως την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών μαθηματικών παιχνιδιών στα παιδιά προσχολικής ηλικίας μέσω βιβλιογραφικών επισκοπήσεων. Οι διαφορές με την παρούσα έρευνα είναι ότι πρώτον, επικεντρώθηκαν και ανέλυσαν κάποια χαρακτηριστικά των παιδιών που σχετίστηκαν με την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών μαθηματικών παιχνιδιών, δεύτερον, αναλύθηκε μόνο ένα μέσο με το οποίο χρησιμοποιήθηκαν τα ψηφιακά μαθηματικά παιχνίδια και τέλος, ερευνήθηκε το περιβάλλον του παιχνιδιού και η αποτελεσματικότητά του στους μαθητές και διατυπώθηκαν προτάσεις για τη δημιουργία καλύτερων περιβαλλόντων. Η παρούσα έρευνα διαφέρει με τις παραπάνω καθώς έχει ως σκοπό τη μελέτη και τη συγκέντρωση των μεθοδολογικών προσεγγίσεων που προτιμήθηκαν (ποσοτική έρευνα, ποιοτική ή/και συνδυασμός των δύο) και την καταγραφή των ψηφιακών μέσων που χρησιμοποιήθηκαν για τα παιχνίδια (υπολογιστής, tablet, smartphone). Επιπλέον, η ανασκόπηση αυτή συνοψίζει την έρευνα των άρθρων που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς με βάση του όρους αναζήτησης που χρησιμοποιήθηκαν και τις βάσεις δεδομένων και στοχεύει στο να παράσχει κάποια οργάνωση και δομή όσον αφορά το σύνολο των ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά με τα ψηφιακά μαθηματικά παιχνίδια και την επίδρασή τους στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τα ερευνητικά ερωτήματα που παρουσιάζονται παρακάτω έχουν ως σκοπό τον εμπλουτισμό της ήδη υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με την αξιοποίηση των μαθηματικών ψηφιακών παιχνιδιών στα παιδιά προσχολικής ηλικίας, ενώ το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα συγκεκριμένα, θα συμβάλλει και στο να εντοπιστεί το πιο δημοφιλές ψηφιακό μέσο που χρησιμοποιείται και αν παίζει κάποιο ρόλο στο μαθησιακό αποτέλεσμα, όπως επίσης και ποια μεθοδολογική προσέγγιση προτίμησαν περισσότερο οι ερευνητές, ώστε να εξεταστεί αν είχε εν τέλει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ακόμα να σημειωθεί ότι με την παρούσα έρευνα, εκτός από τον εμπλουτισμό της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, τα αποτελέσματα μπορούν να βοηθήσουν και άλλους ερευνητές που επιθυμούν να διερευνήσουν την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών παιχνιδιών για μαθηματικά στα παιδιά προσχολικής ηλικίας (μαθησιακά αποτελέσματα), ενώ αποτελεί ένα αποθετήριο εμπειρικών στοιχείων όχι μόνο για τους ερευνητές αλλά και για τους εκπαιδευτικούς. Έτσι τα ερευνητικά ερωτήματα έχουν ως εξής: • Ποια είναι τα ευρήματα των ερευνών σε σχέση με τα μαθησιακά αποτελέσματα των ψηφιακών παιχνιδιών και ειδικότερα σε μαθηματικές δεξιότητες, σε παιδιά προσχολικής ηλικίας; • Ποιες είναι οι μεθοδολογικές προσεγγίσεις των ερευνών; Ποια εργαλεία και μέσα χρησιμοποιήθηκαν; Λέξεις κλειδιά: ψηφιακός γραμματισμός, ψηφιακά μέσα, παιχνιδοποίηση, εκπαίδευση, εκπαιδευτική τεχνολογία, τεχνολογία πληροφορίας και επικοινωνιών, ΤΠΕ, υπολογιστική σκέψη, ψηφιακά παιχνίδια, μαθηματικά
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Εμμανουηλίδου Μαρία
- Emmanouilidou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3242471