Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση συσχέτισης προτύπου ύπνου και γνωστικών λειτουργιών στη Μελέτη Υγείας Ηπείρου

Abstract

dc:description

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο ύπνος αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού, καθώς επηρεάζει τη σωματική και ψυχολογική δραστηριότητα του ατόμου. Οι διεργασίες που επιτελούνται κατά τη διάρκεια αυτού είναι ζωτικής σημασίας, διότι συμβάλλουν στη διατήρηση της μνήμης, της διάθεσης και της γνωστικής λειτουργικότητας, και βελτιώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και ενδοκρινικού συστήματος. Οι διαταραχές στην ποιότητα και στη ποσότητα του ύπνου έχουν ως επακόλουθο την έκπτωση των παραπάνω δραστηριοτήτων και επιβαρύνουν άμεσα τη γνωστική λειτουργικότητα και τη μνήμη του ατόμου. Επομένως, η αξιολόγηση της ποιότητας του ύπνου με τα εργαλεία και τις κλίμακες που διατίθενται μέχρι σήμερα, αποτελεί αντικείμενο μελέτης παγκοσμίως για τη δημόσια υγεία. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει αν η ποιότητα του ύπνου, που ορίζεται από την κλίμακα αξιολόγησης Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) συσχετίζεται με τις γνωστικές λειτουργίες σε ελληνικό πληθυσμό μέσης ηλικίας. Περαιτέρω δευτερεύοντα αντικείμενα μελέτης αποτελούν η επίδραση συγκεκριμένων κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών στη σχέση αυτή και ο ρόλος του φύλου και της ηλικίας των συμμετεχόντων. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η Μελέτη Υγείας Ηπείρου (MYH) αφορά μία πληθυσμιακή προοπτική μελέτη κοόρτης που συμμετέχουν μόνιμοι κάτοικοι, και των δύο φύλων, της περιοχής της Ηπείρου στην Ελλάδα, ηλικίας 21-77 ετών. Η εν λόγω μελέτη ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2019 και βρίσκεται σε εξέλιξη. Δυο εκπαιδευμένοι ερευνητές συνέλλεξαν πληροφορίες που αφορούσαν κοινωνικοδημογραφικά και χαρακτηριστικά τρόπου ζωής, με τη βοήθεια συνεντεύξεων και τη χρήση κατάλληλων ερωτηματολογίων, και πραγματοποίησαν ανθρωπομετρικές και κλινικές μετρήσεις. Η ποσότητα και η ποιότητα του ύπνου αξιολογήθηκε βάση των ερωτηματολογίων της κλίμακας Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), ενώ οι γνωστικές λειτουργίες αξιολογήθηκαν με τρεις νευροψυχολογικές δοκιμασίες, της Δοκιμασίας Οπτικο-νοητικής Ιχνηλάτισης Μέρος Α και Μέρος Β, της Λογικής Μνήμης άμεσης και καθυστερημένης ανάκλησης, και της Λεκτικής Ευχέρειας σημασιολογικής και φωνολογικής υποδοκιμασίας. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση μοντέλων πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης προσαρμοσμένα για την ηλικία, το φύλο, την εκπαίδευση, το δείκτη μάζας σώματος και την κατανάλωση αλκοόλ και ακολούθησε ανάλυση ευαισθησίας, εξαιρώντας τους συμμετέχοντες που δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Τέλος, ακολούθησε ανάλυση αλληλεπίδρασης της ποιότητας ύπνου με την ηλικία και το φύλο των συμμετεχόντων στα πλήρη προσαρμοσμένα μοντέλα. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συνολικά 1743 συμμετέχοντες είχαν ολοκληρωμένες πληροφορίες για τη μελέτη. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν περίπου τα 47 έτη και το 59.2% του δείγματος ήταν γυναίκες. Τα ποσοστά καλής και κακής ποιότητας ύπνου με βάση την κλίμακα PSQI ήταν 56.63% και 43.37% αντίστοιχα. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των συνεχών βαθμολογιών του δείκτη PSQI και των γνωστικών δοκιμασιών της Οπτικο-νοητικής Ιχνηλάτισης Μέρος Α (beta=0.319,p-Value=0.007) και Μέρος Β (beta=0.405, p-Value=0.027) στο πλήρες προσαρμοσμένο μοντέλο και ένδειξη συσχέτισης μεταξύ των συνεχών βαθμολογιών του δείκτη PSQI και των γνωστικών τεστ σημασιολογικής λεκτικής ευχέρειας (beta= -0.111, p-Value=0.092) και φωνολογικής λεκτικής ευχέρειας (beta= -0.069, p-Value=0.092). Επίσης, η μελέτη δεν έδειξε στατιστικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις της βαθμολογίας PSQI με το φύλο και την ηλικία σε σχέση με τις δοκιμασίες των γνωστικών λειτουργιών. Τέλος, η ανάλυση ευαισθησίας δεν άλλαξε ιδιαίτερα τα αποτελέσματα των μοντέλων πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην παρούσα μελέτη δεν παρατηρήθηκαν συσχετίσεις τις ποιότητας ύπνου με βάση την κλίμακα αξιολόγησης PSQI με όλους τους τομείς των γνωστικών λειτουργιών, παρά μόνο με τις μεθόδους αξιολόγησης της προσοχής και εκτελεστικής ικανότητας. Συγκεκριμένα, φάνηκε πως οι συμμετέχοντες που παρουσίαζαν καλύτερη ποιότητα ύπνου είχαν και καλύτερες επιδόσεις στη δοκιμασία Οπτικο-νοητικής Ιχνηλάτισης (Μέρος Α και Β) και το αντίστροφο. Οι έρευνες που θα διεξαχθούν μελλοντικά θα πρέπει να εστιάσουν περισσότερο σε νεαρής και μέσης ηλικίας άτομα με σκοπό την αποσαφήνιση και τη διεύρυνση γνώσης της σχέσης μεταξύ της ποιότητας ύπνου και της γνωστικής ικανότητας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ψυχογυιού Μαρία
  • Psychogyiou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3245070

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ψυχογυιού Μαρία; Psychogyiou Maria. Διερεύνηση συσχέτισης προτύπου ύπνου και γνωστικών λειτουργιών στη Μελέτη Υγείας Ηπείρου. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3245070