Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ιολογικός έλεγχος των αιμοδοτών σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο

Abstract

dc:description

Η σπουδαιότητα του αίματος και η επικινδυνότητα της αιμορραγίας ήταν γνωστή στον άνθρωπο από τα προϊστορικά χρόνια, ενώ διάφορες σωματικές και ψυχικές ασθένειες αποδίδονταν σε αυτό το οποίο αποτελούσε συστατικό της θεωρίας των τεσσάρων χυμών του Ιπποκράτη. Ιστορικά η πρώτη μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο με ορθολογικό σκεπτικό πραγματοποιήθηκε το 1818 και έκτοτε ξεκίνησε η εντατική μελέτη για τα χαρακτηριστικά του αίματος και την διαδικασία της μετάγγισης. Οι παγκόσμιοι πόλεμοι που ακολούθησαν είχαν ως αποτέλεσμα την διενέργεια σημαντικού αριθμού μεταγγίσεων οδηγώντας στις πρώτες τράπεζες αίματος και τις οργανωμένες προσπάθειες αποθήκευσης και κατανομής αίματος. Ταυτόχρονα ήταν ήδη γνωστές οι ανεπιθύμητες αλληλεπιδράσεις κατά την μετάγγιση καθώς και ο φόβος για μόλυνση αιματογενώς με σύφιλη που ήταν ευρέως διαδεδομένη στην Ευρώπη κάτι το οποίο οδήγησε στις πρώτες προσπάθειες για τον έλεγχο του αίματος για μολυσματικούς παράγοντες. Πρωτοστάτης σε αυτή την προσπάθεια στάθηκε ο ΠΟΥ με τις οδηγίες του προς όλες τις χώρες για τα απαραίτητα πρωτόκολλα που πρέπει να τηρούνται για την ασφάλεια του αίματος. Μπορεί η επιδημία της σύφιλης σε σημαντικό βαθμό να ξεπεράστηκε, ωστόσο αναδύθηκαν σημαντικά παθογόνα από μια άλλη κατηγορία μολυσματικών παραγόντων, τους ιούς. Έτσι, από ιολογικής σκοπιάς ο ΠΟΥ εξέδωσε οδηγίες οι οποίες περιλαμβάνουν καθολική σύσταση για έλεγχο του προς μετάγγιση αίματος για HIV, HBV και HCV. Παράλληλα για ορισμένους άλλους μολυσματικούς παράγοντες (HTLV1/2, WNV, CMV) πρότεινε τον έλεγχο με βάση τα υπάρχοντα επιδημιολογικά κριτήρια (πραγματοποίηση ελέγχου σε χώρες που εμφανίζουν υψηλή επίπτωση). Η Ελλάδα και ορισμένες ακόμα ευρωπαϊκές χώρες πραγματοποιούν έλεγχο για τον HTLV1/2 (και τον WNV σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους) ενώ ο CMV ελέγχεται σε λιγότερες χώρες (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία). Ταυτόχρονα, υπάρχει πληθώρα διαθέσιμων αναλύσεων για την ανίχνευση των παθογόνων και η επιλογή κάθε μιας βασίζεται στα ειδικά χαρακτηριστικά της (ευαισθησία, ειδικότητα, αξιοπιστία) ενώ σημαντική είναι η συνεισφορά των μοριακών αναλύσεων που ανιχνεύουν με μικρότερο «παράθυρο» τους μολυσματικούς παράγοντες. Ωστόσο ανά την υφήλιο οι διαφορές των κρατών (υλικοτεχνικοί πόροι, επιστημονικό προσωπικό κ.α.) δημιουργούν διαφορές ως προς την ασφάλεια των μεταγγίσεων. Ωστόσο η μείωση ορισμένων πληθυσμών που χρειάζονται μετάγγιση (διαθεσιμότητα ανασυνδυασμένων παραγόντων πήξης, προγεννητικός έλεγχος για β-θαλασσαιμία) και η εξέλιξη της τεχνογνωσίας στο χώρο της βιολογίας έχει ελαττώσει σε τεράστιο βαθμό και θα συνεχίσει να ελαττώνει τον κίνδυνο μόλυνσης των μεταγγιζόμενων ασθενών, καθιστώντας την μετάγγιση σημαντικά ασφαλέστερη από ότι στο παρελθόν. Θα πρέπει ωστόσο όλοι οι επιδημιολογικοί φορείς να είναι σε ετοιμότητα για τυχόν εμφάνιση νέων παθογόνων αλλά και αλλαγών στην επίπτωση των ήδη υπαρχόντων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ασφάλεια των μεταγγίσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπαστάς Ιωάννης-Γιαννούλης
  • Bastas Ioannis-Giannoulis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3246279

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπαστάς Ιωάννης-Γιαννούλης; Bastas Ioannis-Giannoulis. Ιολογικός έλεγχος των αιμοδοτών σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3246279