Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Τα είδη μουσικής που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια Γενική Εκπαίδευση. Στάσεις, εμπειρίες και επιρροές των έμπειρων αναπληρωτών εκπαιδευτικών μουσικής.

Abstract

dc:description

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ειδών της μουσικής που χρησιμοποιούν οι έμπειροι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μουσικής στην Πρωτοβάθμια Γενική Εκπαίδευση, ο συσχετισμός των επιλογών αυτών με τα εκάστοτε πλαίσια (σχολική μονάδα, τόπος), η ανίχνευση των παραγόντων διαμόρφωσης των μουσικών προτιμήσεων των εκπαιδευτικών (ως μέρος των ταυτοτήτων τους) και η πιθανή σχέση αυτών με τις μουσικές τους επιλογές στη διδασκαλία. Λόγω της απουσίας βιβλιογραφίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα, κρίνεται πως η έρευνα αυτή μπορεί να φανεί ιδιαιτέρως χρήσιμη σε όλους τους μελλοντικούς αλλά και εν ενεργεία εκπαιδευτικούς μουσικής προκειμένου να αντιληφθούν τους πολλαπλούς ρόλους που αναλαμβάνουν και οι οποίοι συνοδεύουν τη διδασκαλία μουσικής. Παράλληλα, η παρούσα έρευνα θα τους βοηθήσει στην κατανόηση της δημιουργίας και εξέλιξης των ταυτοτήτων και μουσικών τους προτιμήσεων. Τέλος, η έρευνα αυτή στοχεύει στη διαμόρφωση της προσωπικής τους φιλοσοφίας στην εκπαίδευση καθώς και στον κριτικό στοχασμό ως προς τις αξίες και πρακτικές τους στην τάξη. Για τις ανάγκες της εργασίας διενεργήθηκε ποιοτική έρευνα και η συλλογή των δεδομένων έγινε με εις βάθος συνεντεύξεις/ιστορίες ζωής και αφηγηματικές συνεντεύξεις (ποτάμια σημαντικών εμπειριών), το Μάρτιο του 2022. Από τις αφηγηματικές συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν, επιλέχθηκαν τρεις και αντιμετωπίστηκαν ως σύντομες μελέτες περίπτωσης. Το δείγμα αποτέλεσαν πέντε έμπειροι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μουσικής της Πρωτοβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης (ΠΕ 79.01, με τουλάχιστον 10 χρόνια προϋπηρεσίας σε διαφορετικές σχολικές μονάδες είτε της ίδιας πόλης είτε άλλων πόλεων της Ελλάδας). Τα δεδομένα αναλύθηκαν σύμφωνα με τις αρχές της θεματικής ανάλυσης. Από τα αποτελέσματα που προέκυψαν, διαπιστώθηκε αρχικά ότι οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν μεγάλη ποικιλία μουσικών ειδών στη διδασκαλία τους, με συχνότερα την κλασική, την παραδοσιακή, την έντεχνη ελληνική και τη λαϊκή. Ακολουθούν η ποπ και η world, σε αντίθεση με την τραπ, η οποία θεωρείται ακατάλληλη προς διδασκαλία. Σημαντικά κριτήρια επιλογής ειδών μουσικής αποτέλεσαν: η μελωδία, ο στίχος, η ανάγκη για διεύρυνση των μουσικών οριζόντων, οι διαφορετικές ηλικίες και οι ανάγκες των μαθητών, τα επίσημα προγράμματα σπουδών, η εκάστοτε διδακτική ενότητα και η εξοικείωση των εκπαιδευτικών με διαφορετικά είδη μουσικής. Εξίσου σημαντικός όμως παράγοντας επιλογής μουσικής αποτέλεσαν και οι μουσικές προτιμήσεις των εκπαιδευτικών. Όλοι οι συμμετέχοντες παραδέχθηκαν τη χρήση των δικών τους μουσικών προτιμήσεων στην τάξη και ότι σε πολύ μεγάλο ποσοστό οι μουσικές τους επιλογές γίνονται αποδεκτές από τους μαθητές τους. Όσον αφορά στο ρόλο της περιρρέουσας κουλτούρας στη διδασκαλία, οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν διαφορές στην επιλογή μουσικής ανάλογα τόσο με την περιοχή/πόλη όσο και με τη σχολική μονάδα. Μίλησαν για έντονη παρουσία της τοπικής μουσικής κουλτούρας στις επαρχίες, σε αντίθεση με τα αστικά κέντρα. Οι περισσότεροι θεωρούν αναγκαία την προσαρμογή της διδασκαλίας τους στις εκάστοτε συνθήκες ενώ φαίνεται να μην κάμπτονται από τις αντιδράσεις των μαθητών σε διαφορετικά ακούσματα. Τέλος, όσον αφορά στη διαμόρφωση των πολλαπλών ταυτοτήτων και μουσικών τους προτιμήσεων, σημαντικές επιρροές και στις τρεις μελέτες περίπτωσης αναδείχθηκαν: η οικογένεια και οι πλούσιες μουσικές εμπειρίες που τους προσέφερε, η μουσική τους εκπαίδευση, οι εμπειρίες ζωντανής μουσικής, τα χόμπι και τα ταξίδια τους. Η μεγάλη ποικιλία μουσικών εμπειριών στην πορεία της ζωής τους, σε συνδυασμό με τα είδη που χρησιμοποιούν στην τάξη, έδειξαν ότι οι μουσικές τους προτιμήσεις επηρεάζουν τελικά την επιλογή μουσικής στη διδασκαλία. Οι μεταβαλλόμενες συνθήκες και ανάγκες της παιδείας σε συνδυασμό με τη διαρκή εξέλιξη των μουσικών στυλ, καθιστούν τις μελέτες χρήσης μουσικών ειδών και προτιμήσεων στη διδασκαλία καθώς και την επιρροή της περιρρέουσας κουλτούρας του τόπου, ένα μόνιμα επίκαιρο ζήτημα. Έρευνες προς αυτή την κατεύθυνση μπορούν να ενημερώνουν τους επιστήμονες του κλάδου για την εκπαιδευτική πραγματικότητα και να ενισχύουν τις αποφάσεις των εκπαιδευτικών, ώστε οι τελευταίοι να οδηγούνται σε υψηλότερα επίπεδα επάρκειας και αποτελεσματικότητας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κρέτση Ειρήνη
  • Kretsi Eirini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3252852

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κρέτση Ειρήνη; Kretsi Eirini. Τα είδη μουσικής που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια Γενική Εκπαίδευση. Στάσεις, εμπειρίες και επιρροές των έμπειρων αναπληρωτών εκπαιδευτικών μουσικής.. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3252852