Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η καλλιμάχεια "επιφοίτηση" του Αχελώου: ελληνιστική ποίηση και αυγούστεια ποιητική στις "Μεταμορφώσεις" του Οβιδίου

Abstract

dc:description

Περίληψη Η ελληνιστική ή αλεξανδρινή ποίηση με ηγετική φυσιογνωμία τον Καλλίμαχο πάντρεψε την ποιητική δημιουργία με τη φιλολογία και έδωσε καινοφανή αισθητική στον ποιητικό λόγο. Η λεπτότητα της καλλιμάχειας ποίησης και ο μόχθος του δημιουργού να παράγει έργο αληθινό λεπτούργημα σφράγισε την ποιητική παραγωγή τόσων των Ρωμαίων Νεοτέρων όσο και των ποιητών της αυγούστειας περιόδου. Ο ποιητής, ωστόσο, που καλλιέργησε δημιουργικά την πλέον αδιαμφισβήτητη ποιητική σχέση με τον Καλλίμαχο ήταν ο Οβίδιος. Tα καλλιμάχεια χαρακτηριστικά απαντώνται στο σύνολο της ποιητικής του παραγωγής και ιδιαίτερα στις "Μεταμορφώσεις". Στην παρούσα εργασία εξετάζονται κάποια επεισόδια του έπους του Οβιδίου τα οποία συνδιαλέγονται ευθέως με τον Καλλίμαχο παραπέμποντας σε αυτούσια ή ελαφρώς παραλλαγμένα ποιήματά του. Ένα από τα καλλιμάχεια ποιήματα με τα οποία οι "Μεταμορφώσεις" διαλέγονται ευθέως είναι η "Εκάλη", την οποία ο Οβίδιος χρησιμοποιεί ως βασικό του διακείμενο για περισσότερες από μία αφηγηματικές ενότητες. Η πιο γνωστή, η οποία αξιοποιεί το μοτίβο της ταπεινής φιλοξενίας της "Εκάλης", είναι η ιστορία του Φιλήμονα και της Βαυκίδας, η οποία εγκιβωτίζεται στη φιλόξενη σπηλιά του Αχελώου, αποτελώντας αυτοπροβολή του ίδιου του αφηγητή Αχελώου. Η ιστορία του Ερυσίχθονα και της κόρης του Μ(ν)ήστρας έχει ως βασικό διακείμενο τον καλλιμάχειο "Ύμνο στη Δήμητρα", τον οποίο ο Οβίδιος εμπλουτίζει με ησιόδεια στοιχεία όσον αφορά τη Μ(ν)ήστρα. Η αφήγηση του Αχελώου για τη σύγκρουσή του με τον Ηρακλή, ως υποψήφιοι μνηστήρες και οι δύο της Δηιάνειρας, διαλέγεται με τον καλλιμάχειο "Ύμνο στον Απόλλωνα". Η τοποθέτησή των επεισοδίων αυτών στο κέντρο των Μεταμορφώσεων δεν συνιστά σε καμία περίπτωση τυχαία επιλογή του Οβιδίου. Ο ποιητής απευθυνόμενος στους αναγνώστες του τους υπενθυμίζει τις ποιητολογικές του αρχές και υπογραμμίζει την υπεροχή της οβιδιανής ποιητικής η οποία εμφορείται από τις αρχές της καλλιμάχειας, ως αποτέλεσμα λεπτής επεξεργασίας και ποιητικού μόχθου, Η ανωτερότητα της ποιητικής τέχνης του Οβιδίου είναι άλλωστε αυτή, η οποία θα οδηγήσει και στην τελευταία μεταμόρφωση του έπους του, την αποθέωση του ίδιου του δημιουργού των Μεταμορφώσεων μέσω της αθανασίας του έργου του.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πιζάνια Γεωργία
  • PIZANIA GEORGIA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3255311

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πιζάνια Γεωργία; PIZANIA GEORGIA. Η καλλιμάχεια "επιφοίτηση" του Αχελώου: ελληνιστική ποίηση και αυγούστεια ποιητική στις "Μεταμορφώσεις" του Οβιδίου. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3255311