Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Στήριξη οικογενειών ενηλίκων ασθενών με καρκίνο στη διάρκεια χημειοθεραπείας

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Οι ογκολογικοί ασθενείς και φροντιστές τους έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με προβλήματα, πολλά εκ των οποίων προκύπτουν και εντείνονται στο διάστημα που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία. Τα μέλη της οικογένειας γνωστοί ως οι «άτυποι φροντιστές», παλεύουν με νέες προκλήσεις, αναλαμβάνουν εντατικούς ρόλους φροντίδας και καθίστανται ευάλωτοι σωματικά, ψυχικά και κοινωνικά. Για την ψυχική ενδυνάμωση των φροντιστών και την εκπαίδευσή τους, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του ασθενούς κρίνεται απαραίτητη η στήριξή τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση των αναγκών και τρόπων στήριξης των οικογενειακών φροντιστών ασθενών με καρκίνο, καθώς και του ρόλου που αναλαμβάνουν κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας στις βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus τον Νοέμβριο 2021. Οι λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: chemotherapy; cancer; patients; caregiver support; family members; support care needs και οι συνδυασμοί τους. Επιλέχθηκαν με βάση τα κριτήρια PRISMA: πρωτογενείς μελέτες στην αγγλική και ελληνική γλώσσα δημοσιευμένες από το 2010 έως σήμερα, που πραγματοποιήθηκαν σε ενήλικο πληθυσμό φροντιστών και περιέγραφαν τις υποστηρικτικές ανάγκες των φροντιστών ασθενών που ελάμβαναν χημειοθεραπεία ή άλλους τύπους θεραπείας σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία. Απορρίφθηκαν μελέτες που αναφέρθηκαν σε φροντιστές μόνο ανήλικων ασθενών ή ασθενών με άλλα χρόνια νοσήματα και μελέτες που δεν αναφέρονταν στην περίοδο της χορήγησης χημειοθεραπείας. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση προέκυψαν συνολικά 2.035 καταγραφές. Χρησιμοποιήθηκαν 14 πρωτογενείς μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια της ανασκόπησης. Οι μελέτες ταξινομήθηκαν σε τέσσερεις κατηγορίες βάσει των ερευνητικών τους στόχων. Συγκεκριμένα στους τρόπους υποστήριξης των φροντιστών (5 μελέτες), στη διερεύνηση των εμπειριών τους (5 μελέτες) και των αναγκών και των ρόλων (2 μελέτες) καθώς και του φόρτου φροντίδας τους (2 μελέτες) στη διάρκεια της χημειοθεραπεία των ασθενών. Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει 7 ποσοτικές, 5 ποιοτικές, 1 διαχρονική και 1 μελέτη με μεικτή μεθοδολογία. Όλες οι μελέτες χρησιμοποίησαν μεικτά δείγματα φροντιστών, όσον αφορά τη σχέση τους με τον ασθενή. Τον ρόλο του φροντιστή ανέλαβαν κυρίως οι σύζυγοι/σύντροφοι, οι γονείς, τα παιδιά και οι λοιποί συγγενείς. Όσον αφορά τον τύπο καρκίνου δεν υπήρχε ομοιογένεια στα δείγματα, αλλά στην πλειοψηφία τους ήταν μεικτά δείγματα (9 μελέτες). Οι ασθενείς έπασχαν κυρίως από καρκίνο του παχέος εντέρου, μαστού και πνεύμονα. Στις 11 μελέτες οι ασθενείς τους χορηγήθηκε μόνο χημειοθεραπεία, ενώ σε 3 μελέτες έλαβαν χημειοθεραπεία σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία. Οι 5 μελέτες εφαρμογής παρεμβάσεων ψυχολογικής/ εκπαιδευτικής υποστήριξης των φροντιστών ήταν αποτελεσματικές και αξιολογήθηκαν θετικά από τους φροντιστές, καθώς ενίσχυσαν την αυτοπεποίθηση, την αυτοαποτελεσματικότητά τους στη φροντίδα και βελτίωσαν την ψυχολογική δυσφορία και τον ύπνο τους. Στις μελέτες διερεύνησης της εμπειρίας των φροντιστών βρέθηκε ότι εκείνοι αναλαμβάνουν νέους ρόλους που τους οδηγούν στη σωματική και ψυχολογική καταπόνηση και στον κοινωνικό τους περιορισμό, με κυριότερα συμπτώματα το έντονο άγχος, την κόπωση και την κατάθλιψη. Οι φροντιστές ανέφεραν ότι χρήζουν ενημέρωσης και εκπαίδευσης για τη διαχείριση της φροντίδας των ασθενών. Επιπλέον η επικοινωνία και υποστήριξη από το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, τα μέλη της οικογένειας, τον κοινωνικό περίγυρο και συμβούλους, αναγνωρίστηκαν ως σημαντικές παράμετροι. Σημαντική ήταν η επίδραση της θρησκευτικότητας (2 μελέτες) και της ανακουφιστικής χημειοθεραπείας (2 μελέτες) στην ανακούφιση των φροντιστών. Συμπεράσματα: Οι ερευνητικοί περιορισμοί της ανασκόπησης αλλά και η μεγάλη μεθοδολογική ανομοιογένεια των ανασκοπηθέντων μελετών δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα που μπορούν να γενικευθούν στον πληθυσμό των φροντιστών ασθενών υπό χημειοθεραπεία. Εντούτοις αξίζει να τονιστεί ότι η εφαρμογή των παρεμβατικών τρόπων στήριξης επέδρασε θετικά στην ποιότητα ζωής και στην αυτοαποτελεσματικότητα των φροντιστών. Στο μέλλον θα ήταν σημαντικό, να σχεδιαστούν μελέτες που λαμβάνοντας υπόψιν την εμπειρία, το φόρτο φροντίδας αλλά και τις ανάγκες των φροντιστών, να δημιουργήσουν και να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων στήριξης αυτών των φροντιστών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κρίκου Βασιλική
  • Krikou Vasiliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3256659

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κρίκου Βασιλική; Krikou Vasiliki. Στήριξη οικογενειών ενηλίκων ασθενών με καρκίνο στη διάρκεια χημειοθεραπείας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256659