National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη των απόψεων φιλολόγων για τη δημιουργικότητα στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο
Abstract
dc:descriptionΗ δημιουργικότητα είναι αναγκαία στη σύγχρονη κοινωνία και επηρεάζει δυναμικά κάθε έκφανση και τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας, περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Αυτό οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στην πληθώρα και στην πολυπλοκότητα των αλλαγών και των απαιτήσεων που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση, η δημιουργικότητα κρίνεται απαραίτητη για την προετοιμασία των μαθητών, προκειμένου να συμμετέχουν ενεργά στο κοινωνικό, οικονομικό, εκπαιδευτικό και πολιτισμικό περιβάλλον που αναμένεται να συναντήσουν. Παρότι η δημιουργικότητα είναι μια σύνθετη και πολυδιάστατη έννοια, οι σύγχρονες προσεγγίσεις για τον ρόλο της στην εκπαίδευση είναι συμπεριληπτικές και εκπαιδευτικά ανοικτές, με την έννοια ότι μπορεί και πρέπει να καλλιεργηθεί από όλους τους μαθητές. Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνονται σημαντικές παρεμβάσεις στα Προγράμματα Σπουδών, σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο αλλά και στη χώρα μας, οι οποίες προωθούν τη δημιουργικότητα των μαθητών ως βασική δεξιότητα του 21ου αιώνα και την εφαρμογή δημιουργικών διδακτικών προσεγγίσεων στις σχολικές τάξεις. Τα γλωσσικά μαθήματα, ειδικότερα, προσφέρονται για την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης και της δημιουργικότητας των μαθητών. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη των απόψεων φιλολόγων γυμνασίου αναφορικά με τη δημιουργικότητα στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων. Στην έρευνα συμμετείχαν 215 φιλόλογοι που δίδασκαν σε γυμνάσια της χώρας κατά το σχολικό έτος 2021-22. Η συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων έγινε μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου. Οι απόψεις των φιλολόγων μελετώνται ως προς τις εξής διαστάσεις της δημιουργικότητας: α) κοινωνική αξία, β) δυναμικό δημιουργικότητας των μαθητών, γ) ενθάρρυνση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, δ) αυτο-αποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών και ε) το εκπαιδευτικό πλαίσιο των φιλολογικών μαθημάτων. Παράλληλα, μέσω ερωτήσεων ανοιχτού τύπου διερευνήθηκαν οι απόψεις των εκπαιδευτικών για τις δημιουργικές πρακτικές που χρησιμοποιούν και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κατά την προσπάθεια ενίσχυσης της δημιουργικότητας των μαθητών τους. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες φιλόλογοι τοποθετούνται ιδιαίτερα θετικά όσον αφορά την κοινωνική αξία της δημιουργικότητας και το δημιουργικό δυναμικό των μαθητών. Παρότι θεωρούν ότι το σχολικό περιβάλλον ενθαρρύνει σε μέτριο βαθμό τη δημιουργικότητα, εμφανίζουν υψηλό βαθμό αυτο-αποτελεσματικότητας για την ένταξη της δημιουργικότητας στη διδασκαλία τους και την ανάπτυξη της δημιουργικής ικανότητας των μαθητών τους. Η πλειονότητα των εκπαιδευτικών του δείγματος αξιολογεί θετικά το εκπαιδευτικό πλαίσιο των φιλολογικών μαθημάτων ως προς την προώθηση της δημιουργικότητας των μαθητών. Οι συνήθεις δημιουργικές πρακτικές, τις οποίες ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί του δείγματος, είναι η δημιουργική γραφή, οι δραστηριότητες δραματοποίησης και οι διαθεματικές-ερευνητικές εργασίες. Από την άλλη μεριά, θεωρούν ότι το Πρόγραμμα Σπουδών συμβάλλει σε μικρό βαθμό στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας των μαθητών, ενώ ο μεγάλος όγκος της διδακτέας ύλης και ο περιορισμένος διδακτικός χρόνος αποτελούν τα κύρια εμπόδια στην προσπάθεια τους να εντάξουν τη δημιουργικότητα στη διδασκαλία των αντικειμένων τους. Τέλος, οι αλλαγές στο Πρόγραμμα Σπουδών και η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που μπορούν να διευκολύνουν την προώθηση της δημιουργικότητας στα σχολεία και στις διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τζιμογιάννη Μαριάνθη
- Tzimogianni Marianthi
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3256794