Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η Αριστερά και η Μικρασιατική Εκστρατεία. Η στάση του Ριζοσπάστη (Φεβρουάριος-Σεπτέμβριος 1922)

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία ασχολείται με την καταγραφή των τελευταίων οκτώ μηνών της μικρασιατικής εκστρατείας μέσα από τον Ριζοσπάστη του 1922. Εκκινώντας χρονικά από τον Φεβρουάριο του 1922, εξετάζεται η επίδραση που είχαν στη στάση του Ριζοσπάστη, οι αποφάσεις της Α΄ Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΣΕΚΕ (Φεβρουάριος 1922).Έτσι, ερευνάται το πόσο συχνά αναφέρεται η αρθρογραφία του Ριζοσπάστη στη μικρασιατική εκστρατεία, οι μορφές και ο τόνος που έχουν τα κείμενα αυτά, ο όγκος τον οποίο καταλαμβάνουν και το ποια πρόσωπα τα υπογράφουν. Όσον αφορά το περιεχόμενο της εφημερίδας, ερευνάται η στάση της κατά την περίοδο εκείνη και ο βαθμός που αυτή επηρεάζεται από την εξέλιξη της εκστρατείας. Επιπλέον, μελετάται το κατά πόσο οι θέσεις που διατυπώνονται από τον Ριζοσπάστη, ταυτίζονται με την πολιτική γραμμή του ΣΕΚΕ. Ως προς το περιεχόμενο της εργασίας, το εισαγωγικό κεφάλαιο ασχολείται με την εξέλιξη της εκστρατείας μέχρι τον Ιανουάριο του 1922, καθώς και με το ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό της πλαίσιο. Τα τρία βασικά κεφάλαια, χωρίζονται με βάση την χρονική πορεία της εκστρατείας. Έτσι, καθένα από αυτά ασχολείται με ένα τρίμηνο του 1922, τις κεντρικές εξελίξεις που σημειώθηκαν, καθώς και με την καταγραφή τους από τον Ριζοσπάστη. Συγκεκριμένα, η απεικόνιση των εξελίξεων από το επίσημο όργανο του ΣΕΚΕ καθορίστηκαν από τις προγραμματικές θέσεις του Κόμματος. Στην εφημερίδα, αποτυπώνονται οι αποφάσεις της Α΄ Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης όσον αφορά τη στάση του ΣΕΚΕ απέναντι στον πόλεμο και τις εγχώριες κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις. Έτσι, τα αιτήματα που προβάλλονταν από τον Ριζοσπάστη, καθορίζονταν από τις διεκδικήσεις που έθετε το ΣΕΚΕ στο συνδικαλιστικό κίνημα. Τα παραπάνω στοιχεία, διαμόρφωσαν τη στάση της εφημερίδας κατά την εκάστοτε συγκυρία. Η συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο θεωρήθηκε ως αποτέλεσμα της εξάρτησης των ελληνικών κυβερνήσεων από τους Συμμάχους, των συμφερόντων της ελληνικής αστικής τάξης και των ιδιοτελών επιδιώξεων της εκάστοτε κυβέρνησης. Η εκστρατεία συνδεόταν από την εφημερίδα με την εσωτερική κοινωνικοπολιτική κατάσταση, η οποία προβαλλόταν ως συνέπεια του πολέμου. Οι θέσεις αυτές, αποτυπώθηκαν από Ριζοσπάστη σε μια εκλαϊκευμένη μορφή και με έναν καταγγελτικό τόνο, ο οποίος περιοριζόταν από την κρατική λογοκρισία. Έτσι, η εξέλιξη της εκστρατείας και οι ευρύτερες προεκτάσεις της, καταγράφονταν καθημερινά από τα βασικά άρθρα της εφημερίδας. Η στάση του Ριζοσπάστη όσον αφορά τη μικρασιατική εκστρατεία εκφραζόταν με άμεσο τρόπο από την κεντρική του αρθρογραφία και τα στελέχη του ΣΕΚΕ που την υπέγραφαν. Επιπλέον, μέσα από τα ανυπόγραφα σχόλιά του, ο Ριζοσπάστης επιχειρούσε να συμμετάσχει στον δημόσιο διάλογο μέσω της αντιπαράθεσης του με την ελληνική κυβέρνηση και τον προσκείμενο σε αυτή Τύπο. Με τις παραπάνω πρακτικές, η εφημερίδα απεικόνιζε τη βάση των αιτημάτων του ΣΕΚΕ, τα οποία ταύτιζε με μια μονόπλευρη απεικόνιση του λαϊκού αισθήματος. Συγκεκριμένα, οι διεκδικήσεις που προέβαλε ο Ριζοσπάστης, εκκινούσαν από το ζήτημα του τερματισμού του πολέμου. Μετά τη σύλληψη των ηγετικών στελεχών του ΣΕΚΕ κατά τον Ιούλιο του 1922 και την υποχώρηση του ελληνικού στρατού ένα μήνα αργότερα, το αίτημα αυτό συνδέθηκε με ευρύτερες διεκδικήσεις. Εν κατακλείδι, οι προγραμματικές θέσεις του ΣΕΚΕ βρίσκονταν σε συνάρτηση με τη συγκυρία, κάτι το οποίο αποτυπώνεται στη μορφή και το περιεχόμενο του Ριζοσπάστη κατά τους τελευταίους μήνες της μικρασιατικής εκστρατείας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μεζίνης Κωνσταντίνος
  • Mezinis Konstantinos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3260326

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μεζίνης Κωνσταντίνος; Mezinis Konstantinos. Η Αριστερά και η Μικρασιατική Εκστρατεία. Η στάση του Ριζοσπάστη (Φεβρουάριος-Σεπτέμβριος 1922). 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3260326