Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διακειμενικές Προσεγγίσεις στο έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ: Μαίτρ και Μαργαρίτα

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία προσεγγίζει σε θεωρητικό λογοτεχνικό επίπεδο το έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ Μαίτρ και Μαργαρίτα. Εκπονήθηκε στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Λογοτεχνία, Θέατρο και Γλώσσα στην Εκπαίδευση» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με επιβλέπουσα καθηγήτρια την κ. Βασιλική Πάτσιου. Η εργασία ερμηνεύει και αναλύει το έργο Μαίτρ και Μαργαρίτα από συγκεκριμένα θεωρητικά πρίσματα για τη βαθύτερη πρόσληψη των νοηματικών αξόνων που το διέπουν. Η ανάλυση και η αναγωγή σε θεωρητικό πλαίσιο για την καλύτερη κατανόηση του βαθύτερου νοήματος του έργου και των ζητημάτων που πραγματεύεται αποτελεί το σκοπό της συγγραφής της παρούσας μελέτης. Αρχικά, συγκεντρώνονται τα βιογραφικά στοιχεία για τη ζωή και το έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ κι ακολούθως σημειώνεται το πολιτιστικό και ιστορικό πλαίσιο της εποχής που έζησε κατά τη συγγραφική του πορεία. Ακόμη, συνοψίζεται το έργο Μαίτρ και Μαργαρίτα σε μια περιεκτική περίληψη με σκοπό την συνολική απόδοση του περιεχομένου του. Στη συνέχεια, καταγράφονται τα στοιχεία που δομούν το έργο με βάση τη φανταστική λογοτεχνία. Ειδικότερα, επισημαίνεται η αλληλένδετη σχέση της φαντασίας και της πραγματικότητας που περιβάλλει το μυθιστόρημα. Ο αφηγητής παίζει με τον νου των αποδεκτών της αφήγησής του, με το συνονθύλευμα του εξωπραγματικού και πραγματικού κόσμου για να τους εντάξει στον χωροχρόνο και τις καταστάσεις που επιθυμεί. Έπειτα, εντοπίζονται τα μέρη του έργου που επιβεβαιώνουν τη σατιρική και καρναβαλική διάθεση του συγγραφέα. Ο ίδιος μέσω της διάθεσης αυτής κατασκευάζει ένα περιβάλλον που παραπέμπει σε εορταστικές και πειρακτικές εκδηλώσεις του καρναβαλιού, ασκώντας άμεσα κι έμμεσα δριμεία κριτική στο τότε κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Επιπρόσθετα, στο έργο φανερώνεται η σχέση του Χριστού με τον Διάβολο, η πάλη μεταξύ του καλού και του κακού. Το δίπολο αυτό εντοπίζεται και σε κείμενα θρησκευτικού περιεχομένου, τα οποία αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τον συγγραφέα, δημιουργώντας δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ αυτών και του πραγματευόμενου μυθιστορήματος. Τέλος, παρατηρείται η έντονη διακειμενική σχέση ανάμεσα στο μυθιστόρημα Μαίτρ και Μαργαρίτα, στη Θεία Κωμωδία του Δάντη και στον Φάουστ του Γκαίτε. Ο Μπουλγκάκοφ φαίνεται αποδεδειγμένα να συνομιλεί με τους προγενέστερούς του και τα έργα τους, καθώς οι διακειμενικές σχέσεις που εντοπίζονται είναι έντονες τόσο στη θεματική επιλογή όσο και στην περιγραφή χαρακτήρων και γεγονότων, καλλιεργώντας ένα παλίμψηστο που αναδημιουργείται συνεχώς.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βουτσινά Τασούλα
  • Voutsina Tasoula

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3260385

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βουτσινά Τασούλα; Voutsina Tasoula. Διακειμενικές Προσεγγίσεις στο έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ: Μαίτρ και Μαργαρίτα. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3260385