National and Kapodistrian University of Athens
Αξιολόγηση του επιπέδου γνώσεων οδοντιάτρων σχετικά με τον τρόπο που επηρεάζει η αντιοστεολυτική αγωγή την οδοντιατρική θεραπεία των ασθενών τους
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή Η Σχετιζόμενη με Αντιοστεολυτικά φάρμακα (ή φάρμακα γενικότερα) Οστεονέκρωση των Γνάθων (ARONJ ή MRONJ) αποτελεί μία όχι τόσο συχνή νοσολογική οντότητα, που όταν προκύπτει, επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η εν λόγω οστεονέκρωση ορίζεται ως εξής: 1) υπάρχει παρούσα ή προηγηθείσα φαρμακευτική αγωγή του ασθενή με αντιοστεολυτικά ή αντιαγγειογενετικά φάρμακα, 2) υπάρχει εκτεθειμένο οστούν ή οστούν που μπορεί να ανιχνευθεί μέσω εξωστοματικού ή ενδοστοματικού συριγγίου στη γναθοπροσωπική χώρα, που επιμένει για περισσότερο από 8 βδομάδες και 3) υπάρχει απουσία ιατρικού ιστορικού ακτινοθεραπείας των γνάθων ή κάποιας άλλης προφανούς μεταστατικής ασθένειας των γνάθων. Τόσο ο Γενικός Οδοντίατρος όσο και ο εξειδικευμένος, οφείλει να είναι ενημερωμένος τόσο για την σχετιζόμενη με αντιοστεολυτικά φάρμακα οστεονέκρωση των γνάθων όσο και για την σωστή διαχείρηση των ασθενών του που βρίσκονται υπό σχετική αγωγή. Σκοπός: Σκοποί της παρούσας ερευνητικής διπλωματικής εργασίας είναι: να αξιολογηθεί το επίπεδο γνώσεων των Ελλήνων οδοντιάτρων σχετικά με τον τρόπο που επηρεάζει η αντιοστεολυτική αγωγή την οδοντιατρική θεραπεία των ασθενών τους και να διερευνηθεί η πιθανή συσχέτιση του επιπέδου γνώσεων του οδοντιάτρου με την ηλικία, την τυχόν εξειδίκευση του και τον τρόπο και συχνότητα ενημέρωσης του επί του θέματος. Υλικό και Μέθοδος: Η έρευνα βασίστηκε στα ευρήματα ερωτηματολογίου με γενικές ερωτήσεις (ηλικία, επίπεδο σπουδών, τρόπος και συχνότητα ενημέρωσης) και 10 ερωτήσεις γνώσεων σχετικές με την αντιοστεολυτική αγωγή (βασικές και πιο σύνθετες, κλινικά σενάρια), το οποίο διαμοιράστηκε ηλεκτρονικά και συμπληρώθηκε ανώνυμα μέσω της πλατφόρμας Google Forms. Οι σωστές απαντήσεις γνώσεων βασίστηκαν στις τελευταίες οδηγίες της AAOMS (American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons) (Ruggiero και συν. 2014, και 2022) και της ADA (American Dental Association). Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε ομάδες και αξιολογήθηκαν ανάλογα με την ηλικία τους, το επίπεδο σπουδών τους και τον τρόπο ενημέρωσής τους στις επιστημονικές εξελίξεις. Για την αξιολόγηση των γνώσεων ορίστηκαν τρία διαφορετικά επίπεδα αξιολόγησης ανάλογα με τον αριθμό των σωστών απαντήσεων. Από μια έως τέσσερις σωστές απαντήσεις θεωρήθηκε χαμηλό επίπεδο γνώσεων, από πέντε έως επτά θεωρήθηκε μεσαίο και από οκτώ έως δέκα υψηλό επίπεδο γνώσεων. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε με χρήση του Microsoft Office Excel 2019 και του SPSS 24 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA), και το αποτέλεσμα θεωρήθηκε στατιστικά σημαντικό όταν ίσχυε ότι p<0,05. Αποτελέσματα: Στην έρευνα έλαβαν μέρος 326 οδοντίατροι. Πραγματοποιήθηκε ταξινόμηση των συμμετεχόντων σε τρεις ηλικιακές ομάδες (Group 1: ≤25 ετών, Group 2: 26-40 και Group 3: >40 ετών). Το Group 1 περιελάμβανε 109 ερωτηθέντες, μεταξύ των οποίων όλους τους φοιτητές, το Group 2, 97 ενώ το Group 3, 120 ερωτηθέντες. Η επόμενη ταξινόμηση αφορούσε την κατηγοριοποίηση των συμμετεχόντων σε προπτυχιακούς φοιτητές, γενικούς οδοντιάτρους και εξειδικευμένους/μεταπτυχιακούς. Από το σύνολο των συμμετεχόντων, 88 (27%) ήταν προπτυχιακοί φοιτητές, 165 (50,6%) ήταν γενικοί οδοντίατροι ενώ 73 (22,4%) ήταν εξειδικευμένοι σε κάποιο αντικείμενο ή μεταπτυχιακοί φοιτητές. Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε δύο ομάδες ανάλογα με τον τρόπο ενημέρωσής τους στις επιστημονικές εξελίξεις και σε 3 ομάδες αναφορικά με τον αριθμό των σεμιναρίων που παρακολουθούν ανά έτος. Σχετικά με τον τρόπο ενημέρωσης τους ως προς τις εξελίξεις πάνω στο θέμα της έρευνας, 276/326 (84,7%) απάντησαν ότι ενημερώνονται από επίσημους επιστημονικούς φορείς ή μέσα (επιστημονικές ημερίδες, επιστημονικά άρθρα, εξειδικευμένες μηχανές αναζήτησης όπως το PubMed, Scopus κοκ), ενώ 50/326 (15,3%) από απλές μηχανές ιντερνετικής αναζήτησης και social media. Τέλος, 139/326 (42,6%) απάντησαν ότι παρακολουθούν πάνω από 3 ημερίδες, συνέδρια ή σεμινάρια κατά μέσο όρο το χρόνο, 173/326 (53,1%) από 1-3 το χρόνο ενώ 14/326 (4,3%) δεν παρακολουθούν κανένα. Ως προς τις επιδόσεις επί των ερωτήσεων, 1-4 σωστές απαντήσεις απάντησε το 0,6% (2/326), 5-7 σωστές απαντήσεις έδωσε το 28,8% (94/326), ενώ 8-10 σωστές απαντήσεις σημείωσε το 70,6% (230/326). Ξεχωριστή στατιστική ανάλυση έγινε αναφορικά με τις ερωτήσεις 3 και 8 λόγω της αυξημένης σημασίας τους. Στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε αναφορικά με την υπεροχή τόσο των προπτυχιακών φοιτητών όσο και των εξειδικευμένων οδοντιάτρων και μεταπτυχιακών φοιτητών έναντι των γενικών οδοντιάτρων, ενώ μεταξύ των 2 ομάδων που επικράτησαν, δε βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές τόσο αναφορικά με την ιδιότητα όσο και με την ηλικία ως προς τις επιδόσεις των συμμετεχόντων στην ερώτηση 3. Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με την ιδιότητα παρατηρήθηκε υπεροχή των οδοντιάτρων με εξειδίκευση/μεταπτυχιακών φοιτητών έναντι των γενικών οδοντιάτρων ενώ σχετικά με την ηλικία, καλύτερες επιδόσεις είχε με στατιστικά σημαντικό τρόπο το group των 26-40 ετών έναντι του group των >40 ετών. Τέλος, αναφορικά με την ερώτηση 8, βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μόνο αναφορικά με την ιδιότητα ως προς τις επιδόσεις των συμμετεχόντων στην ερώτηση 8. Πιο συγκεκριμένα, οι οδοντίατροι με εξειδίκευση ή μεταπτυχιακοί φοιτητές φάνηκε να υπερέχουν με στατιστικά σημαντικό τρόπο έναντι των προπτυχιακών φοιτητών. Συζήτηση: Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν λίγες μελέτες παρόμοιες με την παρούσα, που αξιολογούν τις γνώσεις των οδοντιάτρων σχετικά με τα αντιοστεολυτικά φάρμακα. Παρά τις μεγάλες αποκλίσεις στο μέγεθος των δειγμάτων και στον τρόπο της στατιστικής ανάλυσης των αποτελεσμάτων, έχει ενδιαφέρον ότι το συμπέρασμα ήταν κοινό για όλες ανεξαιρέτως τις έρευνες και συνοψίζεται στο ότι υπάρχει έλλειμμα γνώσεων και ενημέρωσης σχετικά με το προς εξέταση θέμα. Σχετικά με τη δική μας εργασία, εξετάζοντας τις επιδόσεις των συμμετεχόντων ανεξαρτήτως των επιμέρους χαρακτηριστικών τους, οι επιδόσεις τους μπορούν να κριθούν ως καλές παρά τα επιμέρους ελλείμματα γνώσεων που παρατηρήθηκαν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Συμπεράσματα: Στην παρούσα μελέτη διαπιστώθηκε ότι η πλειονότητα των συμμετεχόντων είναι σε μεγάλο βαθμό καλά ενημερωμένοι σχετικά με τα αντιοστεολυτικά φάρμακα και τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν σε οδοντιατρικούς ασθενείς, από την χρήση τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νταγιάντης Γεώργιος
- Ntagiantis Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3266595