Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η απεικόνιση των ζώων στα σχολικά εγχειρίδια

Abstract

dc:description

Η παρούσα μελέτη στοχεύει στο να διασαφηνίσει την εικόνα των ζώων που παρουσιάζουν τα σχολικά εγχειρίδια και ποιο συγκεκριμένα στα βιβλία της γλώσσας πρώτης και δευτέρας δημοτικού. Μέσα από αυτά τα εικονογραφημένα βιβλία μπορεί κανείς να δει πώς οικειοποιείται σήμερα το ζωικό βασίλειο στη δυτική κοινωνία και να διερευνήσει τις ευκαιρίες μάθησης για τα παιδιά. Εξετάστηκε λοιπόν η απεικόνιση των ζώων στα δύο τεύχη της γλώσσας της πρώτης δημοτικού και τρία τεύχη της γλώσσας του βιβλίου μαθητή της δευτέρας δημοτικού στην Ελλάδα. Για να προσδιοριστεί η ποικιλομορφία των ζώων που απεικονίζονται στα εικονογραφημένα βιβλία και ο τρόπος με τον οποίο απεικονίζονται, καθορίστηκε το ποια είδη ζώων ήταν πιο διαδεδομένα στα βιβλία και αναλύθηκε η ιδιαιτερότητα των απεικονίσεων και το επίπεδο ρεαλιστικότητας των απεικονίσεων με την αναλογία των ανθρωπόμορφων ζώων. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας έρευνας στο πρώτο τεύχος της γλώσσας της Α΄ Δημοτικού, παρουσιάζονται 30 είδη ζώων και στο δεύτερο τεύχος της γλώσσας της Α΄ Δημοτικού, παρουσιάζονται 20 είδη ζώων. Στο πρώτο τεύχος της γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, παρουσιάζονται 13 είδη ζώων, στο δεύτερο τεύχος της γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, παρουσιάζονται 9 είδη ζώων και τέλος στο τρίτο τεύχος της γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, παρουσιάζονται 13 είδη ζώων. Οι περισσότερες απεικονίσεις ζώων βρίσκονται στο πρώτο τεύχος της Α΄ Δημοτικού (114 απεικονίσεις ζώων) και ακολουθεί το Β΄ τεύχος της Ά Δημοτικού (97 απεικονίσεις ζώων). Τα τεύχη τη Β΄ Δημοτικού κυμαίνονται κατά μέσο όρο στις 41 απεικονίσεις ζώων. Όσον αφορά τα ζωικά είδη που απεικονίζονται συχνότερα, είναι η κουκουβάγια (88 απεικονίσεις) και το σαλιγκάρι (51 απεικονίσεις) και ακολουθούν ο σκύλος (43), η γάτα (23), ο παπαγάλος (21), το παπί (12) και η κότα – κόκορας (11). Τόσο το σαλιγκάρι στην πρώτη δημοτικού, όσο και η κουκουβάγια στη δευτέρα δημοτικού, χρησιμοποιούνται ως βοηθοί των παιδιών, που σε όλο το βιβλίο τους δίνουν συμβουλές ή οδηγίες για διάφορες ασκήσεις. Όσον αφορά στις κατηγορίες των ζώων, τα περισσότερα ζώα που απεικονίζονται στα βιβλία της γλώσσας της πρώτης και της δευτέρας Δημοτικού είναι θηλαστικά και ακολουθούν τα πτηνά, τα ζώα της θάλασσας, τα ερπετά, τα έντομα, τα γαστερόποδα και τα αμφίβια. Σε γενικές γραμμές τα περισσότερα είναι ζώα που είναι οικεία για τα παιδιά, ακόμα και τον αστικών περιοχών, όπως για παράδειγμα ο σκύλος ή η γάτα. Όμως υπάρχουν και κάποιες απεικονίσεις άγριων ζώων, όπως για παράδειγμα το λιοντάρι, ο ιπποπόταμος, η καμηλοπάρδαλη και ο ελέφαντας. Σε γενικές γραμμές φάνηκε ότι οι απεικονίσεις ζώων στα σχολικά εγχειρίδια της γλώσσας της πρώτης και δευτέρας δημοτικού είναι πολύ ισορροπημένες τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα. Ειδικότερα, υπάρχουν κυρίως ζώα που είναι οικεία στα παιδιά αλλά και ζώα της άγριας ζωής. Επίσης, κάποιες από τις μορφές είναι αρκετά ρεαλιστικές και κοντά στα χαρακτηριστικά του ζώου, χωρίς να δίνουν παραπλανητικές εικόνες στα παιδιά για την εικόνα των ζώων, αλλά υπάρχουν και στοιχεία ανθρωπομορφισμού, έτσι ώστε να δοθεί χιούμορ και έμφαση σε κάποια σημεία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Χαλαστάνης Ηλίας

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3272730

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χαλαστάνης Ηλίας. Η απεικόνιση των ζώων στα σχολικά εγχειρίδια. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3272730