National and Kapodistrian University of Athens
Καθεστώς ευθύνης της διοίκησης και των εταίρων/μετόχων για πρόκληση της αφερεγγυότητας στο προπτωχευτικό στάδιο
Abstract
dc:descriptionΣτις κεφαλαιουχικές εταιρείες η διαχειριστική και εκπροσωπευτική εξουσία του Διοικητικού Συμβουλίου ή των διαχειριστών δεν απορρέει από τη μετοχική/εταιρική τους ιδιότητα αλλά από την ιδιότητά τους ως μελών εταιρικού οργάνου. Η σχέση μεταξύ μετόχων/εταίρων, οι οποίοι είναι οι έμμεσοι ιδιοκτήτες της εταιρείας, και διοικητών στηρίζεται στη θεωρία της διαχείρισης αλλότριων συμφερόντων, γνωστή ως θεωρία της agency. Το πρόσωπο που αναθέτει την επιμέλεια των συμφερόντων του σε τρίτο πρόσωπο καλείται φορέας του οικονομικού συμφέροντος (principal), ενώ το πρόσωπο που ασκεί διαχειριστικά καθήκοντα ονομάζεται agent. Η ευημερία των μετόχων/εταίρων εξαρτάται από τις αποφάσεις που παίρνουν οι διοικητές της εταιρείας, γεγονός το οποίο συμβάλλει στη δημιουργία ενός πεδίου συγκρούσεων ανάμεσα στις 2 ομάδες (agency problems). Παράλληλα, οι δανειστές που συναλλάσσονται με την εταιρεία προσδοκούν ότι θα ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις τους, όμως η τύχη τους εξαρτάται όχι από τους μετόχους/εταίρους αλλά από τους διοικούντες που λαμβάνουν επιχειρηματικές αποφάσεις. Τίθεται, επομένως, το ερώτημα, πώς θα οριοθετηθεί η δράση των εταιρικών διοικητών, ώστε αφενός να προωθούν το εταιρικό συμφέρον, που όπως θα αποτυπωθεί στη συνέχεια, ταυτίζεται με το συμφέρον των μετόχων/εταίρων, αφετέρου να προστατεύονται τα συμφέροντα των δανειστών από ριψοκίνδυνες αποφάσεις και δόλιες ενέργειες των διοικητών. Το σύστημα ευθύνης που πλαισιώνει τους διοικητές πρέπει, εντούτοις, να είναι τέτοιο, που να επιτρέπει στους διοικητές να έχουν ένα ευρύ πεδίο διακριτικής ευχέρειας για τη λήψη αποφάσεων, ακόμα και ριψοκίνδυνων, καθώς η υπερβολική αυστηρότητα θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε οικονομικό μαρασμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Απαραίτητη όμως είναι και η θέσπιση ενός συστήματος ευθύνης για τους μετόχους/εταίρους, οι οποίοι ενίοτε, εκμεταλλευόμενοι την αρχή της περιορισμένης ευθύνης που ισχύει στις κεφαλαιουχικές εταιρείες και την έλλειψη υποχρεώσεών τους, με την επιρροή τους στη διοίκηση της εταιρείας, επιδιώκουν τη λήψη μέτρων που είναι επωφελή για τους ίδιους και βλαπτικά για την εταιρεία, τους δανειστές και τους άλλους μετόχους/εταίρους. Όταν η επιχείρηση είναι φερέγγυα, οι εταιρικοί διοικητές στις κεφαλαιουχικές εταιρείες υπέχουν εσωτερική ευθύνη έναντι της εταιρείας για κάθε πράξη ή παράλειψη που συνιστά παράβαση των καθηκόντων τους και ζημιώνει την εταιρεία. Οι δανειστές ικανοποιούνται έμμεσα, με την έννοια ότι αποκαθίσταται η ζημία της εταιρικής περιουσίας, από την οποία ικανοποιούνται. Από την άλλη, όταν η εταιρεία έχει καταστεί αφερέγγυα, ισχύ έχουν οι διατάξεις του πτωχευτικού δικαίου. Το άρθρο 127 ΚΑφ θεμελιώνει εξωτερική ευθύνη των διοικούντων και των μετόχων/εταίρων έναντι των δανειστών για παρέλκυση της πτώχευσης (άρθρα 1, 2) και πρόκληση παύσης πληρωμών (άρθρο 4). Ένα από τα πιο δυσχερή ζητήματα που απασχολούν τη θεωρία και τη νομολογία είναι η διαμόρφωση του πεδίου ευθύνης των εταιρικών διοικητών και των μετόχων/εταίρων, όταν η εταιρεία βρίσκεται στο πρόθυρα της αφερεγγυότητας, και αυτό διότι σε αυτή τη χρονική συγκυρία, τον επιχειρηματικό κίνδυνο φέρουν πλέον οι δανειστές, οι οποίοι θεωρούνται οικονομικοί ιδιοκτήτες της εταιρείας. Παράλληλα, οι μέτοχοι/εταίροι και οι διοικητές προβαίνουν συχνά σε ριψοκίνδυνες ενέργειες για την ανάκαμψη της εταιρείας, αφού έχει χαθεί ήδη το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου κεφαλαίου. Ωστόσο, από τις ενέργειές τους, ενδέχεται να ζημιώσουν περαιτέρω τους δανειστές, αφού η εταιρική περιουσία είναι η μόνη πηγή εξασφάλισής τους. Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας γίνεται ανάλυση των υποχρεώσεων και της ευθύνης που ενέχουν οι εταιρικοί διοικητές, όταν η εταιρεία είναι φερέγγυα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναλύονται τρόποι με τους οποίους μπορεί να θεμελιωθεί ευθύνη του βασικού μετόχου/εταίρου, που επί διαφαινόμενης αφερεγγυότητας λειτουργεί με γνώμονα ιδιοτελή συμφέροντα, είτε βλάπτοντας τους δανειστές, είτε την εταιρεία, με την άρνησή του να συμπράξει σε διαδικασία εξυγίανσης της επιχείρησης. Στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο γίνεται μια προσπάθεια οριοθέτησης του χρονικού σημείου κατά το οποίο η εταιρεία βρίσκεται στα πρόθυρα της αφερεγγυότητας και αποτυπώνεται η ευθύνη που πρέπει να έχουν εταιρικοί διοικητές στο χρονικό αυτό σημείο έναντι των δανειστών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αναστασόπουλος Χαράλαμπος
- Anastasopoulos Charalampos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3279785