National and Kapodistrian University of Athens
Οι συνέπειες του πολέμου στο φυσικό και στο ανθρωπογενές περιβάλλον
Abstract
dc:descriptionΟ πόλεμος, ένα φαινόμενο τόσο παλιό όσο και οι πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες, έχει εξελιχθεί πολύ κατά τη διάρκεια των αιώνων, με τους ορισμούς που του έχουν αποδοθεί να διαμορφώνονται αναλόγως της σκοπιάς θέασης του. Στην σύγχρονη εποχή έχει μετατραπεί σε ένα πολυδιάστατο σύμπλεγμα στρατιωτικών, πολιτικών και οικονομικών αλληλεπιδράσεων, ενόπλων και μη. Όσο περισσότερο εξελίσσεται ο κόσμος, τόσο περισσότερο θα εμφανίζονται και νέοι τύποι πολέμων με διαφορετικά μέσα, κίνητρα και κανόνες. Από τους συνήθως διακρατικούς πολέμους του παρελθόντος μέχρι τους υβριδικούς του σήμερα, κοινός παρονομαστής είναι οι τεράστιες επιπτώσεις που μπορούν να έχουν στο φυσικό και στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Ο αντίκτυπος που έχει ο πόλεμος στην ανθρώπινη υγεία προκύπτει τόσο από τις άμεσες επιπτώσεις του, εκείνες δηλαδή που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, όσο και από τις έμμεσες, οι οποίες μπορούν να προκληθούν και να διαρκέσουν πολλά χρόνια αργότερα. Ξέχωρα από τον πόνο που βιώνουν οι άμαχοι και οι στρατιώτες, ο πόλεμος προκαλεί τεράστιες καταστροφές στις υποδομές ενός κράτους, ενώ αποδεδειγμένα διαταράσσει τις οικονομίες και τις δραστηριότητες που αυτές περιλαμβάνουν, όχι μόνο σε επίπεδο τοπικό αλλά και παγκόσμιο. Την ίδια στιγμή, η μετανάστευση εξαιτίας των πολέμων έχει τον τελευταίο αιώνα μετατραπεί σε ένα από τα πιο «καυτά» θέματα της παγκόσμιας πολιτικής ατζέντας, αφού πολλά εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως βρίσκονται εκτοπισμένοι. Εκτεθειμένη στις ένοπλες συγκρούσεις είναι βεβαίως και η ανθρώπινη πολιτισμική κληρονομιά, με τα παραδείγματα καταστροφής σημαντικών μνημείων, είτε ως παράπλευρη απώλεια βομβαρδισμών είτε ως ηθελημένη στρατηγική, να είναι ποικίλα. Παράλληλα με το ανθρωπογενές περιβάλλον, οδυνηρές είναι οι επιπτώσεις του πολέμου και για το φυσικό, όχι μόνο κατά την φάση των συγκρούσεων, αλλά και σε αυτή της πολεμικής προετοιμασίας, με τις στρατιωτικές δραστηριότητες να έχουν αποδεδειγμένα υποβαθμίσει αμέτρητα οικοσυστήματα του πλανήτη, συνιστώντας την ίδια στιγμή μία ακόμα παράμετρο στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Το πλέον ανησυχητικό είναι, μάλιστα, πως η συντριπτική πλειοψηφία των μεγάλων ενόπλων συγκρούσεων γίνονται σε περιοχές κρίσιμες για την βιοποικιλότητα. Η διαχείριση των συνεπειών ενός πολέμου γίνεται κατά την φάση της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, αφού προηγηθεί η εκπόνηση μελετών, προκειμένου να καθοριστούν οι προτεραιότητες, οι βέλτιστες τεχνικές και η απαιτούμενη χρηματοδότηση. Σημαντικό κομμάτι, όμως, της μελέτης για τις επιπτώσεις ενός πολέμου είναι και το φαινόμενο της διάχυσής τους σε κοινοτικό ή σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πρόβλημα αυτό, που τις τελευταίες δεκαετίες εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα, η διασύνδεση των οικονομιών, μέσω της παγκοσμιοποίησης έχει παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο. Ο πόλεμος στη Συρία, λόγω της έντασης, της διάρκειας αλλά και των εμπλεκόμενων σε αυτόν παραγόντων, αποτελεί σημείο αναφοράς για την καταστροφή που αφήνει πίσω του ένα πολεμικό γεγονός.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μανώλης Χρυσόστομος
- Manolis Chrysostomos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3309131