National and Kapodistrian University of Athens
Αντιμετώπιση Υβριδικών Επιθέσεων. Υποθετική μελέτη περίπτωσης υβριδικής επίθεσης
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή έχει ως θέμα την αντιμετώπιση των υβριδικών επιθέσεων στη βάση μιας υποθετικής μελέτης περίπτωσης υβριδικής επίθεσης στη χώρα. Σκοπός της μελέτης είναι η εξερεύνηση των τρόπων και των μέσων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από ένα γειτονικό κράτος εναντίον της χώρα προκειμένου να πλήξουν βασικές, κρίσιμες υποδομές με απώτερο στόχο ένα καίριο πλήγμα στην εθνική ανεξαρτησία. Τα ζητήματα ασφάλειας είναι ζωτικά για την επιβίωση ενός κράτους. Στη σύγχρονη εποχή η έννοια της ασφάλειας έχει λάβει μια διευρυμένη διάσταση εμπλέκοντας πολλές πτυχές: από την εδαφική ακεραιότητα μιας χώρας έως την ανθρώπινη ασφάλεια των πολιτών αλλά και τη συνοχή του κοινωνικού συνόλου. Επίσης εμπλέκονται διαφόρων ειδών δρώντες οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με την ασφάλεια τόσο με την έννοια του “security” όσο και με την έννοια του “safety”. Η συλλογική ασφάλεια στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και των διεθνών σχέσεων απασχολεί κράτη και διεθνούς οργανισμούς. Κάθε μελέτη ή ερευνητική προσπάθεια που θα αναδείξει προβλήματα και κενά ασφάλειας αλλά και σημαντικά ζητήματα σχετικά με τα φαινόμενα του πολέμου, των καταστροφών και πιο συγκεκριμένα των υβριδικών επιθέσεων, θα συμβάλλει τα μάλα στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των φαινομένων. Η δυναμική των σημερινών συγκρούσεων είναι ποικιλόμορφη και πολυεπίπεδη. Περιλαμβάνουν δυσδιάκριτες συγκρούσεις και απαιτητικές προκλήσεις. Ο πόλεμος, οποιασδήποτε μορφής, ήταν πάντα ένα κοινωνικοπολιτικό φαινόμενο που χαρακτηριζόταν από την πολυπλοκότητά του. Ωστόσο η μορφή του υβριδικού πολέμου επιτείνει το χαρακτηριστικό της πολυπλοκότητας. Η μελέτη περίπτωσης (υποθετικού χαρακτήρα) θα αφορά στο εξής σενάριο: έκρηξη μηχανισμού σε υπόγειο αυτοσχέδιο τζαμί στην πρωτεύουσα με συνέπεια τις αναταραχές και τις διαδηλώσεις. Ακολούθως επικρατεί μια έκρυθμη γενικότερη κατάσταση με εμπρησμούς που προκαλούν φωτιές σε μεγάλος μέρος της πρωτεύουσας οι οποίες πέρα από την καταστροφή των δασικών εκτάσεων και των περιουσιών των πολιτών, προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και στην υδροδότηση. Ταυτόχρονα παρατηρείται κινητικότητα στα σύνορα της χώρας από ομάδες μεταναστών. Λόγω της σφοδρότητας του φαινομένου των πυρκαγιών, συμμετέχουν στην προσπάθεια κατάσβεσης, πέρα από την πυροσβεστική, στρατός και όλοι οι εμπλεκόμενοι στην πολιτική προστασία, φορείς. Από την πρώτη μέρα της επίθεσης στο αυτοσχέδιο τζαμί και στη συνέχεια, κυριαρχούν στα κοινωνικά δίκτυα οι ψευδείς ειδήσεις και οι θεωρίες συνωμοσίας. Μετά από κάποιες ημέρες εμφανίζονται σημάδια κόπωσης στους φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου αλλά και στους πολίτες. Στην μεταπτυχιακή διατριβή παρουσιάζεται αρχικά ένα θεωρητικό πλαίσιο που σχετίζεται με το θέμα της μελέτης. Αναλύονται οι όροι και οι έννοιες των υβριδικών απειλών και επιθέσεων, η έννοια των καταστροφών, του πολέμου, της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων (επίσης fake news και θεωριών συνωμοσίας), της τρομοκρατίας, της ασφάλειας, η έννοια του “security” και του “safety”, καθώς και της συλλογικής ασφάλειας. Επίσης θα γίνει μια αναφορά σε πραγματικές υβριδικές επιθέσεις και σε παλαιότερες έρευνες που είχαν ως θέμα τις υβριδικές απειλές και υβριδικές επιθέσεις. Στη διπλωματική δημιουργήθηκαν πίνακες και σχήματα για να αποτυπώσουν την ιστορική και κοινωνικοπολιτική εξέλιξη του πολέμου, της πληροφόρησης, της τρομοκρατίας κ.α., ανάλογα με παλαιότερούς έρευνες και στοιχεία, αλλά και πρωτότυπα σχήματα, όπως το κατακόρυφο διάγραμμα Βεν για την «γκρίζα ζώνη μεταξύ ειρήνης και πολέμου στο φάσμα των συγκρούσεω» και η «βεντάλια» η οποία αποτυπώνει το εύρος των υβριδικών επιθέσεων («Το εύρος των υβριδικών επιθέσεων ως ανοιχτή βεντάλια»). Στη μελέτη σημειώνονται οι φορείς που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση μιας υβριδικής επίθεσης και ακολουθεί η ανάλυση των ψυχοκοινωνικών επιπτώσεων των πολέμων και γενικότερα των καταστροφών (συνοχή της κοινωνίας, PTSD κ.α.) Στη μεταπτυχιακή εργασία σημειώνεται η πιθανή αντίδραση των φορέων του Κράτους και αναφέρονται πιθανά προβλήματα που είναι δυνατό να προκύψουν και να δυσχεραίνουν την επιθυμητή, για τη χώρα, εξέλιξη των επιχειρήσεων. Εξετάζεται αν υπάρχει η ανάγκη ενίσχυσης των υπαρχόντων δομών του κράτους και αν απαιτείται η δημιουργία ενός νέου πλαισίου ή μιας νέας Υπηρεσίας. Ακολουθούν τα συμπεράσματα, η συζήτηση καθώς και οι προτάσεις σε σχέση με τα ζητήματα τα οποία έθιξε η διπλωματική διατριβή. Η παρούσα διπλωματική εργασία θα συμβάλλει στην ανάδειξη προβλημάτων αλλά και καλών πρακτικών και θα αποπειραθεί να προτείνει μέτρα πρόληψης πριν την καταστροφή αλλά και τρόπους διαχείρισης καταστροφών μετά από τέτοιου είδους επιθέσεις.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Συρμαλή Ελένη
- Syrmali Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3312999