National and Kapodistrian University of Athens
Πλαστικότητα και ομοιόσταση των μακροφάγων στην παθοφυσιολογία της πνευμονικής ίνωσης.
Abstract
dc:descriptionΗ ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση (ΙΠΙ) είναι μια θανατηφόρα ασθένεια, αγνώστου αιτιολογίας. Το βασικό χαρακτηριστικά της νόσου είναι η αυξημένη εναπόθεση κολλαγόνου στον πνεύμονα, που φυσιολογικά παράγεται ως απόκριση στην επούλωση πληγών. Πρόκειται για πολύπλοκη ασθένεια στην οποία εμπλέκονται πολλά διαφορετικά βιολογικά μόρια που μπορεί να επηρεάσουν το μηχανισμό και την εξέλιξη της. Για την ανάλυση των χαρακτηριστικών της ΙΠΙ χρησιμοποιείται το ζωικό μοντέλο της μπλεομυκίνης, το οποίο αναπαριστά τα βασικά χαρακτηριστικά της νόσου σε ζώα. Η συμβολή του ανοσοποιητικού συστήματος στην ΙΠΙ παραμένει ελάχιστα κατανοητή αλλά φαίνεται ότι και τα δύο σκέλη του (έμφυτη και επίκτητη ανοσία) είναι ενεργοποιημένα. Τα μακροφάγα παίζουν σημαντικό ρόλο στην ομοιόσταση των πνευμόνων και ρυθμίζουν βασικές διαδικασίες όπως η φαγοκυττάρωση των παθογόνων και η επούλωση πληγών του ιστού. Στην ΙΠΙ έχει αποδειχθεί ότι τα μακροφάγα ρυθμίζουν τις ινωτικές αποκρίσεις μέσω της παραγωγής διαφόρων μορίων και χημειοκινών. Σε πρόσφατες έρευνες έχει βρεθεί ότι τα μακροφάγα είναι τα κύρια κύτταρα παραγωγής της πρωτεΐνης Galectin-3 (Gal-3) η οποία έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί προ-ινωτικό παράγοντα και τα επίπεδα της είναι αυξημένα στον ορό και το βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα ασθενών που πάσχουν από ΙΠΙ. Η Gal-3 είναι μια πρωτεΐνη με πολλαπλές λειτουργίες, η οποία ανήκει στην διαρκώς αναπτυσσόμενη ομάδα των λεκτινών που δεσμεύουν γλυκοσυζεύγματα β-γαλακτόζης, παράγεται κυρίως από τα μακροφάγα και εμπλέκεται σε πολλές βιολογικές διαδικασίες όπως η φλεγμονή και η αγγειογένεση. Παρά το γεγονός ότι στερείται ειδικών υποδοχέων και εκκριτικών σημάτων, δεσμεύεται σε πολλές εξωκυττάριες και ενδοκυττάριες πρωτεΐνες τόσο με υδατάνθρακικά-εξαρτώμενο, όσο και ανεξάρτητο τρόπο. Οι βιολογικές δράσεις της Gal-3 ποικίλουν σε διαφορετικά κύτταρα και ιστούς. Έχει διακριτές εξωκυττάριες και ενδοκυττάριες λειτουργίες και μπορεί να επηρεάσει σημαντικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένων των φλεγμονωδών και ινωτικών αποκρίσεων. Το δυναμικό της ως μεσολαβητή και ως εκ τούτου στόχου παρέμβασης στην ΙΠΙ έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών ερευνών, με αποτέλεσμα ο αναστολέας της Gal-3, TD139 σε εισπνεόμενη μορφή να βρίσκεται σε κλινικές μελέτες φάσης ΙΙb για την θεραπεία της ασθένειας. Στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν η μελέτη του ρόλου της Gal-3 που παράγεται από τα μακροφάγα αλλά και της αναστολής της στην παθοφυσιολογία της πνευμονικής ίνωσης. Σε in silico ανάλυση, τα επίπεδα έκφρασης της Gal-3 βρέθηκαν αυξημένα σε άτομα που νοσούσαν από ΙΠΙ σε σχέση με υγιή και η αύξηση αυτή εντοπίστηκε σε συγκεκριμένους κυτταρικούς πληθυσμούς και κυρίως σε μακροφάγα. Για την ανάλυση των χαρακτηριστικών της ΙΠΙ in vivo χρησιμοποιήθηκε το ζωικό μοντέλο της μπλεομυκίνης και η ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση του αναστολέα της Gal-3, TD139. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πειράματα in vitro, με επώαση της κυτταρικής σειράς RAW 246.7 μακροφάγων με συγκεκριμένους παράγοντες που ως στόχο είχαν την μελέτη των υποτύπων Μ1 και Μ2 των μακροφάγων. Με βάση τα πειραματικά αποτελέσματα, τα επίπεδα έκφρασης της Gal-3 βρέθηκαν αυξημένα στο ζωικό μοντέλο μπλεομυκίνης σε αγρίου τύπου ποντίκια (wt) ενώ η χορήγηση του αναστολέα είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της ίνωσης. Στους ιστούς πνευμόνων ποντικών, με χρήση ανοσοφθορισμού και ανοσοϊστοχημείας, η Gal-3 φαίνεται να εκφράζεται σημαντικά από κύτταρα που μοιάζουν με μακροφάγα σε ποντίκια που έχουν λάβει μπλεομυκίνη ενώ αύξηση της έκφρασης παρατηρήθηκε και σε κύτταρα από το βρογχοκυψελιδικό υγρό ποντικών που είχαν λάβει τον αναστολέα TD139. Τα πειράματα στην κυτταρική σειρά RAW 246.7 μακροφάγων έδειξαν αύξηση των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου της Gal-3 μετά από επίδραση LPS το οποίο οδηγεί σε διαφοροποίηση των μακροφάγων προς φαινότυπο ο οποίος ομοιάζει με τον υπότυπο Μ1 των μακροφάγων, ενώ αύξηση των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου της Gal-3 παρατηρήσαμε και μετά από επίδραση με LPA. Συμπερασματικά επιβεβαιώνουμε με τα πειράματα μας πως η Gal-3 και ειδικά η παραγόμενη από τα μακροφάγα πρωτεΐνη, παίζει σημαντικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της πνευμονικής ίνωσης και αποτελεί φαρμακευτικό στόχο για τη θεραπεία της, ενώ απαραίτητη είναι και η βαθύτερη διερεύνηση του ρόλου της συγκεκριμένης πρωτεΐνης. Για τον σκοπό αυτό, κρίνεται χρήσιμος σχεδιασμός και η αναπαραγωγή γενετικά τροποποιημένων ποντικιών στα οποία θα έχει αποσιωπηθεί το γονίδιο της Gal-3 στα μακροφάγα αλλά και καθολικά και η περεταίρω μελέτη in vivo στο ζωικό μοντέλο της μπλεομυκίνης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλιθινού Μαρίνα
- Kalithinou Marina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3322999