Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Έλεγχος ποιότητας τομογραφικής λειτουργίας σύγχρονου συστήματος SPECT

Abstract

dc:description

Mία ευρέως γνωστή in vivo διαγνωστική τεχνική της πυρηνικής ιατρικής είναι αυτή της υπολογιστικής τομογραφίας μονοφωτονικής εκπομπής ή με βάση την αγγλική της ορολογία, SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography). Στην SPECT οι ιστοί/όργανα εμπλουτισμένα με ραδιοφάρμακο εκπέμπουν φωτόνια γ, τα οποία συλλέγει η γ-κάμερα κατά την περιστροφή της γύρω από τον άξονα του εξεταζόμενου. Με αποτέλεσμα να λαμβάνονται 2D προβολές της κατανομής του ραδιοφαρμάκου σε εγκάρσια επίπεδα κατά μήκος του άξονα του εξεταζόμενου. Αυτές οι 2D προβολές με την σειρά τους χρησιμοποιούνται για την 3D αναπαράσταση του ραδιοφαρμάκου στο σώμα, υπολογίζοντας την ενεργότητά του σε κάθε voxel ιστού. Προκειμένου να λαμβάνονται ποιοτικές εικόνες, δίχως οι εξεταζόμενοι να επιβαρύνονται με μεγάλες δόσεις ραδιοφαρμάκων ή να ταλαιπωρούνται σε χρονοβόρες εξετάσεις SPECT, πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα διασφάλισης ποιότητας (Quality Assurance-QA). Η διασφάλιση ποιότητας εφαρμόζεται με ένα αυστηρό πρόγραμμα ποιοτικών ελέγχων (Quality Controls-QC). Πιο αναλυτικά, η QA στην πυρηνική ιατρική εκφράζει το πόσο κοντά σε ιδανικά, δίχως λάθη και artifacts είναι τα αποτελέσματα μίας διαδικασίας, που στην προκειμένη περίπτωση θα είναι η SPECT. Ξεκινάει από το Acceptance Test και συνεχίζει να εφαρμόζεται μέσω ενός συνόλου συστηματικών QC. Ο όρος QC λοιπόν χρησιμοποιείται για όλα τα μέτρα που λαμβάνονται, των οποίων στόχος είναι η ικανοποιητική απόδοση του συστήματος SPECT. Για τη εφαρμογή των ποιοτικών ελέγχων χρειάζονται μία ή περισσότερες ραδιενεργές πηγές. Οι ραδιενεργές πηγές μπορεί να είναι σημειακές, γραμμικές, επίπεδες ή/και εντός ενός ομοιώματος (phantom). Η παρούσα μελέτη ασχολείται με τομογραφικούς QC, που υλοποιούνται με την βοήθεια ομοιώματος τύπου Jaszczak. Με βάση λοιπόν όλα τα παραπάνω, στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετώνται οι ποιοτικοί έλεγχοι της SPECT, που βασίζονται στο ομοίωμα Pro-NM Performance. Πιο αναλυτικά, η εργασία χωρίστηκε σε δύο μέρη. Ένα θεωρητικό όπου αναλύονται: στοιχειώδης αρχές πυρηνικής φυσικής που εφαρμόζονται στην ιατρική, η γ-κάμερα, η τεχνική SPECT και το πως εφαρμόζεται η QA στην SPECT μέσω των QC. Περνώντας στη συνέχεια στο πειραματικό σκέλος της εργασίας, αναλύθηκαν: το πως χορηγήθηκε ραδιοφάρμακο και το πως τοποθετήθηκε το ομοίωμα στην γ-κάμερα, το acquisition και το reconstruction που έγινε, όπως και η ανάλυση των δεδομένων των εικόνων που λήφθηκαν. Οι QC που πραγματοποιήθηκαν στην SPECT με το ομοίωμα Pro NM Performance αφορούσαν: • την ύπαρξη ring artifact στις εικόνες • την ομοιογένεια (uniformity) και τον θόρυβο (noise) των εικόνων • την χωρική διακριτική ικανότητα (spatial resolution) • την αντίθεση (contrast) των εικόνων Τέλος, τα συμπεράσματα τα οποία προέκυψαν βάσει των αποτελεσμάτων των ποιοτικών ελέγχων ήταν τα εξής: • Οι ποιοτικοί έλεγχοι που αφορούσαν τα ring artifacts, το uniformity, το noise και το spatial resolution θεωρήθηκαν επιτυχής. Καθώς δεν βρέθηκε κανένα ring artifact σε κανένα από τα ληφθέντα frames. Τα ποσοστά %uniformity=13.18% και %RMS-noise=4.4% ήταν εντός των αποδεκτών ορίων της θεωρίας (10.7-18.8% και 3.6-7.2% για uniformity και RMS-noise, αντίστοιχα). Παρατηρήθηκαν ευδιάκριτα οι ψυχρές σφαίρες (5/6) και ράβδοι (4/6 σετ) στα αθροιστικά frame του ομοιώματος. • Σε έναν πιο αναλυτικό ποιοτικό έλεγχο του spatial resolution, ο οποίος προσδιορίζει την διάμετρο των ψυχρών σφαιρών του ομοιώματος υπήρξε μικρή απόκλιση (2.98±0.82mm) από τις πραγματικές διαμέτρους. Η απόκλιση αυτή αποδόθηκε σε πιθανό σφάλμα κατά την επιλογή του FWHM (Full Width at Half Maximum) στα προφίλ των σφαιρών. • Στον ποιοτικό έλεγχο που αφορούσε το contrast δεν υπήρχαν θεωρητικές τιμές για να γίνει σύγκριση των αποτελεσμάτων. Συνεπώς, οι τιμές που βρέθηκαν θεωρήθηκαν ως τιμές αναφοράς.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αλαφογιάννης Παναγιώτης
  • Alafogiannis Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3327414

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αλαφογιάννης Παναγιώτης; Alafogiannis Panagiotis. Έλεγχος ποιότητας τομογραφικής λειτουργίας σύγχρονου συστήματος SPECT. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3327414