National and Kapodistrian University of Athens
Οργάνωση & ανάπτυξη κλινών μονάδων εντατικής θεραπείας κατά τη περίοδο της νόσου covid-19. Υλικοί & ανθρώπινοι πόροι περιουσιακά στοιχεία για την επόμενη μέρα. Μελέτη περίπτωσης τα νοσοκομεία της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής
Abstract
dc:descriptionΣΚΟΠΟΣ: Πολύς λόγος έγινε κατά τη πρωτόγνωρη πανδημία της Covid-19 γύρω από τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ - Intensive Care Units) τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο. Συναφώς γεννήθηκαν ερωτήματα: Είναι υποχρέωση του κράτους η οργάνωση και η λειτουργία των ΜΕΘ; Επαρκούν οι υπάρχουσες κλίνες του Εθνικού Συστήματος Υγείας; Απαιτείται επέκταση αυτών για την κάλυψη των περιστατικών της νόσου; Είναι επαρκής η στελέχωσή τους σε ιατρονοσηλευτικό προσωπικό; Ποια ήταν η συμβολή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και αν διαμέσου των δωρεών προκύπτουν περιουσιακά στοιχεία στο ΕΣΥ για την επόμενη μέρα; Εδώ εντοπίζεται ο σκοπός του παρόντος πονήματος, στη μελέτη των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) στα Δημόσια Νοσοκομεία (κυρίως γεωγραφικής αρμοδιότητας 1ης ΥΠΕ) και στην καταγραφή των υφιστάμενων κλινών και όσων περιήλθαν υπό μορφή ιδιωτικής προσφοράς, δηλαδή Δωρεάς, καλύπτοντας με ορθολογικό τρόπο τις ανάγκες του πληθυσμού για νοσηλεία, εν μέσω της πανδημικής κρίσης Covid-19. Η Δωρεά ως μοντέλο ιδιωτικής δράσης και προσφοράς «δωρητής» φαίνεται να κατέχει μια δυναμική με οργανωμένα χαρακτηριστικά, σε σχέση με το κράτος που την αποδέχεται «δωρεοδόχος» και αποσκοπεί στην ενδυνάμωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Η εν λόγω ανάλυση θα λάβει χώρα υπό το πρίσμα της στελέχωσης των ΜΕΘ σε ανθρώπινο δυναμικό με αναφορά στις δεξιότητες σε έκτακτες συνθήκες αλλά και κτιριακών εγκαταστάσεων/εξοπλισμού, πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία του υγειονομικού συστήματος για μελλοντική αξιοποίηση. Ωστόσο οι παρεμβάσεις επαρκούν για αντίστοιχες μελλοντικές συνθήκες κρίσης της δημόσιας υγείας (μετά Covid εποχή); ΥΛΙΚΟ (ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ-ΣΥΛΛΟΓΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ): Βιβλιογραφική μελέτη και ιδιωτική έρευνα για συλλογή ποσοτικών στοιχείων, τα οποία αντλήθηκαν κατά κύριο λόγο από τη βάση δεδομένων που τηρείται στην 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής και ειδικότερα στο Τμήμα Στατιστικής της Διεύθυνσης Πληροφορικής του φορέα για τα έτη 2020-2021-2022, καθώς και δεδομένα που χορηγήθηκαν από το Τμήμα Πληροφορικής του Υπουργείου Υγείας και συγκεκριμένα από την πλατφόρμα του Bi Forms: http://bi.moh.gov.gr/login (Σύστημα Επιχειρηματικής Ευφυΐας). Εδώ καταχωρίζονται στοιχεία που αφορούν τον υγειονομικό τομέα της επικράτειας. Τα στοιχεία επεξεργάστηκαν και κωδικοποιήθηκαν προκειμένου να απεικονίσουν το ερευνητικό πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε η μελέτη. Επιπλέον, μαζί με τη σχετική βιβλιογραφία συνδιαμορφώνουν το αποτέλεσμα της ερευνητικής διαδικασίας παρέχοντας το θεωρητικό αλλά και το πραγματικό πλαίσιο στο οποίο κινήθηκαν οι ΜΕΘ κατά τη διάρκεια της πανδημίας στη χώρα μας. Τέλος, δεδομένου ότι η μελέτη κινείται χρονικά στη περίοδο αυτή, δεν υφίστανται συναφείς ερευνητικές μελέτες ή συγγραφικά ευρήματα που να απηχούν στον εν λόγω χρόνο, με αποτέλεσμα η συλλογή δεδομένων κατά κύριο λόγο να λαμβάνεται διαμέσου του διαδικτύου, ήτοι τη βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Eurostat) (ec.europa.eu/Eurostat), το περιφερειακό γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και Springer Link/PubMed. ΜΕΘΟΔΟΣ: Πρόκειται για μια ποιοτική έρευνα που διενεργήθηκε προκειμένου να διερευνήσει σε βάθος τα κύρια συστατικά στοιχεία (κλίνες, ανθρώπινοι πόροι) των ΜΕΘ συναρτήσει των δωρεών που εισήχθησαν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας από ιδιωτικούς φορείς. Για την επιστημονικότερη τεκμηρίωση της έρευνας χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της μη δομημένης άτυπης συνέντευξης με Διευθυντές Πολυδύναμων ΜΕΘ των Νοσοκομείων Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ», Γ.Ν.Α. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ», Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» & Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» αρμοδιότητας 1ης Υ.ΠΕ. Αττικής, οι οποίες και παρατίθενται αυτούσιες στο Παράρτημα της παρούσης μαζί με το σύνολο των αριθμητικών δεδομένων που συγκεντρώθηκαν από τις βάσεις δεδομένων που προαναφέρθηκαν. Ειδικότερα, η μελέτη επικεντρώνεται στην ανοικοδόμηση/κατασκευή (93) νέων κλινών ΜΕΘ και τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό (υπό μορφή δωρεάς και μόνο), αλλά συμβάλλει και στην κατανόηση των χειρισμών που πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας του διαθέσιμου υγειονομικού προσωπικού. Αυτό προκύπτει από πρωτογενή στοιχεία, για την οργάνωση, τη στελέχωση σε ανθρώπινο δυναμικό (κυρίως ιατρικό και νοσηλευτικό), την εκπαίδευση, την εσωτερική λειτουργία με σκοπό την παροχή υγείας. Παρατίθενται επίσης, κριτήρια και προϋποθέσεις λειτουργίας Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, καθώς και στατιστικά μεταβλητών αποδοτικότητας (πληρότητα κλινών, πραγματικό αριθμό υπηρετούντων vs. προβλεπόμενο αριθμό υπηρετούντων) από την έναρξη λειτουργίας των νέων ΜΕΘ. Η ανάλυση εξειδικεύεται στα τέσσερα (4) Νοσοκομεία-Φορείς παροχής τριτοβάθμιας φροντίδας υγείας που αναφέρθηκαν ανωτέρω και αποτελούν τις περιπτωσιολογικές μελέτες του παρόντος ερευνητικού πονήματος ως προς το έμψυχο (ανθρώπινο) αλλά και άψυχο (κτιριακές εγκαταστάσεις) δυναμικό ως κύρια περιουσιακά στοιχεία του ΕΣΥ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η μελέτη διερεύνησε την ετοιμότητα, την αποτελεσματικότητα, την απόκριση των Νοσοκομείων του ΕΣΥ στην αυξημένη ζήτηση κλινών εντατικής θεραπείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ειδικότερα, επικεντρώθηκε στα Νοσοκομεία της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας του Υπουργείου Υγείας, η οποία «σήκωσε» το μεγαλύτερο βάρος την εν λόγω περίοδο, εξυπηρετώντας το 1/3 του πληθυσμιακού όγκου της χώρας και πιο συγκεκριμένα την επάρκεια στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, οι οποίες στο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της πανδημίας βρίσκονταν σε ποσοστό πληρότητας περί το 100%. Η έμπρακτη και ταχεία υποστήριξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας απαλλασσόμενη από γραφειοκρατικές διαδικασίες σε θεσμοθετημένο ωστόσο νομικό πλαίσιο λειτουργίας , σε οριοθετημένη σχέση με το κράτος και σε συνθήκες διαφάνειας επέτρεψε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας να είναι σε ετοιμότητα, να ανταπεξέλθει στις αυξημένες πιέσεις του πρωτόγνωρου πανδημικού φαινομένου και να αποκτήσει μια αξιέπαινη δυναμική για τη διαχείριση αντίστοιχων μελλοντικών καταστάσεων. Αναφορικά με τις προδιαγραφές της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας για τη δημιουργία των νέων κλινών διαπιστώνεται εν πολλοίς η τήρηση εφαρμογής τους, η λειτουργικότητα ωστόσο και αποτελεσματικότητα «πιστώνονται» στον ‘άνθρωπο-εργαζόμενο’, δηλαδή το γιατρό, το νοσηλευτή, το βοηθό. Προς τούτο συμβάλλουν οι στρατηγικοί στόχοι των Διοικήσεων των φορέων και των Διευθύνσεων Ανθρώπινων Πόρων οι δραστηριότητες των οποίων συνιστούν στην προσέλκυση και την επιλογή αποτελεσματικού προσωπικού, στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων τους και της απόδοσής τους . Η παρούσα μελέτη διαπιστώνει ότι η διαχρονική έλλειψη επαρκούς αριθμού κλινών εντατικής θεραπείας κατέστη εν μέρει εφικτό να καλυφθεί, χωρίς ωστόσο την στελεχιακή κάλυψή τους με το απαραίτητο με δεξιότητες και γνώσεις υγειονομικό προσωπικό . Η εν γένει επάρκεια ιατρικού προσωπικού συγκρούστηκε με ελλείψεις στο νοσηλευτικό προσωπικό οπωσδήποτε ποσοτικές αλλά και σχετικές με την αναγκαία εξειδίκευση. Τούτο μάλλον αναμενόμενο, αν εκτιμηθεί η μακροχρόνια υποστελέχωση των Νοσοκομείων αλλά και ο βαθμός της κατεπείγουσας συνθήκης για προσλήψεις που επέβαλε η πανδημία. Αποτίμηση των παραπάνω η διαβεβαίωση ότι τα Νοσοκομεία είναι πιο έτοιμα να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε όμοια ή νέα μελλοντική απειλή για αυξημένη ζήτηση και να παρέχουν ποιοτική υγεία στους ασθενείς. ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Κατά τη διάρκεια συλλογής των δεδομένων, τηρήθηκαν όλες οι αρχές ηθικής και δεοντολογίας με την ερευνήτρια να έχει δεσμευτεί εγγράφως ως προς αυτό στη 1η ΥΠΕ Αττικής, ότι τα στοιχεία είναι ανωνυμοποιημένα και αριθμητικά και θα χρησιμοποιηθούν μόνο για το σκοπό της παρούσας μελέτης, αντίγραφο της οποίας με την ολοκλήρωσή της, θα κατατεθεί στη Διοίκηση της 1ης Υ.ΠΕ. Αττικής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ασπρούδη Έλλη
- Asproudi Elli
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3330541