National and Kapodistrian University of Athens
Ο κόσμος των Βυζαντινών λογίων: αστρονομία και γεωγραφία
Abstract
dc:descriptionΗ εικόνα του βυζαντινού κόσμου, και κατ’ επέκταση του βυζαντινού πολιτισμού, δεν είναι εύκολο να σκιαγραφηθεί, καθώς είναι αποτέλεσμα πολλών ζυμώσεων που έλαβαν χώρα στο ανάλογο κοινωνικοπολιτικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Στην παραδοσιακή βιβλιογραφία έχει συνδεθεί η εικόνα του Βυζαντίου με τη χριστιανική θρησκεία και όσα αυτή συνεπάγεται. Ωστόσο, η εικόνα αυτή είναι ελλιπής, καθώς ο πολιτισμός αυτός περιλάμβανε ανθρώπους γνώστες της παλαιότερης επιστημονικής παράδοσης, οι οποίοι διακρίθηκαν στις θετικές επιστήμες - φυσική φιλοσοφία και συνέβαλαν με το έργο τους στην επέκταση της υπάρχουσας γνώσης. Κατά τη χιλιόχρονη πορεία της αυτοκρατορίας υπήρξαν περίοδοι ακμής αλλά και περίοδοι στασιμότητας, ως αποτέλεσμα εξωτερικών και εσωτερικών αναταραχών. Ωστόσο, ο 9ος αι. σηματοδοτεί νέες εξελίξεις στον τομέα της επιστημονικής γνώσης, οι οποίες θα συνεχιστούν μέχρι και τη διάλυσή της. Λόγιοι της εποχής, δείχνοντας ζωηρό ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική γνώση, μελέτησαν αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, αστρονόμους και γεωγράφους, όπως τον Αριστοτέλη, τον Πλάτωνα, τον Πτολεμαίο και το Στράβωνα και δεν δίστασαν να σχολιάσουν και να ασκήσουν κριτική στα έργα τους, συντελώντας στην «πρώτη βυζαντινή αναγέννηση». Ακόμα και όταν στις αρχές του 13ου αι. η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια των Λατίνων, αυτή η εξέλιξη δεν έπαυσε, αλλά συνεχίστηκε στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας και επανήλθε στην πρωτεύουσα μετά την ανακατάληψη της, συμβάλλοντας με τη σειρά της στη «δεύτερη βυζαντινή αναγέννηση». Οι λόγιοι, βέβαια, την περίοδο αυτή δεν αρκέστηκαν στη συλλογή και επεξεργασία υλικού της αρχαιότητας, αλλά συγχρόνως, έχοντας ήδη εμπλουτίσει τις γνώσεις τους μελετώντας τις επιστημονικές γνώσεις των Αράβων, θα συνεχίσουν σε αυτήν την κατεύθυνση με τους Πέρσες. Συνεπώς, προκειμένου να μελετηθούν όλες αυτές οι εξελίξεις που συντελέστηκαν στο χώρο των θετικών επιστημών και της φυσικής φιλοσοφίας (και ιδιαίτερα της αστρονομίας και της γεωγραφίας), των δύο περιόδων, κρίθηκε απαραίτητο να μελετηθεί και η περιρρέουσα κατάσταση, όπως η επίδραση της θρησκείας, το αρχαιοελληνικό παρελθόν και το εκπαιδευτικό σύστημα στο πλαίσιο που αυτό συνέβαλε στην εξέλιξη αυτή, ως καθοριστικός παράγοντας που συνετέλεσε στην επέκταση της γνώσης, αλλά και στη διατήρηση των θετικών σπουδών γενικότερα, και της αστρονομίας αλλά και γεωγραφίας ειδικότερα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσιρίμπασης Κωνσταντίνος
- Tsirimpasis Konstantinos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, English, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3330923