Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Παρεμβάσεις Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης με κέντρο το Ναό της Παλληνίδος Αθηνάς

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Δ.Μ.Π.Σ. «Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική». Αντικείμενο της εργασίας είναι η δημιουργία δικτύου χώρων πολιτισμού και πρασίνου, με κέντρο το Ναό της Παλληνίδος Αθηνάς, στο Γέρακα Αττικής, μέσα από παρεμβάσεις βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Τα κατάλοιπα θεμελίων του ναού της Παλληνίδος Αθηνάς, στο Γέρακα Αττικής, αποκαλύφθηκαν το 1994 από τη Β΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Αττικής, κατά τη διάρκεια σωστικής ανασκαφής. Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον για το μνημείο έχει καταστεί εντονότερο, καθώς η αρχαιολογική κοινότητα συνέκλινε προς το συμπέρασμα ότι, στους πρώιμους αυτοκρατορικούς ρωμαϊκούς χρόνους (ύστερος 1ος αι. π.Χ.), ο ναός μεταφέρθηκε ολόκληρος στο κέντρο της Αγοράς των Αθηνών, βόρεια του Ωδείου του Αγρίππα, όπου ξαναχτίστηκε πάνω σε καινούρια θεμέλια και αφιερώθηκε στην λατρεία του Άρεως. Σήμερα, η εικόνα του μνημείου δεν είναι αναγνώσιμη σε καμία από τις δύο θέσεις. Στόχος της μελέτης είναι η ανάπλαση και η ανασυγκρότηση της ευρύτερης περιοχής γύρω από το μνημείο, στο Γέρακα Αττικής, με άξονα ένα δίκτυο πολιτισμού και πρασίνου, το οποίο θα προκύψει από την ανάλυση και κατανόηση των τοπικών δεδομένων, προκειμένου να δημιουργηθούν και να αποδοθούν στην κοινωνία δημόσιοι χώροι υψηλής ποιότητας και συνοχής. Η μεθοδολογία της έρευνας είχε ως αφετηρία την πολύπλευρη αναγνώριση της ταυτότητας της περιοχής, τόσο μέσα από βιβλιογραφική προσέγγιση, όσο και με επιτόπου έρευνα και κατανόηση του «τι συμβαίνει» πραγματικά σε αυτήν. Στη συνέχεια και αφού αξιολογήθηκαν τόσο τα ισχυρά, όσο και τα ασθενή σημεία της περιοχής μελέτης, εντοπίσθηκαν οι πόλοι ενδιαφέροντος, ήδη υφιστάμενοι και εν δυνάμει αξιοποιήσιμοι, με συνολική θεώρηση των ευκαιριών, αλλά και των περιορισμών που προκύπτουν από την ύπαρξη μνημείων στον αστικό χώρο. Οι παρεμβάσεις βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, με την αξιοποίηση τόσο των υφιστάμενων όσο και νέων δημόσιων χώρων, οδηγούν σε παραδειγματικές προτάσεις σχεδιασμού συντονισμένων πολυεπίπεδων δράσεων. Τα μνημεία εντάσσονται στην πόλη και στην καθημερινότητά της και αποτελούν μια ευκαιρία για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, σχεδιάσθηκε η στρατηγική διαχείρισης του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού αποθέματος της περιοχής. Οι προτεινόμενες ενέργειες έχουν ως στόχο να βελτιώσουν την καθημερινότητα των κατοίκων και να αναζωογονήσουν λειτουργικά την περιοχή. Αυτό θα επιτευχθεί με την αξιοποίηση όλων των πόρων, πολιτισμικών και περιβαλλοντικών, δίνοντας στην περιοχή χαρακτήρα και ταυτότητα, και στους κατοίκους της, κίνητρο για μια καλύτερη ζωή. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, μέσω των προτεινόμενων ενεργειών είναι τα παρακάτω: - Ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος. - Απόδοση ταυτότητας και ιστορικού βάθους στην περιοχή. - Αναβάθμιση του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος. - Βιώσιμη αστική κινητικότητα. - Ανάκαμψη της τοπικής οικονομίας και της απασχόλησης. Η εργασία διαρθρώνεται σε πέντε επιμέρους Μέρη, ως εξής: - Το Μέρος Α αναφέρεται στο μνημείο της Παλληνίδος Αθηνάς και περιλαμβάνει την περιγραφή και τεκμηρίωσή του, την υφιστάμενη κατάστασή του, καθώς και την ανταπόκρισή του στις κύριες μνημειακές αξίες. - Στο Μέρος Β παρουσιάζεται η ανάλυση της περιοχής παρέμβασης, η οποία περιλαμβάνει τα κύρια χαρακτηριστικά της περιοχής, τους πολιτιστικούς και περιβαλλοντικούς πόρους που διαθέτει, το ισχύον νομικό πλαίσιο, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής και των Δήμων Παλλήνης και Αγίας Παρασκευής. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης συνοψίζονται στη SWOT ανάλυση με την οποία κλείνει το Μέρος αυτό. - Στο Μέρος Γ παρουσιάζεται η συνολική Πρόταση, δηλαδή το Όραμα και οι Στόχοι της στρατηγικής βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Στη συνέχεια του Μέρους αυτού εκτίθεται αναλυτική περιγραφή των προτεινόμενων υποδομών και δράσεων. Το Μέρος αυτό κλείνει με την παρουσίαση του σχεδίου διαχείρισης για την υλοποίηση των προτάσεων (κατανομή των έργων σε διακριτές Φάσεις, χρονικός και οικονομικός προγραμματισμός, διαχείριση κινδύνων, κατανομή ρόλων των εμπλεκόμενων φορέων, κλπ). - Στο Μέρος Δ διατυπώνονται οι κύριες διαπιστώσεις και καταγράφονται τα συμπεράσματα, που προέκυψαν από την έρευνα και τη συνολική Πρόταση, στο πλαίσιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας. - Τέλος, στο Μέρος Ε, περιλαμβάνεται το συνοδευτικό υλικό, δηλαδή Τεύχος Χαρτών και Σχεδίων των προτεινόμενων παρεμβάσεων, καθώς και φωτογραφίες συμπληρωματικά της πρότασης. Η συνολική Πρόταση περιλαμβάνει ήπιες παρεμβάσεις, ενισχύοντας λειτουργίες στην πόλη, όχι διαφορετικής φύσεως από τις υφιστάμενες, αλλά βελτιωμένες, ενισχυμένες και προσαρμοσμένες στο πλαίσιο της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Η προστασία και η ανάδειξή των αρχαιολογικών καταλοίπων, σε συνδυασμό με τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ένταξή τους στο κέντρο της ζωής, μπορεί να συντελέσει καθοριστικά στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Ο αντίκτυπος των παρεμβάσεων στην τοπική κοινωνία και ο τρόπος που οι κάτοικοι θα δεχθούν τη «συμβίωση» με το παρελθόν και το φυσικό περιβάλλον, για ένα καλύτερο παρόν και για ένα ακόμα καλύτερο μέλλον, αποτελούν το δείκτη επιτυχίας του εγχειρήματος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσούκα Σταματία
  • Tsouka Stamatia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3331462

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσούκα Σταματία; Tsouka Stamatia. Παρεμβάσεις Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης με κέντρο το Ναό της Παλληνίδος Αθηνάς. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3331462