National and Kapodistrian University of Athens
Προκλινική αξιολόγηση του υποδοχέα GPER-1 ως θεραπευτικού στόχου για την κατάθλιψη και το άγχος: επίδραση στην συμπεριφορά αρσενικών και θηλυκών αρουραίων και συγκριτική ανάλυση με την κεταμίνη
Abstract
dc:descriptionΗ κατάθλιψη είναι μια διαταραχή που αναμφισβήτητα βαραίνει το άτομο που πάσχει καθώς και την κοινωνία. Τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι διαγιγνώσκονται με την διαταραχή, ιδίως μετά την πανδημική έξαρση της COVID-19. Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRI’s) είναι η θεραπεία εκλογής κατά της Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής (ΜΚΔ), ωστόσο η αποτελεσματικότητά τους έχει περιορισμούς, καθώς ένα ποσοστό ασθενών δεν ανταποκρίνεται στην αγωγή ή υποτροπιάζει μετά την ολοκλήρωση της. Η ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη (Treatment Resistant Depression: TRD) είναι μια υποκατηγορία της ΜΚΔ που αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική αγωγή αποτυγχάνει να οδηγήσει σε ίαση. Το 2019, η εσκεταμίνη, ένα νέο φάρμακο που στοχεύει στους υποδοχείς του γλουταμικού οξέος, εγκρίθηκε για τη θεραπεία της TRD. Η εσκεταμίνη έχει αξιοσημείωτα ταχύ και παρατεταμένο αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα, ασύγκριτο με οποιοδήποτε άλλο φάρμακο. Όπως συμβαίνει σε διάφορες πτυχές των καταθλιπτικών διαταραχών, οι άνδρες και οι γυναίκες παρουσιάζουν διαφορές στην θεραπεία με εσκεταμίνη. Ο εναλλακτικός μηχανισμός δράσης της εσκεταμίνης και οι διαφορές στη δράση ανάμεσα στα φύλα, εγείρουν την υπόθεση ότι τα οιστρογόνα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη εύρυθμη λειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) και επομένως στην παθοφυσιολογία της κατάθλιψης. Επιπλέον, έχει έρθει στην επιφάνεια ένας νέος τύπος υποδοχέα των οιστρογόνων (G-Protein Estrogen Receptor-1: GPER-1) ο οποίος έχει δράσεις ταχύτερες από ότι οι κλασικοί υποδοχείς οιστρογόνων. Ταυτόχρονα, η ανακάλυψη ότι τα οιστρογόνα μπορούν να παραχθούν τοπικά στον εγκέφαλο ενισχύει τη θεωρία ότι αυτά τα νευροστεροειδή έχουν ζωτική σημασία για την ομαλή λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η παρούσα εργασία διερευνά αν i) η κεταμίνη και η εσκεταμίνη έχουν ειδική δράση ως προς το φύλο ii) ο GPER-1 εμπλέκεται στο άγχος και στην κατάθλιψη iii) ο GPER-1 μπορεί να επηρεάσει την δράση της κεταμίνης οδηγώντας σε συνεργιστικό αποτέλεσμα. Για τον έλεγχο αυτών των υποθέσεων διεξήχθησαν συμπεριφορικά πειράματα σε πειραματόζωα στα οποία χορηγήθηκε κεταμίνη και/ή o αγωνιστής (G1) ή ανταγωνιστής (G15) του GPER- 1. Τα αποτελέσματά της παρούσας μελέτης έρχονται σε συμφωνία με προηγούμενες δημοσιεύσεις που υποστηρίζουν ότι η δράση της κεταμίνης εξαρτάται από το φύλο, καθώς τα πειραμάτα έδειξαν ότι τα θηλυκά πειραματόζωα επηρεάστηκαν εντονότερα από την κεταμίνη σε σύγκριση με τα αρσενικά. Επιπλέον, οι πειραματικές διαδικασίες υποδεικνύουν ότι ο GPER- 1 εμπλέκεται στο άγχος, καθώς σε κάποιες περιπτώσεις ο G1 , μιμείται τις δράσεις τις κεταμίνης, οδηγώντας σε αύξηση της συμπεριφοράς άγχους, ενώ ο G15 μπορεί να επιφέρει το αντίστροφο αποτέλεσμα. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο GPER-1 και η κεταμίνη μπορούν να αλληλεπιδράσουν. Τα δεδομένα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ότι ο G1 είναι δυνατόν να ενισχύσει τις δράσεις της κεταμίνης και ότι ο G15 μπορεί να τις παρεμποδίζει. Τέλος γίνεται αναφορά στις κατευθύνσεις που θα χρειαστεί να ακολουθηθούν στο μέλλον, αναδεικνύοντας το φύλο ως σημαντική βιολογική μεταβλητή στην προκλινική έρευνα, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσματικότερες αντικαταθλιπτικές θεραπείες.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σόφρον Αντριάν-Αλεξάντρου
- Sofron Adrian-Alexandru
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3332633