Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Χρήση αντιμικροβιακών φαρμάκων σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας Παίδων στην Ελλάδα

Abstract

dc:description

Οι λοιμώξεις είναι μία από τις βασικές αιτίες θανάτου παγκοσμίως, με τη σήψη να εμφανίζεται σε ποσοστό από 28%-55% σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς που νοσηλεύονται στις ΜΕΘ. Έτσι, τα αντιβιοτικά αποτελούν μία από τις συχνότερα χορηγούμενες κατηγορίες φαρμάκων, με την έναρξή τους να καταγράφεται από τις πρώτες ημέρες της λοίμωξης, ακόμα και όταν δεν έχει απομονωθεί το υπεύθυνο μικρόβιο. Η επίπτωση, ωστόσο, της χορήγησης ακατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής παραμένει, ακόμα και στις μέρες μας, ιδιαίτερα υψηλή, γεγονός που προβληματίζει την ιατρική κοινότητα και φαίνεται να αποτελεί δυνητικό κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία. Στην ελληνική αλλά και στη διεθνή βιβλιογραφία, υπάρχει περιορισμένος αριθμός καταγραφών και αναλύσεων χρήσης αντιβιοτικών στις ΜΕΘ, ιδίως στις ΜΕΘ Παίδων. Κρίνεται, επομένως, αναγκαία η αναζήτηση, ανάλυση και αξιολόγηση της επιλογής τους, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Η παρούσα εργασία συνιστά μία αναδρομική μελέτη παρατήρησης, στην οποία συμπεριλήφθησαν τα 10 πρώτα σχήματα αντιβιοτικής αγωγής που χορηγήθηκαν κάθε μήνα σε νοσηλευόμενους ασθενείς στις ΜΕΘ Παίδων της χώρας μας, ηλικίας από 30 ημερών έως 16 ετών, σε χρονικό διάστημα από το 2016 έως το 2019. Μελετήθηκαν τα χορηγούμενα αντιβιοτικά ως προς την ταξινόμηση AWaRE, ASI και τις ενδείξεις έναρξης της θεραπείας ( εμπειρική, στοχευμένη, προφυλακτική, περιεγχειρητική ), καθώς και η πορεία τους κατά τη διάρκεια νοσηλείας. Αξιολογήθηκε η καταλληλότητα των αντιβιοτικών που χορηγήθηκαν τις πρώτες 2 ημέρες νοσηλείας στις ΜΕΘ, βάσει του αντιβιογράμματος σε θετικές καλλιέργειες αίματος, ούρων ή βρογχικών εκκρίσεων. Έπειτα, ακολούθησε η ανάλυση των αντίστοιχων μικροβίων και η περαιτέρω ταξινόμησή τους με βάση την αντοχή τους στα αντιμικροβιακά φάρμακα. Τα αποτελέσματα αφορούσαν σε κάθε ΜΕΘ ξεχωριστά, αλλά και στο σύνολο των νοσηλευόμενων ασθενών στις ΜΕΘ της Ελλάδας. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 690 ασθενείς από τους οποίους οι 591 έλαβαν (85%) την 1η ημέρα νοσηλείας αντιβιοτική αγωγή. Το 86.1% αυτών των ασθενών ήδη νοσηλευόταν στο νοσοκομείο για περισσότερο από 2 ημέρες από την ημέρα εισαγωγή τους στη ΜΕΘ. Από τα αντιβιοτικά που χρησιμοποίηθηκαν ως εμπειρική θεραπεία, το 63.2% ανήκει στην κατηγορία WATCH, το 30.5% στην κατηγορία ACCESS και μόλις το 6.3% στην ομάδα RESERVE, γεγονός ευτυχές για τη διαφύλαξη ισχυρών αντιβιοτικών. Τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιήθηκαν είχαν δείκτη ASI 9 την 1η ημέρα χορήγησής τους (με εύρος από 6 έως 13), ενώ την 6η ημέρα νοσηλείας είχαν ASI 8. Από όλες τις ΜΕΘ που συμμετείχαν η 1η ΜΕΘ χρησιμοποίησε αντιβιοτικά με τον μεγαλύτερο δείκτη ASI τόσο την 1η όσο και την 6η ημέρα νοσηλείας (12 και 15 αντίστοιχα). Τα αντιβιοτικά που χορηγήθηκαν την 1η ημέρα στους 690 ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη, στο 82.9% δόθηκαν ως εμπειρική θεραπεία, το 4.5% ως στοχευμένη θεραπεία, το 8.2% ως περιεγχειρητική και το 4.4% ως προφυλακτική αντίστοιχα. Την 7η ημέρα, τα ποσοστά αυτά μεταβάλλονται ως εξής: 79% εμπειρική θεραπεία, 13.6% στοχευμένη και οι άλλες δύο κατηγορίες παραμένουν σε παρόμοια ποσοστά, γεγονός που υποδεικνύει την μικρού βαθμού μετάπτωση της εμπειρικής θεραπείας σε στοχευμένη παρά την 7ημερη νοσηλεία των ασθενών. Από τους 690 ασθενείς, οι 216 ανέπτυξαν θετικές καλλιέργειες αίματος, ούρων ή βρογχικών εκκρίσεων. Στους 189 από αυτούς τα δείγματα των καλλιεργειών λήφθηκαν εντός 2ημέρου από την εισαγωγή στη ΜΕΘ. Οι 44 ασθενείς είχαν θετική καλλιέργεια αίματος και το 80% αυτών έλαβαν κατάλληλη αγωγή εντός του 2ημέρου. Έξι ασθενείς είχαν αρνητική καλλιέργεια αίματος, αλλά θετική καλλιέργεια ούρων, με τρεις από αυτούς να δέχονται κατάλληλη αγωγή. Τέλος, 59 είχαν αρνητικές καλλιέργειες αίματος και ούρων αλλά θετική καλλιέργεια βρογχικών, με το 68% να λαμβάνουν τις πρώτες 2 ημέρες σωστή αγωγή. Από το σύνολο των μικροβίων που απομονώθηκαν το 14% ήταν MDR, το 4% XDR και το 1% PDR. Αυτή η μελέτη είναι μία προσπάθεια καταγραφής των δεδομένων που αφορούν στα αντιβιοτικά και τους παθογόνους μικροοργανισμούς που απομονώνονται στις ΜΕΘ Παίδων στην Ελλάδα. Παρατηρείται ανομοιομορφία στη διαχείριση των αντιβιοτικών σκευασμάτων σε πανελλήνιο επίπεδο. Σε συνδυασμό με τα αναδυόμενα πολυανθεκτικά μικρόβια, περισσότερο από ποτέ κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή προγραμμάτων επιμελητείας και πρωτοκόλλων που θα διασώσουν τόσο τον ασθενή όσο και τα ισχυρά όπλα των ιατρών, τα αντιμικροβιακά φάρμακα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ρουκά Ευγενία
  • Rouka Evgenia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3335635

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ρουκά Ευγενία; Rouka Evgenia. Χρήση αντιμικροβιακών φαρμάκων σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας Παίδων στην Ελλάδα. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3335635