National and Kapodistrian University of Athens
Βιοδραστικότητα του χαρουπιού και των σπερμάτων του σε ανθρώπινα δερματικά κύτταρα: συγκριτική μελέτη δυο κρητικών ποικιλιών.
Abstract
dc:descriptionΗ Ceratonia siliqua L., κοινώς χαρουπιά είναι ένα αειθαλές δέντρο της οικογένειας Leguminosae (συν. Fabaceae). Έχει προέλευση από την Μ. Ανατολή ενώ σήμερα συναντάται συχνά σε όλες τις Μεσογειακές χώρες. Έχει καλλιεργηθεί εκτενώς εδώ και πολλά χρόνια με αποτέλεσμα μεγάλος αριθμός ποικιλιών να απαντώνται σε κάθε χώρα. Η καλλιέργεια του δέντρου συνήθως αποσκοπεί στην συλλογή των καρπών του, χαρουπιών, ως τροφή για ανθρώπους και ζώα. Σήμερα, η Ελλάδα έχει μια από τις μεγαλύτερες παραγωγές χαρουπιού, με περίπου το 80% της εγχώριας παραγωγής να συγκεντρώνεται στην Κρήτη. Πέρα από την διατροφική του αξία, το χαρούπι έχει επιπλέον πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες. Οι αναφορές ωστόσο σχετικά με την χρήση του στα καλλυντικά είναι περιορισμένες. Επιπροσθέτως, είναι γνωστό ότι η ποικιλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την χημική σύσταση και κατ’ επέκταση την βιοδραστικότητα εκχυλισμάτων χαρουπιάς. Για τους παραπάνω λόγους, στόχο της παρούσας εργασίας αποτέλεσε ο φυτοχημικός χαρακτηρισμός δυο διαδεδομένων ποικιλιών κρητικού χαρουπιού και η διερεύνηση των βιολογικών δράσεων εκχυλισμάτων καρπών και σπερμάτων με απώτερο σκοπό την χρήση τους σε καλλυντικά. Οι δυο ποικιλίες που επιλέχτηκαν ήταν η ποικιλία Ήμερα, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της παρούσας έρευνας ως η πιο τυπική κρητική καλλιεργούμενη ποικιλία χαρουπιού και η ποικιλία Τηλλυρία, η οποία εισήχθη από την Κύπρο αλλά είναι πλέον εγκλιματισμένη στην Κρήτη και επιλέχθηκε για λόγους σύγκρισης. Τεχνικές υγρής και αέριας χρωματογραφίας χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να χαρακτηριστεί η σύσταση του αιθέριου ελαίου τους και τα περιεχόμενα λιπαρά οξέα και υδατάνθρακες. Παρόλο που το φυτοχημικό προφίλ τους συμφωνούσε με τις βιβλιογραφικές αναφορές που υπάρχουν στην βιβλιογραφία ταυτοποιήθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις συγκεκριμένες ποικιλίες και ταιριάζουν με τις τρέχουσες χρήσεις τους. Εκχυλίσματα χαρουπιού χωρίς σπέρματα και εκχυλίσματα σπερμάτων από τις δύο ποικιλίες υποβλήθηκαν σε συγκριτική μελέτη των δράσεων τους σε κυτταρικές καλλιέργειες και ελεύθερα κυττάρων πρωτόκολλα με σκοπό της διερεύνηση των δερματοφαρμακολογικών δράσεων τους. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η ικανότητα τους να δεσμεύουν την ελεύθερη ρίζα DPPH, οι ανασταλτικές τους ιδιότητες έναντι των ενζύμων τυροσινάση και κολλαγενάση καθώς και η επίδραση τους στον σχηματισμό τελικών προϊόντων υψηλής μη ενζυμικής γλυκοζυλίωσης (AGEs). Επιπλέον, διερευνήθηκε η ικανότητα τους να μειώνουν τα επίπεδα ενεργών μορφών οξυγόνου, να αυξάνουν τα επίπεδα γλουταθειόνης και να παρέχουν προστασία από το οξειδωτικό στρες και την υπεριώδη ακτινοβολία σε φυσιολογικούς ανθρώπινους δερματικούς ινοβλάστες. Τα εκχυλίσματα των σπερμάτων μελετήθηκαν ξεχωριστά από τα εκχυλίσματα χαρουπιού καθώς τα σπέρματα αποτελούν παραπροϊόντα της παραγωγής χαρουπάλευρου που θα μπορούσαν να βρουν χρήση στην παραγωγή καλλυντικών προϊόντων. Εκχυλίσματα και από τις δύο ποικιλίες εμφάνισαν ποικιλία δράσεων όπως αντιοξειδωτικές, κατά της τυροσινάσης και της κολλαγενάσης, κατά του σχηματισμού των AGEs και σε κάποιες περιπτώσεις φωτοπροστατευτικές ιδιότητες. Γενικά, τα εκχυλίσματα των σπερμάτων χαρουπιού φάνηκε να είναι πιο δραστικά, με τα υδατομεθανολικά εκχυλίσματα τους να υπερέχουν αυτών που είχαν εκχυλιστεί με εξάνιο. Επιπλέον, τα πλέον δραστικά εκχυλίσματα από την ποικιλία Ήμερα υποβλήθηκαν σε κλασμάτωση με τρείς διαλύτες αυξανόμενης πολικότητας. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκε εξάνιο, οξικός αιθυλεστέρας και βουτανόλη, ενώ το υδατικό υπόλειμμα του τελευταίου διαχωρισμού αποτέλεσε το τελευταίο κλάσμα. Η κλασμάτωση φάνηκε σε πολλές περιπτώσεις να οδηγεί σε αύξηση των βιολογικών τους δράσεων. Συμπερασματικά, οι πολλά υποσχόμενες βιολογικές δράσεις τόσο των εκχυλισμάτων των σπερμάτων και των καρπών χαρουπιού όσο και των κλασμάτων τους, σε συνδυασμό με την απουσία κυτταροτοξικότητας αναδεικνύουν την χρησιμότητα τους στην παραγωγή καλλυντικών προϊόντων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κάββουρα Δάφνη-Αλεξάνδρα
- Kavvoura Dafni-Alexandra
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3336259